پنجشنبه 2 شهريور 1396 - 5:33
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

احمد محمد اسماعيلي

 

سالها شاگردي بزرگان تئاتر را کرده ام

 

گفت وگو با سيامک صفري کارگردان و بازيگر نمايش «پسران آفتاب»


 سيامک صفري در اولين تجربه کارگرداني جديش به سراغ متن يکي از نمايشنامه نويسان بزرگ (نيل سايمون) رفته است. نويسنده اي که محبوب کارگردان هاي سينما، تئاتر و تلويزيون است و بارها نوشته هايش مورد اقتباس قرار گرفته اند .

داستان پسران آفتاب درباره زندگي دو هنرمند به ته خط رسيده است که ناخواسته دوران بازنشستگي شان را تجربه مي کنند. هنرمنداني که از دوران طلاي شان فاصله گرفته اند . حضور توامان صفري در مقام کارگردان و بازيگر تاکيد دوباره اي بر توانايي هاي اين هنرمند ارزنده تئاتر است . با سيامک صفري درباره نمايشنامه نيل سايمون و کارگرداني نمايش پسران آفتاب گفت وگويي انجام داده ايم .

 

در گذشته با بازي در نمايش هتل پلازا به کارگرداني کوروش نريماني تجربه موفقي در جهت شناخت دنياي نيل سايمون داشتيد. اين تجربه در کارگرداني چقدر به شما کمک کرد ؟

هتل پلازا که نمايشنامه معتبري در ميان کارهاي نيل سايمون است، فضاي خاص خودش را دارد. يادم  مي آيد نمايش در سالن چار سو مورد استقبال خوب مخاطبان قرار گرفت .

 

چه عواملي باعث شد در 48 سالگي به سراغ کارگرداني برويد ؟

سالهاست که در تئاتر فعاليت مي کنم . من سال ها شاگردي کردم و با تجربه اندوزي به سراغ کارگرداني در تئاتر رفتم . با شيوه آزمون و خطا نرفتم کارگردان بشوم . در اين سه دهه با خيلي از بزرگان تئاتر کار کردم و نقاط ضعف و قوتشان را متوجه شده ام . به نظرم موقعش بود که کارگردان بشوم . احساس مي کنم پير شده ام و بايد کار آسان تري در تئاتر انجام بدهم .

 

آيا بازيگري نسبت به کارگرداني کار سخت تري است ؟

بله ، بازيگري کار سخت و پيچيده اي است .

 

 البته کارگردان به عنوان نفر اصلي نمايش آماج نقدها قرار مي گيرد ؟

اين نقد شدن قشنگ است .

 

مورد چالش و نقد قرار گرفتن را دوست داريد ؟

بدم نمي آيد.

 

چند نقد منفي در برخي از خبرگزاري ها در مورد کار شما انجام شد ، با اين نقدها چگونه برخورد مي کنيد ؟

فضاي نقد و تئاتر را مي شناسم و يک سري از مسائل روشن و مشخص است . هر نوشته اي ملاک ارزش گذاري يک نمايش نيست . برايم  واکنش و نظر تماشاگر کارم مهم تر است . از واکنش تماشاگران به کيفيت کارم پي مي برم ، تا در يک گفت وگوي روشنفکرانه و منتقدانه .

به نظرم اصلا نقدي وجود ندارد . بيشتر اين نوشته ها نظر شخصي است . در برخي از اين نوشته ها عنوان شده بود که نيل سايمون نويسنده ضعيفي است . آدمي که چنين نظري را مطرح مي کند . مشخص است اصلا فضاي تئاتر و نمايشنامه نويسي را نمي شناسد و اساسا نمي داند نمايش نامه چيست . نقد در رفتار بازيگر و واکنش تماشاگر به وجود مي آيد. هر فارغ التحصيل تئاتري که برود نمايشي را ببيند و مطلبي بنويسد که نقد تئاتر نيست .

 

آيا به نقدي که در مطبوعات انجام مي شود اعتقادي نداريد ؟

نقد را دوست دارم . با نوشتن نقدهاي خام است که منتقد جوان پيشرفت مي کند . البته اين نوع نقدها براي من چندان تاثير گذار نيستند . همانطوريکه اشاره کردم من ارزيابيم را از مخاطب کارم به دست مي آورم که چقدر نمايشم موفق و يا ناموفق بوده است .

 

سيامک صفري بدون اغراق جزو دو-سه بازيگر مطرح تئاتر ايران است ، اين دلهره را نداشتيد که با کارگردان شدن ممکن است اين سابقه خوب تحت تاثير قرار بگيرد ؟

مطمئن هستم کارگردان درجه يکي خواهم شد . خوشبختانه نمايشم با مخاطب ارتباط برقرار کرده است. وقتي کارم را با ساير اجراها به طور نسبي مقايسه مي کنم، نمايش پسران آفتاب را در حد قابل قبولي مي بينم.

 

آيا پسران آفتاب حديث نفس آدمهاي به ته خط رسيده است ؟

بله ، مضمون نمايش همين است و در نمايش اين مسئله واکاوي مي شود که آيا جامعه اين آدمها را کنار گذاشته و يا اينکه اين آدم ها در اثر عملکردشان تنها مي شوند. چنين مضموني کار را تلخ مي کند.

 

آيا در هرجامعه اي در غرب و يا شرق اين داستان مي تواند اتفاق بيافتد ؟

ربطي به شرقي و يا غربي بودن جامعه ندارد . تجربه زندگي شهر نشيني و مدرن باعث چنين شرايطي مي شود . در هر جغرافيايي درکره زمين موقعي که آدمها تن به زندگي شهري مي دهند . اين زندگي شهري معضلات زيادي به همراه دارد و انواع خشونت رخ مي دهد . به همين دليل اصلا به تفکيک نمايش ايراني و خارجي اعتقادي ندارم . نمايش نامه نمايش نامه است . نکته مهم پرداخت درست مضامين است .

 

آيا بيلي کلارک جزو آدم هايي است که اهل آسمان و ريسمان به هم بافتن است ؟

نه، بيلي کلارک آدم سرسختي است که اصلا اهل کوتاه آمدن نيست .

 

آيا ريشه اين خصلت برمي گردد به دوران با شکوه زندگي بيلي کلارک در دوران جواني و در صحنه تئاتر ؟

نه، اين رفتار جزو خصلت هاي بشري است . بيلي کلارک تلاش مي کند فراموش نشود . مي خواهد همچنان فعال و پر کار باقي بماند . مي خواهد زنده بماند .

 

چقدر در اجراي پسران آفتاب تلاش کرديد حس و حال نيويورک در دهه شصت و هفتاد را به نمايش در بياوريد ؟

در فضاي رنگي نمايش، بک گراند(پس زمينه) کاغذي صحنه و رنگ هاي به کار رفته تمام ويژگي هاي شهر نيويورک لحاظ شد. دهه شصت و هفتاد دوران اوج رونق استفاده از تابلوهاي نئون در خيابانها و مغازه هاي شهري بوده است . موسيقي به کار رفته در طول نمايش هم در اين راستاست...

 

آيا ال لويس و بيلي کلارک يکديگر را کامل مي کنند ؟

اين دو نفر دو تا آدم مثل خيلي ديگر از آدمها هستند و هر کدام خصلت هاي خاص خودشان را دارند و سرنوشتشان در زندگي به هم گره خورده است . از نيل سايمون سوال مي شود که آيا ال لوييس و بيلي کلارک نمونه و مدلي از لورل  و هاردي هستند . در پاسخ مي گويد بله و ال و ويلي ويژگي هاي مشابه اي با لورل و هاردي دارند . اما با ارزيابي دقيق و موشکافانه تر متوجه مي شويم اين دو نفر شخصيت هاي مستقلي از يکديگر دارند و دست سرنوشت آنها را به يکديگر نزديک کرده است .

 

آيا تلخي هاي زندگي نيل سايمون در دهه هفتاد ، در فضاي نمايش نامه پسران آفتاب هم وجود دارد ؟

برداشتم اين است که نيل سايمون در نوشته هايش تحت تاثير چخوف بوده است . اما نگاهش ويژه خودش است. سايمون در نوشتن نمايش نامه پزشک نازنين دقيقا به سمت فضاي چخوفي رفته است. در نمايش نامه هاي نيل سايمون روابط بين آدمها مهم و کليدي هستند .

 

يکي از نکات قابل اشاره نمايش نامه هاي نيل سايمون تنشي است که بين شخصيت ها وجود دارد که در برخي از موارد بعد از گذار از اين تنش به تفاهم مي رسند . چقدر به اين مسئله اعتقاد داريد ؟

درام در آثار نمايشي بر اساس چنين تقابل هايي به وجود مي آيد و هر آنچه که موقعيت ساز است در ادبيات و آثار نمايشي جذابيت را به وجود مي آورد. نيل سايمون به چيدمان درست موقعيت ها در نمايش نامه هايش اشراف کامل دارد و با استفاده از جزئي ترين روابط، ويژگي هاي شخصيت هايش را ترسيم مي کند .

 

آيا بيلي کلارک با روشنفکرهاي کافي شاپ نشين دهه هفتاد نيويورکي قرابتي دارد ؟

بيلي کلارک روشنفکر به مفهوم رايجيش نيست. بيلي يک بازيگر بوده است . بازيگري کمدي هاي به اصطلاح سبک و تئاترهاي به اصطلاح بلواري.....

 

آيا بيلي کلارک آدم صاحب انديشه و متفکري نيست ؟

بيلي کلارک بازيگر درجه يکي نيست و کارهايش هم در اين حد و عامه پسند است ...

 

شنبه 16 شهريور 1392 - 11:6


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری