جمعه 24 آذر 1396 - 21:26
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

علي الله سليمي

 

شکوفايي نشر کشور با حضور در بازارهاي جهاني

 

گفت و گو با محمود آموزگار، دبير اتحاديه ناشران و کتابفروشان تهران

 

فرصت کوتاهي تا برگزاري نمايشگاه کتاب فرانکفورت باقي مانده است، نمايشگاهي کــه مي تواند محلي مناسبي براي معرفي کتاب هاي ناشران ايراني در بازارهاي جهاني باشد. با اين همه و به گفته محمود آموزگار، دبير اتحاديه ناشران و کتابفروشان تهران، ناشران کشور ما تاکنون از اين فضاي مساعد براي فروش حق رايت کتاب هاي ايراني استفاده نکرده اند. او معتقد اســت که حضور در بازار جهاني مي تواند صنعت نشر کشور را شکوفا کند. گفت وگوي با محمود آموزگار، دبير اتحاديه ناشران و کتابفروشان تهران را در ادامه مي خوانيم.

 

 

براي نمايشگاه کتاب فرانکفورت امسال چه برنامه هايي را تدارک ديده ايد؟

موسسه نمايشگاه هاي فرهنگي امسال در نمايشگاه کتاب فرانکفورت 240 مترمربع فضاي نمايشگاهي گرفته است؛ يک غرفه 40 متري که در سالن کودک و نوجوان است و مديريت آن به انجمن ناشــران کودک و نوجوان تفويض شده است، يک غرفه  120 متري که در اختيار خود اين موسسه است و به عنوان نماينده نمايشگاه کتاب تهران، برنامه هاي معمول هر ساله خود را در آنجا برگزار مي کند و

يک غرفه 80 متري که طبق تفاهمنامه فيمابين موسسه نمايشگاه هاي فرهنگي با اتحاديه ناشران و کتابفروشان، مديريت آن به اين اتحاديه واگذار شده است. ما کارمان را در اين غرفه 80 متري انجام مي دهيم و امسال مسئوليت انتخاب بهترين کتاب هاي ناشران سراسر کشور براي عرضه در نمايشگاه کتاب فرانکفورت به اتحاديه ناشران و کتابفروشان تهران واگذار شده و بر اساس اعلام قرار است در غرفه 80 متري اين اتحاديه 300 عنوان از بهترين عناوين منتشر شده همه ناشران به نمايش گذاشته شود.

 

چندي پيش در گفت وگويي مطرح کرده بوديد که ايران بهره لازم را از نمايشگاه فرانکفورت نمي برد.  در اين راستا، براي امسال چه برنامه اي را در نظر داريد؟ 

بله. اين نکته اي است که ما بايد به آن توجه داشته باشيم و به عبارتي نبايد بي هدف در نمايشگاه حضور داشته باشيم. تنها حضور هدفمند ماست که شرکت در چنين فعاليتي را توجيه مي کند. يکي از برنامه هايي که امسال براي حضور در نمايشگاه در نظر گرفته شده اين است که ما مي کوشيم موضوع فروش و انتقال حق رايت کتاب هاي فارسي را به زبان هاي ديگر فراهم کنيم. در سال هاي گذشته ماجرا به

اين منوال بود که کتاب ها را به نمايشــگاه مي بردند و به نمايش مي گذاشتند، بدون اينکه برنامه خاصي مطرح باشد. ممکن بود چند علاقه مند به فرهنگ ايران يا ايرانياني که براي بازديد مي آيند، کتاب ها را تورقي کنند و چند دقيقه اي در مقابل غرفه بايستند. اما در نهايت کار خاصي صورت نمي گرفت. اما ما امسال با دست پر به نمايشگاه مي رويم. در فراخواني که به ناشران داده ايم از آنها دعوت کرده ايم

تا کتاب هاي مطرح خود يا کتاب هايي را که گمان مي کنند مورد توجه مخاطبان غيرايراني قرار مي گيرند، به ما معرفي کنند. يعني ناشر يا کتاب خاصي را از پيش انتخاب نکرده ايم و انتخاب ما بر اساس ضوابط انجام مي شود. همه ناشران هم مي توانند در اين فراخوان شرکت کنند.

 

اولويت هاي شما در اين فراخوان چه بود؟ 

چند عامل را در نظر گرفته ايم. نخست اينکه کتاب تازه منتشر شده باشد و به عبارتي از چاپ آن بيش از پنج سال نگذشته باشد. ديگر اينکه در موضوعاتي که خاص ماست، نوشــته شده باشند. مثال موضوعاتي از قبيل ادبيات، ايران و اسـلام را محور کار خود قرار داده باشند. صرف نظر از ويژگي هاي کلي کتاب ها که بايد فاخر باشند، حتي المقدور دوزبانه باشند يا ترجمه شده باشند، چکيده فارسي و انگليسي داشته باشند، بايد با توجه به نظر کارشناسانه اي که عمدتا مبتني بر يک نگاه بازرگاني است، امکان عرضه و فروش رايت آنها هم فراهم باشــد. ممکن است کتابي بر اساس آمار و ارقام و معيارها، خوب باشد اما قابليت جذب مخاطب خارجي را نداشته باشد. از سوي ديگر با توجه به فضاي غرفه، مجموع عناويني که انتخاب خواهند شد، حدود 300 عنوان خواهد بود.

