دوشنبه 27 آذر 1396 - 12:15
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

بابك راكخواه

 

زندگي با قرآن، عامل موفقيت استاد حفظ قرآني که مادر ۴ فرزند است

 

 پس از برگزاري آزمون مرحله نهايي ششمين دوره طرح اعطاي مدرک تخصصي به حافظان قرآن کريم و اعلام نتايج، دو نفر از بين پنج نفري که به مرحله نهايي راه يافته بودند، موفق به کسب عنوان استاد حفظ قرآن شدند که «معصومه آگاهي» يکي از اين برگزيدگان است. اولين بانويي که توانسته با وجود مشغله‌هاي زندگي عنوان استاد درجه يک حفظ قرآن کريم را کسب کند، مهم‌ترين عامل موفقيت خود را به کارگيري قرآن در زندگي دانست و گفت: مهم‌ترين چيزي که در جامعه مغفول واقع مي‌شود عمل به قرآن است.

پيش از اين آقايان «شهريار پرهيزگار»، «سيدمحمدمهدي طباطبايي»، «سيدمهدي فاطميان»، «محمدمهدي بحرالعلوم» و «هاشم سلطاني نژاد» توانسته بودند عنوان رسمي و قانوني «استاد حفظ» قرآن کريم را در جمهوري اسلامي ايران به خود اختصاص دهند.

از اين رو گفتگويي داشتيم با معصومه آگاهي، اولين بانوي ايراني که توانسته به استادي حفظ قرآن کريم دست يابد. به گفته وي که چهار فرزند و همچنين فعاليت‌هاي گسترده همچون تدريس قرآن کريم و تحصيل در دانشگاه مانع کسب اين عنوان ارزشمند برايش نشده، حفظ قرآن، انگيزه دروني و عمل به آن در زندگي روزمره عامل اصلي موفقيتش در اين آزمون‌ها است.

 

خودتان را معرفي کنيد؟ 

 من معصومه آگاهي، متولد بهمن سال 1352 و دانشجوي دکتراي رشته علوم قرآني هستم.

 

چگونه علاقه‌مند به حفظ قرآن شديد؟ 

 از کودکي به قرآن و مسابقات قرآني علاقه داشتم و شرکت مي‌کردم، اما از سال 78 با حمايت خانواده‌ام حافظ قرآن شدم و از همان سال سعي کردم حفظ قرآن را به همراه تفسير و ترجمه آن ياد بگيرم.

 

در طول چند ماه قرآن را حفظ کرديد؟ 

 من چون علاقه زيادي به حفظ قرآن و انگيزه خوبي نيز همراه با حافظه قوي داشتم، توانستم در طول 10 ماه قرآن را حفظ کنم.

 

از چه شيوه‌اي براي حفظ قرآن کريم استفاده کرديد؟ 

 در ابتدا قرآن را مي‌خواندم و با شنيدن تلاوت‌هاي مختلف آن را به خاطر مي‌سپردم، سپس به کلاس قرآن رفتم و پس از حفظ آيات و سوره‌هاي قرآني محفوظات خود را به استاد راهنمايم ارائه مي‌دادم.

 

مشوق اصلي شما چه کسي بود؟ 

 مشوق من از کودکي پدر و مادرم بودند اما زماني که شروع به حفظ قرآن کردم 25 سال داشتم و صاحب سه فرزند کوچک بودم بنابراين در اين برهه مشوق خاصي نداشتم و فقط عشق دروني کمکم کرد تا بتوانم در اين عرصه ورود پيدا کنم و موفق شوم؛ اما از کودکي والدينم خيلي دوست داشتند من حافظ قرآن باشم و تلاش بسياري براي اين منظور مي‌کردند؛ من نيز به خاطر خوشحالي آنها انگيزه بيشتري براي حفظ قرآن پيدا کردم.

 

نظر همسرتان براي حفظ قرآن و تدريس چه بود؟ 

 همسرم به علاقه من احترام مي‌گذاشت. اول کمي نگران آينده فرزندانمان بود اما وقتي برايش مزاياي حفظ قرآن را توضيح دادم مرا کمک کرد تا بهتر بتوانم در اين راه قدم بگذارم.

 

چند فرزند داريد و رابطه آن‌ها با قرآن چگونه است؟ 

 من چهار فرزند دارم. پسر بزرگم دانشجو و فرزند کوچکم هشت ساله است. تا وقتي که کوچک بودند من همواره آن‌ها را تشويق به خواندن و تدبر در آيات قرآن مي‌کردم، البته تمامي فرزندانم پيش از ورود به مدرسه حافظ چند جزء از قرآن کريم بودند و در کلاس‌هاي قرآني شرکت مي‌کردند. آن‌ها از زمان کودکي قرآن را به خوبي مي‌خواندند و من پس از حفظ چند جزء از قرآن آنها را با معاني و تفسير هر آيه آشنا مي‌کردم، اما فشار خاصي براي حفظ قرآن بر روي آنها ندارم. من هميشه مباحث قرآني را در خانه مطرح مي‌کنم و هرکدام از بچه‌ها نظر خود را در رابطه با مسائل قرآني مي‌گويند و به نوعي همه بر سر سفره قرآن هستيم.

 

خب حالا استاد حفظ قرآن هستيد در ادامه چه خواهيد کرد؟ 

 اين مدرک تخصصي استاد حفظ قرآن کريم معادل مدرک دکترا است؛ من هم‌ اکنون مشغول تحصيل در مقطع دکتراي علوم قرآني هستم به همين دليل شايد اين مدرک کارايي بسياري برايم نداشته باشد اما احساس مي‌کنم با گرفتن اين مدرک و عنوان استادي اعتماد به نفس بيشتري خواهم داشت تا بهتر و تخصصي‌تر در کلاس‌هايم تدريس کنم البته من در تمامي مراحل زندگي‌ام براي پيشرفت در امور قرآني تلاش بسياري مي‌کردم.

 

مهم‌ترين عامل موفقيت‌ شما چيست؟ 

  احساس مي‌کنم موفقيت من در آزمون‌ها به خاطر اين است که در طول اين مدت، منابع آزمون‌ها را به خوبي مطالعه مي‌کردم و با مفاهيم و اصولي که خواندم زندگي مي‌کردم، چرا که به نظر من نمي‌شود تمامي اين مطالب را فقط براي امتحان مطالعه کرد و به ذهن سپرد بلکه بايد آنها را در زندگي خود عملي و جاري کرد. من نيز با درک مفاهيم و استفاده از آن در زندگي خودم و همچنين تدريس آن به ديگران توانستم اين منابع زياد آزمون را به ذهن بسپارم و در زندگي خود جريان دهم بنابراين مي‌توانم بگويم که مهم‌ترين عامل موفقيتم در مراحل آزمون‌هاي اعطاي مدرک تخصصي به حافظان قرآن توکل به خدا و همچنين تلاش‌هايم از گذشته‌ است. من از اولين مرحله‌اي که در اين آزمون‌ها شرکت کردم تا مرحله نهايي اطلاعات خوبي کسب کردم که از آن‌ها در کلاس‌هاي تدريسم نيز استفاده مي‌کنم. البته همسر و شاگردانم برنامه‌ريزي را مهم‌ترين عامل رسيدن به اهدافم مي‌دانند، من به صبر و تدريجي عمل کردن اعتقاد بسياري دارم به همين دليل اول از همه براي زندگي خود هدف‌گذاري مي‌کنم و اين هدف‌گذاري براي يک يا چند روز نيست بلکه براي سه مقطع کوتاه‌مدت، ميان‌مدت و بلندمدت است. هميشه براي رسيدن به اهدافم برنامه‌هاي متناسب با آن در نظر مي‌گيرم.

 زماني که من در سال 86 در آزمون‌هاي اعطاي مدرک تخصصي به حفاظ ثبت‌نام کردم، اطرافيانم به من مي‌گفتند: «اکنون که هم حافظ قرآن هستي و هم تدريس مي‌کني چرا اين کار را مي‌خواهي انجام دهي؟» اما من براي شرکت در اين آزمون‌ها هدفگذاري کرده بودم و حس مي‌کردم قدم در اين راه پيشرفت را در پي دارد چرا که مجبور مي‌شوم براي شرکت در هر مرحله مطالعه بيشتري داشته باشم و اطلاعاتم را به روز کنم، به همين دليل در اين آزمون‌ها شرکت کردم.

 وقتي برنامه‌ريزي کردم توانستم در همان سال اول مراحل اول تا سوم را با موفقيت پشت سر بگذارم اما براي شرکت در مرحله نهايي بايد افراد 10 سال سابقه تدريس مي‌داشتند که من در آن زمان تنها 8 سال سابقه تدريس داشتم، به همين دليل مجبور شدم 2 سال بعد در مرحله نهايي شرکت کنم. از همان زمان تصميم گرفتم براي شرکت در مرحله نهايي آزمون برنامه‌ريزي دقيقي داشته باشم.

 

چقدر به مطالعه اهميت مي‌دهيد؟ 

 من عاشق مطالعه هستم. خيلي کتاب خواندن را دوست دارم، به طوري که حتي اگر دور سبزي روزنامه‌اي پيچيده شده باشد در حين پاک کردن سبزي آن روزنامه را مطالعه مي‌کنم چرا که به نظر من مطالعه نقش مهمي در سبک زندگي انسان‌ها دارد. 

 من به کتاب‌هاي علمي و داستاني علاقه خاصي دارم، اخبار روزمره را دنبال مي‌کنم و چون رشته دانشگاهي‌ام در مقطع ليسانس زبان انگليسي بوده مقالات بسياري مربوط به فعاليت‌هاي گوناگون جهان مي‌خوانم و حتي گاهي کتاب‌هاي انگليسي را ترجمه مي‌کنم.

 

آزمون مرحله نهايي را چگونه ارزيابي مي‌کنيد؟ 

 من اصلاً فکر نمي‌کردم که آزمون مرحله نهايي تشريحي باشد و خودم را براي يک آزمون تستي آماده کرده بودم. تقريباً دو روز قبل از امتحان متوجه شدم که اين آزمون به صورت تستي و تشريحي برگزار مي‌شود. وقتي متوجه تشريحي بودن آزمون شدم، فکر کردم که نمي‌توانم به خوبي از عهده اين آزمون بربيايم، اما در جلسه آزمون با ديدن سؤالات خوشحال شدم چون سؤالات خيلي خوب طرح شده بود که مي‌توانستم به راحتي به آنها پاسخ دهم. سؤالات با وجود اينکه عميق و کارشناسي طرح شده بود، اما خوشبختانه توانستم در آخرين مرحله موفق شوم.

 

چقدر براي مرحله نهايي اين آزمون‌ها وقت گذاشتيد؟ 

 براي مرحله نهايي اين آزمون شايد وقت زيادي نگذاشته باشم، البته برنامه‌ريزي کردم، اما چون دانشجو بودم و تدريس هم مي‌کردم زمان کافي براي مطالعه نداشتم و نتوانستم به برنامه‌ريزي‌هايي که کرده بودم به درستي عمل کنم، اما در طول حفظ قرآن که از سال 78 بود به مرور تفسير قرآن را مي‌خواندم. تقريباً تفسير 17 جزء از قرآن را با امتحانات سازمان دارالقرآن حفظ کردم و چند جزء را با سازمان اوقاف و امور خيريه امتحان دادم بنابراين مي‌توانم بگويم به تفسير قرآن اشراف داشتم.

 

فعاليت‌هاي سازمان دارالقرآن را چگونه ارزيابي مي‌کنيد؟ 

 تمامي آزمون‌هاي سازمان دارالقرآن جايگاه ويژه‌اي در بين ساير مسابقات و آزمون‌ها دارد چرا که تمامي روش‌ها و سؤالات و مراحل آن کارشناسي شده است و اطلاع‌رساني و پيگيري خوبي دارند. من فکر مي‌کنم که آزمون‌هاي قرآني سازمان دارالقرآن در سطح آزمون‌هاي سازمان سنجش است و همچنين مسابقاتي که سالانه برگزار مي‌کند نيز به نظر من بهترين مسابقات قرآني است که در ايران برگزار مي‌شود.

 

چه توصيه‌اي به افرادي که قصد کسب عنوان درجه يک حفظ قرآن کريم را دارند، داريد؟ 

 منابع آزمون خيلي زياد است و اگر فردي بخواهد اين تفاسير را فقط براي آزمون مطالعه کند به طور حتم نمي‌تواند موفق شود، اين کار نشدني است مگر اينکه به تدريج کار و در زندگي خود از اين مفاهيم به طور کاربردي استفاده کرده باشد. به همين دليل يکي از مهم‌ترين توصيه‌هايي که به شاگردانم مي‌کنم اين است که به حفظ قرآن به عنوان يک فعاليت منفرد و تنها نگاه نکنند. من خودم نيز وقتي شروع به حفظ قرآن کردم فقط قصدم حفظ قرآن نبود بلکه مي‌خواستم کلام الهي را بفهمم و با درک آن به مضامين قرآن عمل کنم.

 هم‌اکنون انواع مختلف حفظ از جمله ضربدري و از آخر به اول خواندن مد شده است که به نظر من اينگونه حفظ کردن ارزش نيست چرا که هيچ اطلاعاتي به فرد اضافه نمي‌کند بلکه باعث تغيير در مفاهيم و ترتيب آيات مي‌شود و کاري نادرست است. مهم‌ترين هدف براي حفظ و تدبر در قرآن اثرگذاري آن و هدايت بشر است. اگر فردي مفهوم قرآن را درک کند و تنها حافظ نباشد بلکه در عين تدبر عامل به قرآن نيز باشد مي‌تواند ساير افراد را نيز با عمل خود به اسلام و انس با قرآن هدايت کند.

 به نظر من حداقل وظيفه حافظان قرآن دفاع از آن است به طوري که اگر براي کسي شبهه‌اي ايجاد شد بتواند از اسلام و قرآن حمايت کند چرا که بسياري از مسلمانان از مباحثي که در قرآن مطرح شده است آگاهي ندارند و بر اساس شنيده‌ها و تفکرات خود در امور مختلف تصميم‌گيري مي‌کنند بنابراين بايد مردم به حفظ قرآن و تدبر در آن روي آورند و بر اساس احکام الهي تصميم بگيرند بر همين اساس در کلاس‌هاي حفظ قرآن که برگزار مي‌کنم تنها به مسئله حفظ قرآن کريم پرداخته نمي‌شود بلکه در کنار آن تدبر و تفسير قرآن را نيز به افراد آموزش مي‌دهم چرا که معتقدم بايد افراد در کنار خواندن و حفظ هر آيه، معناي آن را نيز درک کنند تا بتوان از هدايت قرآن بهره‌مند شد در غير اين‌صورت خواندن قرآن همچون خواندن آهنگي خارجي است که معناي آن را درک نمي‌کنيم و تنها آن را تکرار مي‌کنيم که اين خواندن تغييري در رفتار و حرکات ما ايجاد نخواهد کرد بنابراين خواندن قرآن بدون تدبر در آيات آن باعث هدايت بشر نخواهد شد.

 

در انتها اگر صحبتي داريد بفرماييد. 

 من احساس مي‌کنم مهم‌ترين چيزي که در جامعه مغفول واقع مي‌شود عمل به قرآن است. به نظر من مسابقات، آزمون‌ها و جوايز قرآني بايد بهانه‌اي باشد براي اينکه رفتارهاي ما رنگ و بوي قرآني بگيرد بنابراين اميدوارم تمامي ما با قرآن زندگي کنيم، با قرآن انس بگيريم و به حرف‌هاي قرآن عمل کنيم.

 

شنبه 16 شهريور 1392 - 10:33


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری

 

از اين نويسنده يا گزارشگر