شنبه 29 مهر 1396 - 1:16
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

بابك راكخواه

 

تعجيل در آموزش حفظ قرآن به خردسالان آسيب‌زا است

 

استاد حفظ قرآن با بيان اينكه گاهي مشاهده مي‌كنيم كه والدين به دليل علاقه‌مندي كه خودشان به حفظ قرآن دارند، خردسالان را وادار به حفظ قرآن در مدت زمان كوتاه مي‌كنند، گفت: تعجيل در آموزش حفظ قرآن به خردسالان آسيب‌زا است.

محمدمهدي بحرالعلوم، استاد حفظ قرآن كريم، با بيان اينكه همه روش‌هاي حفظ قرآن مبتني بر تكرار است، اظهار كرد: برخي از روش‌هاي موجود براي حفظ قرآن مبتني بر روش‌هاي ديداري بوده كه كتابت و خط قرآن در واقع محور اصلي اين روش‌ها است و برخي از روش‌ها نيز مبتني بر روش‌هاي شنيداري است كه حافظ با شنيدن تلاوت‌هايي از قاريان، قرآن را حفظ مي‌كند، البته در كنار اين روش‌ها، روش‌هاي ابداعي نيز وجود دارد كه از سوي برخي موسسات دنبال مي‌شود.

اين استاد حفظ قرآن در ادامه عنوان كرد: به اين دليل كه حفظ قرآن بيشتر با آموزش سمعي و شفاهي كاربرد داشته است و همچنين از صدر اسلام نيز كتابت قرآن رايج نبوده است و در آن زمان حفظ قرآن به طريق سمعي و شفاهي انجام مي‌شد، بهتر است كه حفظ قرآن به صورت سمعي و شفاهي انجام شود، البته اين روش، فراگير بوده و كم‌هزينه است و تمامي افراد نيز مي‌توانند به راحتي از اين روش براي حفظ قرآن استفاده كنند.

وي در ادامه با اشاره به شرايط خاص خردسالان كه سواد خواندن و نوشتن ندارند، گفت: در مورد خردسالان كه نمي‌توانند مفاهيم انتزاعي را برداشت كنند، به نظر مي‌رسد بايد حفظ قرآن با رعايت ضوابط و ملاحظات خاصي انجام شود.

خواندن و نوشتن در آموزش حفظ به خردسالان توصيه نمي‌شود

بحرالعلوم با يادآوري اينكه حفظ قرآن براي خردسالان بايد بر اساس روش شفاهي و سمعي باشد، ادامه داد: در حفظ خردسالان به هيچ عنوان زبان آموزشي و خواندن و نوشتن آيات توصيه نمي‌شود، زيرا اگر خواندن و نوشتن در سن پايين قابل قبول بود، بايد آموزش و پرورش نيز آموزش‌هاي رسمي را از سن سه يا چهار سالگي آغاز مي‌كرد، اما اين گونه نيست و به همين دليل نيز توصيه نمي‌شود كه از روش‌هاي روخواني و روان‌خواني قرآن براي حفظ خردسالان استفاده شود.

اين استاد حفظ قرآن ادامه داد: همچنين به دليل عدم امكان دريافت مفاهيم انتزاعي از سوي خردسالان و ارتباط برقرار نكردن خردسالان با بعضي از مفاهيم بهتر است با بچه‌ها گزينشي كار كنيم و به اين دليل كه ممكن است، بچه‌ها بسياري از مفاهيم را متوجه نشوند از آيات و رواياتي استفاده كنيم كه بچه‌ها به راحتي با آنها ارتباط برقرار مي‌كنند و معني و مفهوم آيات را متوجه مي‌شوند.

 

حفظ قرآن خردسالان همراه با حفظ آيات موضوعي باشد

وي با يادآوري اينكه حفظ آيات موضوعي بهتر است براي خردسالان مورد استفاده قرار گيرد، افزود: آياتي با مضامين احترام به والدين، نيكي به پدر و مادر و ... كه بچه‌ها با معني و مفهوم آن آشنايي دارند، آيات مناسبي براي حفظ خردسالان هستند، البته بهتر است قبل از ورود بچه‌ها به دبستان و خواندن و نوشتن، بر روي اين آيات موضوعي كار شود و حفظ سوره‌هاي بزرگ‌تر و جزء‌هاي بيشتر پس از يادگيري خواندن و نوشتن انجام شود.

بحرالعلوم با عنوان اين مطلب كه براي خردسالان سه، چهار يا پنج سال كه هنوز وارد دبستان نشده‌اند، آموزش‌هاي پيوسته كلاسيك و سطح بالا توصيه نمي‌شود، گفت: آموزش حفظ در اين سنين بايد تدريجي و پيوسته باشد و اين آموزش‌ها نبايد همراه با تعجيل باشد و لازم است كه حفظ قرآن با احراز علاقه‌مندي از سمت كودك انجام شود و خانواده‌ها در اين زمينه هيچ فشاري را به فرزندان خود تحميل نكنند، زيرا در اين صورت ممكن است فرزندان خود را براي هميشه از قرآن زده كنند.

وي با بيان اينكه تعجيل در آموزش حفظ خردسالان و به طور مثال حفظ كل قرآن در طول يك يا دو سال بسيار آسيب‌زا خواهد بود، ادامه داد: همچنين گاهي اوقات مشاهده مي‌كنيم كه پدران و مادران به دليل علاقه‌مندي كه خودشان به حفظ قرآن دارند، خردسالان را نيز وادار به آموزش مي‌كنند به ويژه به حفظ پيوسته آيات و سوره‌هاي قرآن و تلاش مي‌كنند تا رقابت‌هايي نيز در اين زمينه ايجاد كنند، البته جلوي اين كارها بايد گرفته شود.

اين حافظ كل قرآن در ادامه با يادآوري اينكه اگر به بچه‌ها آموزش ندهيم، خوب نيست، اما اگر بد آموزش دهيم نيز ضربات جبران‌ناپذيري به آنها وارد خواهيم كرد، گفت: حفظ خردسالان بايد با ابراز علاقه از سوي خردسالان انجام شود و نبايد هيچ اجباري در اين كار وجود داشته باشد.

 

روش ايما و اشاره روش ماندگاري در آموزش قرآن به خردسالان نيست

وي با اشاره به روش‌هاي ابداعي حفظ قرآن كه ايما و اشاره از جمله اين روش‌ها است، افزود: روش ايما و اشاره روش ماندگاري نيست و بنا نيست كه اين روش به عنوان يك روش مستقل مورد توجه قرار گيرد و اين روش يك دوران گذار ابتدايي است كه براي مدت زمان بسيار كوتاهي مي‌توان از اين روش استفاده كرد و به همين دليل نبايد اين روش را يك روش عنوان‌مند معرفي كنيم، اما براي شروع حفظ و چند ماهه اول خوب است و استمرار آن خوب نيست.

بحرالعلوم با بيان اينكه استفاده از روش ايما و اشاره براي مقطع دبستان اشتباه است، گفت: بچه‌ها زماني كه وارد دبستان مي‌شوند و خواندن و نوشتن را ياد مي‌گيرند، ديگر نيازي نيست كه قرآن را با استفاده از ايما و اشاره فرا بگيرند و از اين پس بايد از روش‌هاي علمي‌ و اصولي براي حفظ قرآن استفاده شود.

اين استاد حفظ قرآن در بخش پاياني سخنان خود با عنوان اين مطلب كه مهم‌ترين كاستي در بحث حفظ خردسالان، كمبود معلمان و مربيان قرآني است، افزود: معلم قرآن خردسال ضمن اينكه بايد با قرآن آشنايي داشته باشد، بايد با روان‌شناسي كودك و نحوه ارتباط با كودك نيز آشنايي داشته باشد، البته در اين حوزه يك ضعف بزرگ داريم و بيشتر مربيان ما به صورت تجربي عمل مي‌كنند تا علمي و بهتر است كه تدابيري براي تربيت مربيان قرآن خردسالان انديشيده شود كه علاوه بر تسلط بر قرآن به روان‌شناسي كودك نيز مسلط باشند.

 

يكشنبه 21 مهر 1392 - 8:21


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری

 

از اين نويسنده يا گزارشگر