 

يعني در نهايت 300 کتاب انتخاب خواهد شد؟ 

بله. مــا مطابق نکاتي که گفتيم کتاب هــا را انتخاب مي کنيم. البته وضعيت اين گونه نيست که ديگر کتاب ها به هيچ وجه فرصت انتخاب شدن نداشته باشند، بلکه مراد اين است که آثاري با اين ويژگي ها در اولويت خواهند بود. کوتاه سخن آنکه دو ويژگي براي ما اهميت دارد؛ نخست اينکه کتاب براي مخاطب جهاني جالب و قابل توجه باشد. يعني ممکن اســت کتاب بســيار خوب و جالب باشد، اما مخاطب جهاني آن را نپسندد. ما وقتي مي خواهيم وارد بازار جهاني شويم، بايد آثاري را انتخاب کنيم که مخاطب داشته باشـد و نکاتي در آن مطرح شده باشد که براي مخاطب جهاني از تازگي برخوردار باشد.

ويژگي دوم هم اين اســت که ناشران خالصه کتاب را به دو زبان فارسي و انگليسي براي ما بفرستند تا ما بتوانيم در کاتالوگ نمايشگاه درج کنيم. اتحاديه ناشران در اين خصوص دخالتي نخواهد کرد، چرا که خود ناشران محترم بيشتر از هر کس ديگري کتابي را که منتشر کرده اند مي شناسند و در نتيجه مي توانند آن را به گونه اي معرفي کنند که مخاطب جهاني را به خواندنش ترغيب کنند.

 

اگر کتابي مورد توجه يک ناشر بين المللي قرار گيرد و بخواهد حق رايت آن را خريداري کند. با توجه به حضور نداشتن ناشر، چه راهکاري را مي توان ارايه کرد؟ 

اتفاقا يکي از شرايط حضور کتاب ها در غرفه و ارايه آن به مخاطبان اين است که ناشران محترم به ما وکالت بدهند تا بتوانيم از سوي ايشان عمل کنيم. اين نکته چند حسن براي ايشان دارد. نخست اينکه بدون حضور در نمايشگاه و بالطبع مخارجي که حضور در نمايشگاه به همراه دارد، مي توانند آثار خود را در معرض فروش قرار دهند. نکته ديگر اين است که بسياري از ناشران تجربه انجام چنين کارهايي را ندارند و شايد نتوانند و نخواهند خود را وارد چنين فضايي کنند. ما با استفاده از تجربه همکاران خود، مي توانيم به آنها در اين عرصه ياري رسانيم. تنها انتظاري که ما از ناشران داريم اين است که دو نکته را در نظر بگيرند. يکي آنکه حتما کتاب هاي مناسبي را در نظر بگيرند و ديگر اينکه علاوه بر آنکه خلاصه اي از کتاب را به فارسي و انگليسي تهيه مي کنند، حواسشان باشد کتاب به گونه اي معرفي شود که براي مخاطب جهاني جذاب و جالب باشد. بر اين اساس امسال يک نقش محوري و کشوري براي انتخاب عناوين و کتاب هايي که شايســته حضور در اين نمايشگاه هستند و احتمال فروش رايت را دارند، به اتحاديه واگذار شده و در همين راستا طبق فراخواني به سراسر کشور اعلام کرده تا يک فرصت معين که در فراخوان آمده است، کتاب هاي مناســب خود را به اتحاديه ارسال کنند و براي انتخاب کتاب ها از کارشناسان در هر حوزه استفاده خواهد شد.

 

قطعا کتاب هاي زيادي به دست شما مي رسد که بسياري از آنها اولويت هاي مورد نظر را دارند. چگونه آثار را انتخاب مي کنيد؟ 

ما با دعوتي که از هيات ها و تشکل ها کرده ايم در تلاشيم تا بهترين آثار را انتخاب کنيم. مثال اگر قرار است کتابي در عرصه رياضي بررسي شود، از کارشناسان اين حوزه بهره مي گيريم. يا در حوزه کودک و نوجوان، از انجمن ناشران کودک و نوجوان مدد مي جوييم. دوستان الان در حال انجام

بررسي ها هستند و اميدواريم هرچه زودتر 300 عنوان مورد نظر را بشناسيم. در عين حال از چندي پيش ارتباط گيري با ناشران متخصص هر حوزه و همچنين اتحاديه هاي ناشران کشورهاي ديگر شروع شده و ميزگردهايي هم پيش بيني شده تا در ايام نمايشگاه کتاب فرانکفورت در غرفه اتحاديه ناشران و کتابفروشان برگزار شود؛ به علاوه، در ميزگردهايي هم که با کمک مسئولان نمايشگاه کتاب فرانکفورت برگزار مي شود، رويکرد دولت جديد ايران و همچنين اتحاديه ناشران که در واقع اظهار علاقه به حضور در بازارهاي بين المللي نشر است، تبيين خواهد شد. همکاران ناشر در تمام کشور بايد توجه داشته باشند که اين امکان متعلق به همه آنهاست و بايد به صورتي که در فراخوان ثبت نام در سايت اتحاديه ناشران به نشاني www.tpba.ir آمده است، نسبت به ارسال کتب مورد نظرشان به اتحاديه اقدام

کنند. در اين دوره و با تدبير خوبي که از سوي دولت به کار گرفته شد، يک وظيفه کشوري بر عهده اتحاديه ناشران و کتابفروشان گذاشته شد و ما هم مايل هستيم از اين امکان طوري اســتفاده شود که همه ناشــران شهرستاني از اين فرصت استفاده کنند.

 

تا چه ميزان نسبت به فــروش رايت کتاب هايي که انتخاب مي شوند در نمايشگاه کتاب فرانکفورت اميدواريد؟

در حال حاضر برخي از ناشران مــا ارتباط هايي را با ناشران جهان دارند و توانسته اند حق رايت کتاب هاي خــود را عرضه کنند. مثلا در جريانيم که حق رايت کتاب «چراغها را من خاموش ميکنم»، نوشــته زويا پيرزاد به ناشري انگليسي فروخته شده و جالب اينکه اين ناشر توانسته تاکنون بيش از 150 هزار نسخه از اين کتاب را به فروش برساند، تعداد نسخه اي که شايد از کل فروش آن در ايران در طول سال هايي که از انتشار اين کتاب مي گذرد بيشتر باشد. در نتيجه مي توان گفت که ما ظرفيت انجام اين کار را داريم، اما ناشران ما اين فرصت و توان اقتصادي را ندارند. ما در سال هاي گذشته اين فرصت را از دست داده ايم اما مي خواهيم اين خأل را جبران کنيم. مثلا در تماس هايي که با ناشران داشته ايم مي دانيم که مثلا نسخه چاپي کتابي در مدت کوتاهي 700 هزار نسخه فروش داشته و فــروش e-book آن در همين مدت 50 هزار نسخه بوده است. اين ناشر همچنين توانسته 30 نسخه صوتي کتاب را هم به فروش برساند و در حال حاضر هفته اي 10 هزار نسخه کتاب مي فروشد. اما نکته مهم آن

است که توانسته اند حق رايت کتاب را به 32 قلمرو زباني هم بفروشند و چنانچه مي دانيم، در هر قلمرو زباني چندين کشور وجود دارند. مثلا چند کشور به انگليسي، اسپانيايي يا آلماني حرف مي زنند. در نتيجه مقدار زيادي از سود ناشران از فروش حق رايت کتاب به دست مي آيد. البته شايد در همين سال اول نتوانيم به موفقيت خيلي بزرگ برسيم و قاعدتا انتظار خيلي ويژه اي از حضور در نمايشگاه امسال کتاب فرانکفورت نداريم اما اميدواريم جمع بندي اين حضور به گونه اي باشد که بتوانيم براي سال هاي آينده يک مبناي مناسب را براي حضور در اين رويداد مهم حوزه نشر ايجاد کنيم. بايد پذيرفت کــه تنها چاره ممکن خــروج از بحران اقتصادي نشــر، رويکرد به بازارهاي بين المللي اســت و به همين منظور بايد آمادگي هاي لازم را کســب کنيم و آموزش هاي لازم را ببينيم و قواعــد اين بازار را بياموزيم.

ناشران و جامعه فرهنگي ما بايد هرچه زودتر با اين قلمرو آشنا شوند. البته خيلي پسنديده بود که ما زودتر اين تلاش را شروع مي کرديم. ما در آخر کار با موسسه نمايشگاه هاي فرهنگي به توافق رســيديم و زماني که داريم، زمان کمي است ولي سعي مي کنيم از همين زمان اندک هم استفاده لازم را ببريم.

 

گويا نشريه صنعت چاپ هم در نمايشگاه فرانکفورت توزيع مي شود؟ 

بله. اين مجله با مقالاتي به زبان فارسي و انگليسي منتشر مي شود و در اختيار مخاطبان قرار مي گيرد. مديران دولتي و بخش خصوصي، ناشران محترم، کارشناسان و همه اهالي فن به نوعي در اين نشريه حضور خواهند داشت.

 

شنبه 20 مهر 1392 - 8:54


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری