پنجشنبه 27 مهر 1396 - 23:47
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

علي الله سليمي

 

رهيافت تازه اي در مديريت سرزميني ايران

 

کتاب«حکومت محلي، يا استراتژي توزيع فضايي قدرت سياسي در ايران» نوشته دکتر محمدباقر قاليباف

 

کتاب«حکومت محلي، يا استراتژي توزيع فضايي قدرت سياسي در ايران» نوشته دکتر محمدباقر قاليباف از سوي انتشارات اميرکبير در تهران چاپ و منتشر شده است. اين اثر در پنج فصل تنظيم شده که با رويکرد توزيع قدرت متوازن سياسي در واحد ملي به رهيافت جديدي در مديريت سرزميني ايران منتهي شده است. مولف در اين کتاب در پي توضيح و تثبيت اين نظريه است که حکومت محلي موضوعي ميان رشته اي است كه از رشته هاي علمي متعددي نظير علوم سياسي، حقوق مديريت، اقتصاد، علوم اجتماعي و جغرافيا بهره برده است. حکومت محلي وظايف گسترده دولت ملي را در مقياس محدودتر انجام مي دهد. حاکميت سياسي در کشور پهناور ايران به سطوح پيچيده مديريتي با محوريت عقانيت، اعتدال و کار آمدي وابسته است. حاصل مجموعه يافته ها را مي توان در اين جمله خلاصه کرد که«نظام مناسب براي ايران نظام نيمه متمرکز است.» در اين خصوص، کتاب«حکومت محلي، يا استراتژي توزيع فضايي قدرت سياسي در ايران» نوشته دکتر محمدباقر قاليباف از جهات گوناگون قابل توجه است. اين کتاب در پنج فصل تنظيم شده که با رويکرد توزيع قدرت متوازن سياسي در واحد ملي به رهيافت جديدي در مديريت سرزميني ايران منتهي شده است. فصل اول کتاب به بررسي مفاهيم دولت و حکومت اختصاص دارد. در فصل دوم سازمان و ساختار حکومت محلي را مورد بحث قرار مي دهد و در فصل سوم تمرکززدايي در چارچوب حکومت محلي تجزيه و تحليل شده است. فصل چهارم تجارب حکومت محلي را مورد توجه قرار داده و فصل پنجم تمرکز و عدم تمرکز در ايران پس از استقرار دولت مدرن را ارزيابي کرده است.

کتاب حاضر از آن جهت قابل توجه است که در چند دهه اخير مطالعات زيادي در کشورهاي مختلف حول محور تمرکززدايي، خود مديريتي، منطقه مداري و اختيارسپاري به منظور ارائه الگويي مناسب تر جهت توسعه يافتگي و نيز به منظور تشويق شهروندان به مشارکت حداکثري صورت گفته است. چرا که يکي از مباحث مهم مربوط به توسعه، تمرکززدايي است که خود به مولفه هايي چون سطح توسعه اقتصادي، وسعت و پراکندگي جغرافيايي و قومي و... وابسته است و علوه بر ابعاد حقوقي، داراي ابعاد سياسي، اجتماعي، فرهنگي، اداري و اقتصادي است که بايد در مورد هر کدام بحث و بررسي جداگانه اي صورت گيرد.

کتاب«حکومت محلي، يا استراتژي توزيع فضايي قدرت سياسي در ايران» مي کوشد به خواننده يادآوري کند که مطالعات بر روي تمرکززدايي براي راهبردي در جهت ايجاد تعادل در ساختار حکومت، استفاده بيشترين منابع و ظرفيت هاي سطوح خردتر در يک جامعه و تقويت پاسخ گويي مسئولان در برابر شهروندان از اهميت خاصي برخوردار است. به بيان ديگر، در حکومت هاي محلي قدرتمند، علاوه بر وظايف خدماتي، اقتصادي و اجتماعي، به وظايف سياسي، امنيتي و قضايي هم پرداخته مي شود. همچنين در مراحل فرآيندي نيز از مرحله تشخيص و تصميم گيري تا اجرا، نظارت و بازخورد در امور محلي دخالت مي کنند. حکومت محلي که مي تواند به صورت وسيله اي مطمئن براي شرکت مردم در تصميم گيري هاي امــور محلي نقش مهمي ايفا کند، از لحاظ عملي يعني در مفهوم توسعه نيز مورد توجه قرار گرفته اند. طرح هاي توسعه بر اساس يک آيين قراردادي در فرآيند برنامه ريزي هاي عمومي خود همواره حکومت هاي محلي را عامل مهمي در نظر داشته است که با واگذاري مديريت شهري به نهادهاي مردمي، اداره شهر شکلي پويا و زنده به خود گرفته و براي مشارکت کامل مردم در امور زمينه ايجاد مي شود. سازمان، يک موجوديت اجتماعي(دو نفر يا بيشتر)است که هدفدار بوده و به طور سنجيده و منطقي ساختار يافته باشد.(تقسيم وظايف مناسب با افراد). حکومت محلي نيز يک نوع سازمان عمومي است. به اعتقاد مولف، براي شناخت موثر حکومت هاي محلي نگرش سيستمي بهترين و کارآمدترين رويکرد است و براي شناخت مؤثر حکومت هاي محلي آن را بايد به عنوان يک سيستم مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد. تأثير متقابل محيط و سازمان اهميت دارد، حکومت هاي محلي به عنوان يک سيستم از عناصري تشکيل شده که هم از محيط تأثير مي پذيرد و هم مي تواند بر محيط تأثيرگذار باشــد و درصورتي که عناصر تشکيل دهنده، تقويت کننده يکديگر باشند مي توانند محيط را تغيير دهند. ولي همواره محيط روي عملکرد حکومت هاي محلي تأثيرگذار بوده و آنها بايد تا حدودي خــود را با محيط تطبيق دهند.

در کتاب حاضر به اين مسئله هم تاکيد مي شود که از نظر مفهومي حکومت محلي چند بعدي است، يک موجوديت اجتماعي سازمان يافته که با احساس همبستگي و يگانگي توأم اســت و نيز يک بخش فرعي سياسي از يک کشور است. کشور، ايالت يا واحدهاي مهم سياسي ديگر حکومت ترکيبي از مکانيسم هاي سياســي براي اداره يک کشور به عنوان يک شخصيت حقوقي داراي مفهوم قانوني است. به لحاظ اجتماعي و فرهنگي يک گروه ســازمان يافته از افراد که درون محدودهاي جغرافيايي خاص اقامت دارند، با يکديگر پيوند ايجاد کرده و با احساس يگانگي همراه با خصايص اجتماعي فرهنگي که نشانگر خاصي نيز دارد، موجوديت اجتماعي جداگانه اي را تشکيل مي دهند که از آن جمله مي توان به به محل آنها اعم از روستا، شهرک، شهر، واحد تجاري صنعتي، عشاير و ترکيب اجتماعي فرهنگي جوامع شهري و روســتايي که در رخسار حکومت محلي منعکس مي شود اشاره کرد. در مجموع، مهم ترين جنبه مفهوم حکومت محلي به ويژگي سياسي آن برمي گردد. حکومت محلي از نظر سياسي براي برآوردن نيازها از آزادي عملياتي برخوردار است و اين نماد حکومت محلي است.

در هر جامعه تعادلي از اين فرهنگ ها بايد وجود داشته باشد تا نارسايي ها در کاهش مشارکت سياسي افراد جامعه برطرف شود و زمينه سياسي لازم براي مشارکت مردم محل از طريق توسعه حکومت هاي محلي خودگردان فراهم شود. هرچه افراد محل از نظر اقتصادي داراي وضعيت بهتري باشــند، به عنوان يک منبع قوي براي اجراي برنامه هاي حکومت محلي ايفاي نقش مي کنند. ثبات مالي و وضعيت مناسب اقتصادي يکي از پايه هاي اصلي تعيين درجه استقلال سياسي مديريتي حکومت محلي بوده است.

کتاب حاضر از جداول و نمودارهاي متعددي برخوردار است که براي وضوح بيشتر مباحث در کنار بحث هاي اصلي آمده است.

چاپ دوم کتاب«حکومت محلي، يا استراتژي توزيع فضايي قدرت سياسي در ايران» در 241 صفحه و شمارگان 2000 نسخه از سوي موسسه انتشارات اميرکبير چاپ و منتشر شده است.

 

شنبه 20 مهر 1392 - 8:58


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری