شنبه 3 تير 1396 - 9:45
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

نيما نوربخش

 

در دل طبيعتي بکر و زيبا

 

نگاهي به گروه فيلمسازي تله فيلم «رﺳﻢ ﻣﺎنده»(داوود ﻣﻮﺛﻘﯽ) به مناسبت پخش از سيما


تله فيلم رسم مانده با موضوع کشتي با چوخه کاري از  صدا و سيماي مرکز خراسان شمالي است. اين تله فيلم  به تهيه کنندگي محسن دانشور و کارگرداني داوود موثقي در مدت 90 دقيقه توليد شده است.

 هدف از ساخت اين تله فيلم معرفي فرهنگ ، آداب و رسوم بومي و محلي و رسم و آئين کهن پهلواني خراسان شمالي بوده است. بخش اعظم اين تله فيلم در خراسان شمالي و شهرستان اسفراين و گود زينل خان و در مجموع در 20 لوکيشن تصويربرداري شده است.

محسن دانشور(تهيه کننده) داستان اين تله فيلم را چنين روايت مي کند: «رسم مانده داستان دو پهلوان کشتي با چوخه به نام هاي مقصود و صمد است که در يکي از روستاهاي خراسان شمالي زندگي مي کنند در تمامي مبارزات اين دو پهلوان صمد بر مقصود پيروز شده است و مقصود به يک پهلوان و مربي قوي متوسل شده است. او آنقدر نزد مربي اش آموزش مي بيند تا در مبارزات بعدي اش با صمد پيروز گردد ولي روز مسابقه حوادث ديگري رخ مي دهد.»

از ويژگي منحصر به فرد رسم مانده آن است که اولين تله فيلمي است که با موضوع کشتي باچوخه توليد شده است.  باچوخه ورزشي داراي قدمتي کهن است که به ثبت جهاني نيز رسيده است.

داوود موثقي(کارگردان رسم مانده) متولد 1330 مشكين شهر، فارغ التحصيل رياضيات و علوم كامپيوتر است. وي فعاليت در سينما را از سال 1358 با فيلم «قيام» به عنوان بازيگر آغاز كرد و فيلمسازي را از سال 1368 با ساخت فيلم كوتاهي به نام «بازارچه» شروع كرد.

او در سال 1370 با مشاركت محمدعلي سجادي، خسرو معصومي و فريد ملك زاده، دفتر سينمايي «تهران فيلم» را تأسيس كرد. در ﮐﺎرﻧﺎﻣﻪ داوود ﻣﻮﺛﻘﯽ، ﮐﺎرﮔﺮداﻧﯽ، تهيهﮐﻨﻨﺪﮔﯽ و ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﯽ آﺛﺎري ﭼﻮن «ﺧﻮاﺳﺘﮕﺎر ﻣﺤﺘﺮم»، «ﮐﻠﯿﺪ ازدواج»، «دﻋﻮت ﺑﻪ ﺷﺎم»، «ﺟﺪااﻓﺘﺎده» و «ﯾﮏ اﺷﺘﺒﺎه ﮐﻮﭼﻮﻟﻮ» به چشم مي خورد.

داوود ﻣﻮﺛﻘﯽ درباره انگيزه اش از ساخت اين تله فيلم مي گويد: «ﻣﻦ ﺑﻪ ورزش و طﺒﯿﻌﺖ دﻟﺒﺴﺘﮕﯽ و ﻋﻼﻗﻪ ﺑﺴﯿﺎري دارم و وﺟﻮد اﯾﻦ دو ﻋﻨﺼﺮ در اﯾﻦ داﺳﺘﺎن ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﺗﺎ ﮐﺎرﮔﺮداﻧﯽ آن را ﺑﭙﺬﯾﺮم؛ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﺷﻮق ﺳﺎﺧﺘﻦ آن را ﭘﯿﺪا ﮐﺮدم.

ﺑﻪ همين دﻟﯿﻞ رﺿﺎﯾﺖ ﺧﻮد را اﻋﻼم ﮐﺮدم و ﺑﻌﺪ از ﭘﺎره اي از اﺻﻼﺣﺎت در ﻓﯿﻠﻤﻨﺎﻣﻪ، ﮐﺎر ﮐﻠﯿﺪ ﺧﻮرد. ﻟﻮﮐﯿﺸﻦ اﺻﻠﯽ ﻣﺴﺎﺑﻘﻪ ﮐﺸﺘﯽ ﺑﺎ ﭼﻮﺧﻪ، ﮔﻮد زﯾﻨﻞﺧﺎن اﺳﻔﺮاﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ در نهايت ٢٠ روز زﻣﺎن ﺑﺮاي ﭘﯿﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪ و ١٨ روز ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺻﺮف ﺷﺪ.

ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰي هاي اﻧﺠﺎمﺷﺪه ﺣﺪود ﯾﮏ ﻣﺎه و ﻧﯿﻢ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﮐﺎر ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻓﯿﻠﻤﺒﺮداري رﻓﺘﯿﻢ و ﺑﺎﮐﺸﺘﯽﮔﯿرهاي ﻧﺎﻣﺪار آﻧﺠﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮدﯾﻢ و ﻓﯿﻠم هاي ﮐﺸﺘﯽ ﺑﺎ ﭼﻮﺧﻪ را دﯾﺪﯾﻢ و ﺑﺎ اﯾﻦ ﻧﻮع ﮐﺸﺘﯽ آﺷﻨﺎ ﺷﺪﯾﻢ.

ﺣﺘﯽ ﺑﺎ ﻣﺮدم ﮐﻪ واﺑﺴﺘﮕﯽ ﺑﺴﯿﺎري ﺑﻪ اﯾﻦ ورزش داﺷﺘﻨﺪ ﺑﺴﯿﺎر ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮدﯾﻢ. اطﻼﻋﺎت را ﺑﺎ ﻣﺸاهده و ﮔﻔﺖوﮔﻮ ﺑﻪ دﺳﺖ آوردﯾﻢ. اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﻪ واﻗﻌﯿﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻧﺰدﯾﮏ ﺷﻮم.»

موثقي درباره موسيقي و بازيگران رسم مانده مي گويد: «در ﻣﻮرد ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﮕﻮﯾﻢ دوﺗﺎر ﺧﺮاﺳﺎن ﯾﮏ ﺳﺎز ﻣﺤﻠﯽ و ﻗﺪﯾﻤﯽ اﺳﺖ؛ ﺿﻤﻦ اﯾﻨﮑﻪ ﺗﻔﮑﺮ و اﻧﺪﯾﺸﻪ ﻋﺠﯿﺒﯽ ﭘﺸﺖ آن نهفته اﺳﺖ و ﺣﺰن ﻏﺮﯾﺒﯽ هم دارد. ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻦ دوﺗﺎر ﯾﮏ ﺳﺎز اﺳﺘﺜﻨﺎﯾﯽ در ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻓﻮﻟﮑﻠﻮرﯾﮏ ﻣﺎﺳﺖ.

اﺑﺘﺪا ﻗﺮار ﺑﻮد از ﺑﺎزﯾﮕﺮان ﺑﻮﻣﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، اﻣﺎ ﭼﻮن اﯾﻦ ﮐﺎر از ﺷﺒﮑه هاي ﺳﺮاﺳﺮي ﭘﺨﺶ ﻣﯽﺷﺪ، ﺳﻌﯽ ﮐﺮدﯾﻢ از ﺑﺎزﯾﮕﺮان ﺷﻨﺎﺧﺘﻪﺷﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﮐﻞ ﻣﺨﺎطﺒﺎن ﮐﺸﻮر و اﺳﺘﺎن ها را ﭘﻮﺷﺶ دهد. از ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺑﺎزﯾﮕﺮاﻧﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺗﻠﻪﻓﯿﻠﻢ ﺑﺎزي ﮐﺮده اﻧﺪ ﺑﺴﯿﺎر ﺗﺸﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﭼﻮن ﺑﻪﺧﻮﺑﯽ ما را همراهي ﮐﺮدﻧﺪ.»

محمدرضالطفي درباره رسم مانده مي نويسد: «مخاطبان سينما و تلويزيون، موثقي را به عنوان يک کمدي‌ساز مي‌شناسند. «خواستگار محترم»، «بله برون» و «کليد ازدواج» از جمله آثار وي است که تاحدي هم در جذب مخاطب موفق بوده‌اند، اما موثقي اين بار براي «رسم مانده» به سراغ طبيعت رفته و قصه‌اي متفاوت با آنچه تاکنون در کارنامه خود داشته، تجربه کرده است.

رسم مانده داستان سهراب، محيط‌بان يک روستاست که دائم با شکارچيان و قاچاقچيان درگير مي‌شود. پسرش هم کارگر روزمزد کارخانه‌اي در آنجاست. سهراب با صمد ـ پسر جواني که همسن پسرش است ـ به علت دستگيري يکي از بستگانشان درگير است و....

مسأله اصلي در رسم مانده اين است که موثقي نه محيط و فضاي کار را مي‌شناسد و نه قواعد کار با چنين موضوعاتي را بلد است.

قبول کنيم همان‌طور که فيلم تجاري و حتي کمدي مردم پسند سخت است و تخصص ويژه مي‌خواهد، کار در فضاهايي مانند طبيعت و خارج از شهر و روايت يک قصه کم پرسوناژ هم علم و تخصص جداگانه مي‌طلبد و بايد گفت رسم مانده، فيلمي خارج از شهر و به نسبت خلوت است که با قواعد يک کار کمدي و شهري و شلوغ ساخته شده است.

خوشبختانه رسم مانده برخلاف خيلي از فيلم‌هاي تلويزيوني که از ناحيه فيلمنامه بسيار ضعيف و آسيب‌پذير هستند، از فيلمنامه خوب و حساب شده‌اي برخوردار است، اما صدحيف که در مرحله ساخت، تمام ظرافت‌ها ناديده گرفته شده و فيلمساز با قواعدي ديگر به ساخت آن پرداخته است.

يکي از نکات بسيار مثبت اين فيلم تلويزيوني بازي و حتي انتخاب خوب سياوش طهمورث است که کاملا به چشم مي‌آيد. اما ميزانسن، تقطيع نماها، ريتم و اندازه نماها در اين کار شرايط مطلوبي ندارد.»

در اين فيلم تلويزيوني بازيگراني  همچون سياوش طهمورث، افسانه ناصري ، شهرام عبدلي ، حامد وحيد ، جمشيد جهان زاده و مريم پدمه نقش آفريني کرده اند. عوامل ديگر اين تله فيلم عبارتند از: مدير تصويربرداري :رضا عطار / طراح صحنه: صادق فهيمي / گريم: عليرضا باقربيگي / صدابردار: محمود خرسند / مديران توليد: مهدي مطلبي و کيارش اکبري.

 

سه‌شنبه 30 مهر 1392 - 8:59


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری