شنبه 29 مهر 1396 - 10:29
پربازديدترين اخبار از استان
تهران
  • هيچ خبري موجود نيست

حجت الاسلام خاموشي

سينما نبايد در تعارض با احکام الهي قرار گيرد

حجت الاسلام سيد مهدي خاموشي در سومين نشست بررسي نسبت دين و سينما از توليدات 10 ساله حوزه هنري حمايت و تاکيد کرد سينما نبايد در تعارض با احکام الهي قرار بگيرد.

به گزارش روابط عمومي سازمان تبليغات اسلامي، سومين نشست بررسي نسبت دين و سينما در سومين روز برگزاري هشتمين جشنواره فيلم کوتاه ديني "رويش" روز پنجشنبه 11 آبان ماه در سينما هويزه با حضور حجت الاسلام سيد مهدي خاموشي رئيس سازمان تبليغات اسلامي، دکتر محمدصادق کوشکي برگزار شد.

در ابتداي نشست حجت الاسلام خاموشي در باب دين گفت: در بينش اعتقادي ما دنيا يک زمان و مکان واسط است. دنيا مزرعه آخرت است. انسان بايد در دنيا بکارد و در آخرت درو کند. ظرف زماني و مکاني دنيا محدود است ولي در آخرت تفاوت فاحشي در اين زمينه مي بينيم. کسي که به دنيا بچسبد نهايتا با دستي خالي دنيا را ترک مي کند. بايد توجه داشته باشيم که بينش موحدانه با اعتقاد به از اويي به سمت اويي شکل مي گيرد.

وي در ادامه در تعريف دين گفت: مجموعه باورهاي ما و اخلاق و احکام برخاسته از باورها. در دين آزادي به اين معنا نيست که هر کس هر کاري که دوست دارد انجام دهد. خداوند به پيامبر دستور مي دهد با کساني باش که هر صبح و شام خدا را طلب مي کنند. با کساني نباش که پيرو نفسانيات خود هستند. اگر با معيار ديني رفتار کنيم دفاع و کشته شدنمان نيز مقدس خواهد بود وگرنه نام مقدس را به هر دفاعي اطلاق نمي کنيم. اگر همه چيز را با معيار دين محک بزنيم آنوقت است که مي توانيم نام متشرع و ديندار بر خود نهيم.

خاموشي در ادامه صحبت هايش گفت: حالا از سينما چه انتظاري مي توان داشت؟ ما توقع داريم هنر هفتم بتواند در ترويج باورهاي ديني و تعميق آن حرکت کند. انتظار داريم سينما روي تدين افراد کار کند. اينکه سينما چطور بايد به اين مسائل بپردازد در تخصص من نيست ولي فيلم نبايد در تعارض با احکام اسلام باشد. مثلا اگر احترام به پدر و مادر را يک نهاد اخلاقي مي دانيم نبايد خروجي فيلم ما اين امر معروف را زير سؤال ببرد. دشمن را ببينيد که چگونه به مساجد و مقدسات ما حمله مي کند.

رئيس سازمان تبليغات اسلامي تصريح کرد: اگر از پيشرفت ما نمي ترسيد اگر اين مساجد و قرآن مهم نبود، اين هجمه ها را انجام نمي داد. به واژه آزادي توجه کنيد. اين واژه مورد ظلم واقع شده است از طرف غربي ها. اعتقاد ما اين است که واژه آزادي با اعتقاد به خدا معنا دارد بدون اعتقاد به خدا آزادي معنا ندارد. غربي ها مي خواهند به اين واژه ظلم کنند. هنر سينما کارکردش اين است که به تعميق دين و کمتر کردن مفاهيم ضربه زننده به باورهاي ديني بپردازد.

وي افزود: رسالت فيلمساز در مقابل هجمه هاي دشمن اين است که توليد ديني داشته باشد. حهان مي تواند از هنر فيلمساز ما بهره مند شود. دو فرهنگ در مقابل هم قرار گرفته اند. جبهه فرهنگي ما در مقابل جبهه سلطه ايستاده است. ما بايد توليد داشته باشيم. هر چه غناي بيشتري داشته باشيم پيشرفت بيشتري خواهيم داشت. من از دوستان هنرمند تقاضا مي کنم با توجه به اينکه فرهنگ ما غناي مفهومي بالايي دارد از اين فرهنگ استفاده کنند و فيلمنامه مؤثر توليد کنند. کساني که اين روزها تهمت هايي را به حوزه هنري وارد مي کنند بدانند که ما در 10سال گذشته فيلم هايي مثل "خيلي دور، خيلي نزديک"، "بيد مجنون"، "شب بخير فرمانده"، "به همين سادگي" و چنيدين فيلم ديگر در راستاي ارزش ها توليد کرده ايم.

خاموشي ادامه داد: امسال در زمينه اقتباس برنامه هايي داريم که فيلمنامه نويسان و کارگردانان را دعوت کرده ايم تا از ادبيات موفق دفاع مقدس فليمنامه توليد کنند. هم اکنون از کتاب "دا"، "شنام"، "نورالدين پسر ايران" و چند کتاب دفاع مقدسي ديگر دوستان فيلمساز اقتباس کرده اند و فيلم خواهيم ساخت. نويسندگان و راويان صادق در تبديل کتاب به فيلمنامه تلاش کنند. ما نمي گوييم که کامل و بدون نقص هستيم. نه ما هم مثل ديگران دچار اشتباهاتي هستيم که به آنها اعتراف خواهيم کرد.

محمدصادق کوشکي که به عنوان يکي ديگر از کارشناسان دعوت شده در اين نشست صحبت هايش را چنين آغاز کرد: خدا را سپاس مي گويم که در ايامي ميهمان امام هشتم شده ايم. در بررسي نسبت دين و سينما چند ديدگاه بين کارشناسان وجود دارد. ديدگاه اول معتقد است سينما ظرف است و دين مظروف. سينما مي تواند به عنوان يک حامل پيام ديني را به مخاطب منتقل کند و بايد از اين فرصت رسانه اي براي تبليغ دين استفاده کرد.

وي ادامه داد: ديدگاه دوم معتقد است که اساسا دين در هر قالبي ريخته نمي شود و هر ظرفي ياراي معرفي دين را ندارد و چه بسا بعضي رسانه ها براي منتقل کردن پيامهاي ديني خطرناک باشند. در اوايل انقلاب ديدگاه اول مورد توجه بيسياري قرار گرفت. اينکه کدام يک از اين ديدگاه ها را بپذيريم بستگي به ديدگاه فلسفي دارد. ما براي پذيرفتن هر دو ديدگاه هنوز به قطعيت نرسيده ايم.

کوشکي تصريح کرد: حال دين را چگونه بايد تعريف کرد. در تعريف دين بايد گفت دين بسته اي حاوي باورها، اخلاقيات منبعث از باورها و شريعت منبعث از اخلاقيات و باورهاست. اين هر سه از هم جدا نيستند و اساسا تفکيک آنها از هم ممکن نيست. اگر قرار است فيلمي ادعاي ديني بودن را داشته باشد نبايد ناقض اين سه فاکتور باشد. اگر هر کدام از اين سه فاکتور را نقض کنذد نمي تواند در بسته سينماي ديني تعريف شود و ديگر فيلم ديني نيست.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: حال اگر هيچ کدام از اين سه ويژگي را نقض نکند آيا مي توان گفت اين اثر ديني است؟ خير. فيلم در اين مرحله به مقام لهو مي رسد. لهو امر حرام نيست اما فضيلتي هم ندارد. فليم بايد اهداف ديني هم داشته باشد يعني به دنبال تبليغ، ترويج و آموزش دين هم باشد. اگر هدف ديني نداشته باشد ديني نيست. اخيرا سينماي معناگرا را سينماي ديني مي پندارند. سينماي معناگرا سينماي ديني به روايت مسيحي است. سينماي معناگرا نسبتي با سينماي ديني ندارد. سينماي اسلامي تعريف و روش و استاندارد مشخص دارد.

وي يادآور شد: کم نداريم فيلم هايي که سکس در آنها به وضوح مشاهده مي شود اما حال و هواي عرفاني هم در فيلم وجود دارد. ما آثاري داريم که در آنها گزاره ديني وجود دارد ولي صرف وجود گزاره ديني نمي توان عنوان سينماي ديني را به يک فيلم اطلاق کرد. فيلم "آخرين وسوسه مسيح" فيلمي پر از گزاره هاي ديني است اما اين فيلم در سينماي ديني نمي گنجد. شايد در چارچوب الهيات مسيحي بتوان نام سينماي ديني به آن نهاد. اگر در فيلمي حلال و حرام رعايت نشود، پشت صحنه اختلاط زن و مرد باشد، حجاب در فيلم رعايت نشود و يا حتي تهيه کننده اي دستمزد عواملش را ندهد اين فيلم ديني نيست.

رئيس سازمان تبليغات اسلامي در ادامه اين نشست گفت: احکام در دين اسلام يا تأسيسي است يا امضايي. مثلا قبح ظلم در متن دين است و شارع مقدس با تکيه بر عقل انساني بر آن صحه گذاشته است. بعضي احکام ما از اديان ديگر آمده ولي اسلامي است. اگر بپرسيم نسبت سينماي معناگرا با دين چيست پاسخ اين است که شايد نسبت انطباقي نداشته باشد ولي من وجه هستند. ما از سينما همه چيز را نمي خواهيم. سينما بسته به توان خود در ترويج و تعميق دين اسلام حرکت کند.

در ادامه کوشکي گفت: اين قواعد که براي سينماي ديني عنوان شد سخت گيري نيست. اساسا ما نمي توانيم عنوان سينماي ديني را به هر فيلمي اطلاق کنيم. معنايش اين نيست که کسي فيلم ديني نسازد و باب بسته باشد. هنرمند فطرت دارد و مي تواند به اندازه درک خود در اين جهت گام بردارد ولي نبايد انتظار داشته باشد به هر فيلمي که چند گزاره ديني دارد و يا حالات عرفاني دارد عنوان سينماي ديني را اطلاق کنيم.

حجت الاسلام خاموشي در ادامه در پاسخ به يکي از مخاطبان گفت: اينکه شما مي گوييد دشمن دارد ما را رهبري مي کند و عکس العمل ما چيست بايد عرض کنم اين ما هستيم که داريم دشمن را رهبري مي کنيم. دشمن در مقابل جبهه باز اسلام سنگربندي مي کند. اگر اسلام و پيام اسلامي برايش مهم نبود اينهمه هجمه عليه دين ما به کار نمي گرفت. ما در مقابل بايد با اعتقاد توليد داشته باشيم. در راستاي توليد فيلمهاي ديني تهيه کنندگي و هدايت مفهومي بسيار پر اهميت است. ما فيلمسازان زبردستي داريم و غناي مفهومي نيز بسيار داريم که بايد از اين توانايي ها استفاده کنيم. اين را هم عرض کنم که لازم نيست هر فيلم همه جا مروج دين باشد ممکن هم هست که گاهي فيلم ديني تبليغ ديني نداشته باشد.

در ادامه اين نشست لاله افتخاري عضو کميسيون فرهنگي مجلس گفت: در تعريف سينماي ديني بايد بگويم فيلم ديني از زاويه و منظر دين به موضوع نگاه مي کند و در واقع منظر و زاويه نگاه مهم ترين نکته اي است که بايد فيلمساز به آن توجه کند. اگر از منظر ديني به موضوع فيلم نگاه کنيم حداقل ضريب خطا را پايين مي آوريم و به تعريف سينماي ديني نزديک مي شويم. اميدوارم بتوانيم از اين بحث ها نتيجه و جمع بندي خوبي بدست بياوريم.

مجتبي راعي فيلمساز با تجربه سينماي ديني در اين نشست گفت: من به عنوان کارگردان بايد فيلمم را بسازم و بعد در حين ساختن معنا و مفهوم ديني را پيدا کنم. فليمي که آقاي کوشکي از آن صحبت مي کنند گمان مي کنم تا صد سال آينده هم ساخته نشود. همه ما يک نسبتي با دين داريم. اجازه بديهم فضا کمي بازتر باشد و هر کس در جهت درک و استنباط خود حرکت کند.

وي افزود: صحبت هاي آقاي کوشکي يعني اينکه فيلمساز خودش نباشد و بشود آن چيزي که ديگران مي خواهند و اين اتفاق اساسا به نتيجه خوبي ختم نمي شود. اگر هر کس خودش باشد و بتواند از آن نسبتي که با دين دارد فيلم بسازد آنوقت جنس خوب هم توليد مي شود. فضا بايد تميز، باز و صادقانه باشد تا فيلمساز بتواند فليم بساز. اين تعاريف سخت نبايد مثل اهرم فشار بر فيلمساز فشار بياورند. من از کساني که صادق نيستند صحبت نمي کنم از فيلمسازاني صحبت مي کنم که دغدغه ديني دارند و صادقانه فعاليت مي کنند اما با تعاريف سخت و اهرم هاي فشار رو به رو هستند.

سه‌شنبه 16 آبان 1391 - 13:54
*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری