سه‌شنبه 21 آذر 1396 - 23:40
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

علي الله سليمي

 

کتاب، يک پنجم کار چاپخانه داران است

 

گفت و گو با علي نيکوسخن، رئيس اتحاديه چاپخانه داران تهران

در سال هاي اخير با توسعه صنعت چاپ و رونق چاپخانه هاي متعدد در گوشه و کنار جهان و همچنين کشورمان، مقوله فرهنگ و هنر هم به نوعي با اين صنعت در هم آميخته و امروزه کسي نمي تواند منکر نقش کليدي صنعت چاپ در توسعه حوزه فرهنگ و هنر باشد. شايد از اين رهگذر است که در ماه هاي گذشته با مشکلاتي که در صنعت چاپ به دليل گراني برخي لوازم و ابزالات آن پيش آمد، تاثير اين مسئله در حوزه فرهنگ هم شاهد بوديم. براي آشنايي بيشتر با اين موضوع به سراغ قديمي ترين و بزرگتريـن اتحاديه صنعت چاپ ايــران يعني اتحاديه چاپخانه داران تهران رفتيم تا حرف هاي علي نيکوسخن، رئيس اتحاديه چاپخانه داران تهران را در اين باره بشنويم. او حرف هاي زيادي در اين خصوص دارد که باهم گفت و گو با وي را مرور مي کنيم.

*** 

 

زمان شکل گيري اتحاديه چاپخانه داران تهران به چه سالي برمي گردد و کلاً تاريخچه اين اتحاديه به چه شکلي است؟

بر اساس شنيده ها از سال 1320، - با توجه به مدارک موجود- اتحاديه چاپخانه داران تهران تاسيس شده و سپس با نام «اتحاديه چاپخانه هاي مرکزي» از سال 1325 به صورت رسمي به عنوان يک اتحاديه قانوني فعاليت خود را آغاز کرده و مرحوم طاهرزاده، مدير چاپ سپهر اولين رئيس اتحاديه چاپخانه داران بوده است. اولين جلسه رسمي اين اتحاديه ساعت ۱۸ يکشــنبه، 20 مردادماه سال 1325 در چاپخانه شهاب تهران برگزار شد. در آن زمان اتحاديه مکان مشخصي نداشت و هر جلسه در يک چاپخانه برگزار مي شد و اکنون اتحاديه در سن 67 سالگي به سر مي برد.

 

اتحاديه چاپخانه داران تهران با چه هدفي تاسيس شد و چه مسيري را دنبال مي کند؟ 

کلمه اتحاديه از اتحاد گرفته شده است، يعني تعدادي از افراد يک صنف که با يکديگر همگن هستند به تشکيل يک تشکل به اسم اتحاديه پرداخته اند تا به رفع برخي مشکلات صنفي خود بپردازند. کار اتحاديه يک کار صنفي است و بايد در چارچوبي باشد که قانون نظام صنفي برايش مشخص کرده است. خوشبختانه هرچقدر از عمر انقلاب شکوهمند ما مي گذرد تعامل ها بين صنعت چاپ و دولت بهتر مي شود و از زمان آقاي صفارهرندي تاکنون شــاهد روابط حسـنه صنعت چاپ با وزارت فرهنگ و ارشــاد اسلامي بوده ايم. اتحاديه چاپخانه داران تهران به عنوان يک اتحاديه مادر مانند ديگر اتحاديه هاي صنفي داراي رسته هايي است. اتحاديه چاپخانه داران در حال حاضر داراي هشت رسته است که با برنامه ريزي ها و توافقات انجام شده ظرف مدت کوتاهي اين رسته ها به عدد 10 خواهد رسيد.

 

در چند سال رياسـت خود بر اتحاديه چاپخانه داران، مشکلات و مسايل ايجاد شده را چگونه مديريت کرده ايد؟

من در مصاحبه مطبوعاتي انتخابات هيات مديره اتحاديه چاپخانــه داران تهران در سـال ۱۳۸۴ و همچنين قبل از انتخابات سال 90 اين مساله را عنوان کردم که مشکلات زيادي در صنعت چاپ وجود دارد و نبايد کسي انتظار معجزه داشته باشــد، اما ما با تمام توان و قوا حرکت خواهيم کرد. ما در اين چهار دهه عمر انقالب، شــاهد انواع مشکلات از قبيل جنگ، تحريم، کارشکني و انواع و اقسام قطعنامه ها عليه کشورمان بوديم و با همه مشکلات و نارسايي ها هيچگاه در انجام وظايف قانوني خود کوتاهي نکرديم. شايد نتوانسته باشيم تمامي مشکلات را حل کنيم اما بخشي را برطرف کرديم و مابقي را به گوش مســئولان رســانديم و اعلام کرديم که براي حرکت و گذر از مشــکلات به اين ابزارها نياز داريم. اتحاديه تمام مشکالت موجود را به صورت کتبي و شفاهي به گوش تمامي مسئولان دولت نهم و دهم و حتي شخص رئيس جمهور سابق رسانده و وظيفه صنفي خود را انجام داده اسـت. ازجمله کارهاي انجام شده توجه به اصل ۴۴ و عدم اجازه بــه چاپخانه ها دولتي براي حضور در بازار بخش خصوصي بود که در اين خصوص اقداماتي شده است. پيگيري نوسازي ماشين آلات، معافيت گمرکي و معافيت مالياتي از جمله اقدامات صورت گرفته توسط اتحاديه است.

ثبات قيمت مواد اوليه چقدر مي تواند بر رونق دوباره کسب وکار تاثيرگذار باشد؟

نه تنها در حوزه چاپ بلکه در تمامي صنايع، ثبات قيمت ها مي تواند بر رونق کسب وکار بسيار تاثيرگذار باشد. وقتي شب مي خوابيم و صبح با قيمت هاي جديدي روبه رو مي شويم اين عمل رونق را از کسب وکار خواهد گرفت و ترس را در دل  سرمايه گذار خواهد انداخت. اگر ما با نبود تغييرات در قيمت ها روبه رو باشيم مي توانيم براي دارايي و سرمايه خود برنامه ريزي کنيم و با يک برنامه مدون به اهداف خود دست پيدا کنيم. در چند ماه گذشته تغييرات قيمت ها امکان کار را از اصناف سلب کرده و اجازه برنامه ريزي را از توليد و همچنين چاپخانه داران گرفته اسـت که اميدوارم با برنامه ريزي دولت تدبير و اميد وضعيت کسب و کار تمامي صنايع بهبود يابد و آرامش خاطر و امنيت کسب و کار در جامعه حاکم شود.

 

وضعيت چاپ کتاب در چاپخانه ها چگونه اســت و دليل کاهش شــمارگان کتاب را چه مي دانيد؟

نه تنها در حوزه کتاب بلکه در ديگر حوزه ها مثل مطبوعات و ساير محصولات چاپي هم با کاهش شمارگان روبه رو هستيم که البته کاهش شمارگان کتاب آسيب هاي اجتماعي و فرهنگ را در پي خواهد داشت. کتاب يک پنجم کار چاپخانه داران است اما از اهميت بالايي برخوردار است. وقتي تورم و گراني است اما نظارت و کنترل کاملي نيست، تمامي صنايع در رکود غرق مي شوند و اين فقط مربوط به صنعت چاپ نيست و در تمامي صنايع قابل مشاهده است. البته عوامل ديگري هم در کاهش شــمارگان کتاب تاثير دارد که ورود کتاب هاي الکترونيک (ebook) يکي از آن موارد اســت که مي توان درباره آن ساعت ها بحث کرد، اما آنچه اهميت دارد اين است که کتاب با فرهنگ گره خورده و کاهش آن مشــکلات فرهنگي را دربردارد. کتاب هاي چاپي هميشه جايگاه خود را خواهند داشت و ورود کتاب هاي الکترونيک به اين سرعت نمي تواند شمارگان را کاهش دهد، پس گراني کاغذ و مواد اوليه چاپ و صحافي بيشترين تاثير را در کاهش شمارگان داشته است. وقتي کاغذ از بندي حدود 40 هزار تومان به بندي حدود 100 هزار تومان مي رسد اين کاهش شمارگان چندان دور از ذهن نيست. امروز کتاب از شمارگان چهار و پنج رقمي به شمارگان سه رقمي و با کيفيت بسيار پايين، تنزل کرده است. دولت در بحث کنترل بازار کاغذ بايد به صورت جدي نظارت داشته باشد، مسئولان بارها اعلام کرده اند که کاغذ با نرخ ارز مرجع وارد شده است، پس چگونه کاغذبندي حدود 40 هزار تومان به بندي 100هزار تومان مي رسد؟ اگر نظارت ها صحيح انجام شود، رانت ها، تخلفات و واسطه ها از بين خواهند رفت، اما متاسفانه گاهي اين نظارت ها به خوبي صورت نمي گيرد.

 

به نظر شـما بهبـود وضعيـت فعلي چاپخانه داران چقدر مي تواند در بهبود وضعيت چاپ کتاب تاثيرگذار باشد؟

اگر بحث کاغذ حل شــود بســياري از مشکلات حل خواهد شد. تا چند سال پيش براي کاغذ يارانه داده مي شد و اين بسياري از مشکالت را برطرف مي کرد. بسياري فکر مي کنند که قيمت بالاي يک کتاب به دليل چاپ آن است اما هزينه چاپ کمتر از 20 درصد قيمت پشت جلد کتاب را شامل مي شود و بقيه قيمت آن به عوامل ديگر مانند کاغذ، ليتوگرافي، صحافي،حق نشر و توزيع مربوط مي شود. متاسفانه به دليل بي اطلاعي، مي گويند که قيمت چاپ بالاست و توپ مشکلات را در زمين چاپخانه داران مي اندازند اما واقعيت اين است که هزينه هاي چاپ بخش کوچکي از هزينه تمام شده است و همين نشان مي دهد که جايگاه صنعت چاپ را هنوز به خوبي نشناخته اند. اگر مسئولان فرمايشات مقام معظم رهبري که فرمودند:«کتاب و کتابخواني بايد در جامعه رواج پيدا کند» را سـرلوحه کار خود قرار دهند، برخي مشکلات حل خواهد شد اما به طور کلي در صورتي که مشکلات کاغذ حل نشود، مشـکلات چاپ و نشر حل نخواهد شد. براي حل اين مشکل، کاغذ بايد با قيمت پايين در اختيار ناشران و چاپخانه داران قرار بگيرد تا آنها بتواند کتاب و ساير مطبوعات را با قيمت مناسب به بازار عرضه کنند.

 

نظرتان را درباره سـند راهبردي صنعت چاپ بيان کنيد.

مديرکل دفتر امور چاپ براي تنظيم و طراحي اين سند زحمــات فراواني را انجام داده اســت اما بهتر بود از نظرات کارشناسان، پيشکسوتان و مسئولان اتحاديه هاي اين صنعت بيشتر استفاده مي شد. با دقت در اين سند متوجه خواهيد شد که سند اشکالاتي دارد ولي در مجموع هميشه داشتن برنامه و هدف باعث موفقيت مي شود و در کل کار پسنديده اي است. به عنوان نماينده اتحاديه چاپخانه داران از مديرکل دفتر امور چاپ و معاونت امور فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بابت تنظيم و تهيه اين سند و کليه زحمات انجام شده تشکر مي کنم.

 

انتظار شما به عنوان نماينده چاپخانه داران از دولت تدبير و اميد چيست؟

خواسته هاي صنعت چاپ به صورت مکتوب از قبل تنظيم شـده و وظيفه ما به عنوان اتحاديه اين است که موارد را به گوش مسئولان برسانيم. براي ما فرقي ندارد که چه افرادي سرکار باشند؛ هيات مديره اتحاديه به عنوان نمايندگان صنف تلاش مي کنند تا خواسـته اعضاي خود را اجابت کنند. هر مسئولي که بيايد حرف ما يکي است. اولين حرف ما اين است که از کارشناسان هر حرفه بايد استفاده شود، چه چاپ باشد و چه حرفه ديگر. لازم است که مسئولان براي تصميمات هر حرفه و صنعت با مجريان و صاحب نظران آن صنف مذاکره و مشورت کنند و از تصميمات غيرکارشناسانه در اتاق هاي دربسته براي صنعت، هنر و فرهنگ چاپ خودداري کنند، چون تجربه نشان داده که به دليل عدم امکان اجرا، مشکلات و معضلات همچنان لا ينحل مي ماند.

 

نقش تخصيص 3۰ درصدي دولت از درآمد طرح هدفمندي يارانه هــا به صنعت را چگونه ارزيابي مي کنيد؟

قبل از هدفمندي يارانه ها بسيار تبليغ شد که هدفمندي يارانه به کسي لطمه نخواهد زد و قرار است يارانه ها به صورت درست بين مردم تقسيم شــود. مقرر شد که 30 درصد از ســود حاصل از يارانه ها به بخش توليد تخصيص يابد که ما تا به امروز هيچ چيزي مشاهد نکرده ايم و در نتيجه توليد متوقف شده است. در صنف بحث شده که اتحاديه کم کاري مي کند، وقتي قبض برق دو ميليوني، چند برابر مي شــود و چاپخانه دار قادر به پرداخت آن نيست و مجبور است چاپخانه را تعطيل کند، اتحاديه چه کاري بايد انجام دهد؟ تمامي 66 اتحاديه عضو مجمع امور صنفي، صنوف توليدي و خدمات فني، اگر امروز بخواهند ميتوانند ماشين آلات و دستگاه هاي خود را به هر شـخص حقيقي يا حقوقي بفروشند و وارد شغلي ديگر شوند، اما چاپخانه داران به دليل مسايل امنيتي نمي توانند به راحتي ماشين آلات خود را به فروش برسانند و بايد ماشين چاپ را به کسي بفروشند که تاييد صلاحيت شده است و در نتيجه سرمايه يک چاپخانه دار هميشه در حالت بلوکه است. با تمام اين مشکلات، بخش دولتي هم بلاي جان چاپخانه هاي خصوصي شده است.

اکنون اکثر کارهاي وزارتخانه ها به چاپخانه هاي دولتي داده مي شود و چاپخانه هاي بخش خصوصي با تمام اين مشکلات با کمبود کار نيز روبه رو هستند. بعد از هدفمندي يارانه ها تا به امروز حدود صد چاپخانه واگذار شده است، ما چاپخانه ورشکسته نداريم اما شرايط باعث واگذاري چاپخانه از افرادي که توان مالي کمتري دارند به افراد سرمايه دارتر شده است. به دليل حمايت نشدن صنعت در تمام حرفه ها، توليد ضعيف شده و با واردات بدون برنامه، توليد به سمت نابودي در حال حرکت اســت که اميدواريم دولت تدبير و اميد به اين مهم توجه ويژه داشــته باشد. تا زماني که سهم صنعت از هدفمندي يارانه ها وارد صنايع نشــود وضع به همين صورت است. وقتي حامل هاي انرژي، قيمت دستگاه ها و مواد اوليه چند برابر شده اما نقدينگي و تسهيلات وارد صنعت نشده است، هيچ انتظاري نمي توان از صنايع داشت.

گروهي بدون در نظر گرفتن وضعيت صنعت دست به واردات مي زنند و با اين کار توليد را ضعيف مي کنند. تضعيف صنعت مشکلات اقتصادي و فرهنگي را براي کشور در پيش خواهد داشت. تا به امروز حدود 10 چاپخانه به دليل مشکالت موجود، افزايش قيمت مــواد اوليه و نبود کار لازم به صورت موقت اعلام تعطيلي کرده اند.

تا زماني که هزينه چاپخانه ها با مساعدت دولت به قبل از هدفمندي يارانه ها برنگردد اين مشکلات همچنان وجود دارد. اگر سراغ چاپخانه ها برويم و يک آمار ساده تهيه کنيم، متوجه خواهيم شد که چاپخانه ها به طور متوسط 50 درصد توان خود کار انجام مي دهند چراکه افزايش هزينه ها موجب کاهش محصولات چاپي شده است، البته اين آمار به صورت ميانگين است و احتمال دارد چاپخانه اي 30 درصد توان خود کار کند و چاپخانه ديگر 80 درصد، اگر ميانگين بگيريم مي بينيم که صنعت چاپ وضعيت مناسبي ندارد. اگــر فقط قيمت برق به قبل از هدفمندي يارانه ها برگردد مسلما در کاهش مشکلات موثر خواهد بود. در مصاحبه هاي قبلي نيز بيان کردم که مســئولان وزارت دارايي و مالياتي از يک چاپخانه دار که با رکود کاري مواجه شــده و درآمد با هزينه اش برابري ندارد ماليات دريافت مي کنند، اما از گروهي که بايد ماليات بدهند، نمي گيرند! بياييد فضا را شفاف کنيم.

مسئولان مالياتي از گروهي از پردرآمدها يا ماليات نمي گيرند، يا نمي خواهند بگيرند يا نمي توانند بگيرند! جايگاه صنعت چاپ اين نيسـت، از دولت مي خواهيم که جايگاه صنعت چاپ را حداقل به جايگاه قبل از سال ۸۴ برگرداند. 

 

شنبه 13 مهر 1392 - 10:37


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری