سه‌شنبه 25 مهر 1396 - 15:12
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

آرش معظمي

 

نشست سياستگذاري كارگاه قصه و رمان برگزار شد

 

 كرميار: نويسنده بايد در متن جامعه باشد 

صادق كرميار مدير كارگاه قصه و رمان حوزه هنري با بيان اين كه عليرضا قزوه كمك كرده است و به او اعتماد كرده تا بخش ادبيات داستاني حوزه هنري را از وضعيت كنوني خارج كند، گفت: ادبيات داستاني 3 محور عمده دارد كه بايد به اين محورها توجه شود.

 وي ادامه داد: موضوع آموزش و اين كه ما چگونه نسل جديد نويسنده ها را بتوانيم با نسل نويسندگان پيشكسوت پيوند دهيم و جوانان بتوانند ياد بگيرند و هم آموزش تئوري و هم آموزش عملي از منش و رفتار نويسندگان پيشكسوت ببينند در ادبيات داستاني بسيار مهم است.

 كرميار با بيان اين كه بخش توليد نيز از ديگر بخش هاي است كه در ادبيات داستاني بايد مورد توجه قرار بگيرد، عنوان كرد: در يك ماهي كه بررسي مي كردم ديدم با توجه به اين كه كمبود كاغذ و امكانات بوده اين كمبودها باعث شده گاهي كتاب دو سال در نوبت انتشار مانده است و نويسنده كتابي كه 2 سال در نوبت انتشار بماند پير مي شود و از چاپ اثرش منصرف مي شود.

 وي گفت: با كمك عليرضا قزوه مدير مركز آفرينش هاي ادبي و محسن مومني رييس حوزه هنري بايد سرو ساماني به وضعيت توليد كتاب در اين نهاد بدهيم، چرا كه اگر توليد نداشته باشيم تلاش ها ابتر مي ماند. محور سوم نيز حمايت است. يعني حوزه هنري بتواند از محافل ادبي، ngo ها و نويسندگاني كه حتي با حوزه هنري كار نمي كنند اما در جهت اهداف نظام جمهوري اسلامي فعاليت مي كنند، حمايت كند.

 اين نويسنده با اشاره به اين كه مخاطب ادبيات داستاني خود نويسندگان هستند، عنوان كرد: بخش هاي عمده اي از آثاري كه از نويسندگان كشورمان مي خوانيم از جامعه امروز دور است و به نظر مي رسد نويسنده در فضاي ديگر و جامعه هم در فضاي ديگري زندگي مي كند و پايه و مبناي روشنفكري هم از همين جا شكل گرفت و نويسنده ها از متن و بطن جامعه دور بودند و نمي دانستند در جامعه چه اتفاقي در حال رخ دادن است و صرفا به دنبال اين بودند كه تفكرات خودشان را در قالب داستان عرضه كنند و غير از تفكرات خودشان بقيه را هم تحقير مي كردند.

 وي افزود: دور ماندن نويسندگان باعث مي شود كه اين وضعيت تيراژ كتاب هايمان باشد. سال 57 با 30 ميليون جمعيت تيراژ كتاب هايمان 3 هزار تا بود و در حال حاضر با 70 ميليون جمعيت تيراژ كتاب هايمان به 2هزار تا رسيده است. بخشي از اين مساله فاصله گرفتن نويسندگان از جامعه است. اين فاصله گرفتن هم دلايل مديريتي در بخش هاي مديران فرهنگي و هم دلايل تاريخي و هم دلايل شخصي دارد.

 مدير كارگاه هاي قصه و رمان حوزه هنري با اشاره به اين كه اين گونه نيست كه كارهاي كه گذشتگان كرده اند اشتباه بوده و ما حالا آمده ايم كه كارستان كنيم، گفت: ما آمده ايم كه راه مديران پيشين را ادامه دهيم و به آن چيزهايي اضافه چيزهاي كنيم.

 وي در پايان سخنانش گفت: ادبيات داستاني كشور در حوزه هنري خلاصه نمي شود و بايد حلقه جمعي نويسندگان حوزه هنري را بازتر كنيم تا نويسندگان بيشتري جذب شوند.

 

رحماندوست: اگر ننويسيم ديگران براي‌مان مي‌نويسند ‏

مجتبي رحماندوست نويسنده و نماينده مجلس شوراي اسلامي با بيان اين كه از دهه 60 با صادق كرميار آشنايي دارد، عنوان كرد: از همان زمان هم ايشان را صادق يافتم و اميدوارم در اين مسووليت هم بتوانند با موفقيت كار كنند و چيزي كه در آينده مورد نياز جامعه است از مركز آفرينش هاي ادبي كه از ابتدا مادر حوزه هنري بوده شاهد باشيم.

 وي ادامه داد: حدود 8 سال قبل دفتر نهاد نمايندگي رهبري در دانشگاه ها سخنان مقام معظم رهبري را كه درباره رمان بيان داشته اند در دو جلد و با عنوان "زلال نور" به چاپ رساند و سخنان ايشان ريز گويي و جزييات گويي بسياري دارد و فكر مي كنم كارگاه قصه و رمان حوزه هنري هم در برنامه كاري خود تحقق بيانات رهبر در اين رابطه را قرار مي دهد.

 رحماندوست با تاكيد بر لزوم ترجمه آثار منتخب و برجسته حوزه هنري، افزود: عليرضا قزوه در اين زمينه پيشكسوت بوده است و آثار زيادي ترجمه كرده است و حالا نيز ترجمه بايد مورد توجه قرار بگيرد. ضمن اين كه 2، 3 سال است از موضوع ادبيات مقاومت بسيار استقبال شده ، اما برگزاري اين فعاليت ها بايد به صورت بين المللي برنامه ريزي شود.

 اين نماينده مجلس موضوعات در عرصه ادبيات داستاني را متنوع و زياد دانست و اظهار كرد: مطمئن باشيد سال هاي سال اگر در زمينه قصه و رمان كار شود باز هم سوژه كم نمي آوريم. نكته بعد هم سفرهاي اردويي است كه جمعي از نويسندگان به محيط هاي شهرستان ها بروند، ايجاد فضاي حس گيري براي نويسنده لازم است چرا كه نويسنده بنده و برده حس خودش است كه به فضاي مي رسد كه وجودش را تكان مي دهد و منشاء خلق اثر مي شود.

 وي گفت: خاطرات شفاهي ايران طي اين سال ها خيلي خوب توليد شده و مي تواند منشا تبديل به رمان باشد.

 رحماندوست خاطرنشان كرد: ما اگر ننويسيم ديگران دارند برايمان مي نويسند و از زاويه ديد برعكس ما نگاه به رمان توليد مي كنند. اين گونه نيست كه ما اگر ننويسيم كار توليد نمي شود. توليد مي شود برعكس وادي ملت ايران و ارزش هاي ايران توليد مي شود.

 

بيدج: شاعر و نويسنده اي كه زبان نداند، چيزي كم دارد

موسي بيدج شاعر، نويسنده و مترجم ادبيات عرب با اشاره به اين كه شاعران و نويسندگان پيش از انقلاب اكثرا به زبان هاي خارجي مسلط بوده اند، عنوان كرد: اگر هم ترجمه نمي كردند زبان را مي دانستند و مي توانستند به آن زبان ترجمه كنند، اما بعد از انقلاب اتفاق ناگواري افتاد و 90 درصد نويسندگان و شاعران ما زبان نمي دانند.

 وي ادامه داد: روزگاري است كه اگر خبر پيش پا افتاده اي در نقطه اي از جهان رخ دهد شما در اينترنت مي توانيد بخوانيد. قبل از آن كه من مترجم باشم بايد خود شاعران و نويسندگان ما زبان ياد بگيرند كه دست واسطه ها را كوتاه كنند. به اين دليل كه اصولا وقتي از يك نوع كتاب خوانده شود، چيزي كه نوشته مي شود همان يك نوع نگاه است.

 اين مترجم ادبيات عرب با بيان اين كه مرتضي سرهنگي و هدايت الله بهبودي به نوعي بنيانگذاران كار ترجمه در حوزه هنري هستند، اظهار كرد: اين افراد آثاري كه من ترجمه كردم را 20 سال قبل در حوزه هنري به چاپ رسانده اند. اما در حال حاضر به سمتي رفته ايم كه مي گوييم ترجمه اولويت نيست. در حالي كه بعد از اين سال ها دنيا به سمت ديگري رفته است و اگر نويسنده و شاعر زبان هاي ديگر را نداند چيزي كم دارد.

 بيدج افزود: براي اين موضوع مي توان برنامه ريزي كرد و آموزش ترجمه به جوانان داد و آثاري را كه با سياست هاي حوزه هنري همخواني دارد ترجمه كرد. اميدواريم بتوانيم كاري هر چند جزئي انجام دهيم، قرار نيست تمام مشكلات ادبيات داستاني اين سرزمين اينجا حل شود اما مي توان برنامه ريزي هاي داشت و مشكلاتي را از پيش رو برداشت.

 

علومي: ما وارث فرهنگي کهن و چندين هزار ساله هستيم اما اين نيز در آثار ادبي مان مورد غفلت قرار گرفته است

 محمدعلي علومي با انتقاد از وضيت فعلي ادبيات در کشور گفت: نبايد باهم تعارف داشته باشيم. 8 سال در کشور ما همه چيز تعطيل بود. بنابراين چندان تعجبي ندارد که چرا وضع ما اينگونه است و به نظر من جلسه امروز مي‌تواند مقدمه‌اي باشد براي اصلاح مشکلاتي که به وجود آمده است.

 وي افزود: نويسندگاني مانند آقاي بيدج، کرميار، شجاعي و ... به سبب نگاه شرافتمندانه و نجيبانه به ادبيات بود که توانستند در سال‌هاي گذشته بر ادبيات موثر باشند. منظورم اين است که خُلق و وجدان و شرف هنرمند در اثرش تاثيرگذار است و نمي‌توان گفت فردي هنرمند بزرگي است، اما روح بزرگي ندارد. به همين خاطر معتقدم اگر تجربه‌هاي پراکنده‌مان را جمع کنيم، مي‌توانيم روحمان را هم براي خلق آثار فرهنگي بزرگ کنيم.

 علومي افزود: انقلاب ما يک انقلاب فرهنگي بود که هدفش تغيير نگاه انسان به جهان است. ما امروز وارث فرهنگ کهن چند هزار ساله‌اي هستيم که انعکاسش در آثار ادبي‌مان مورد غفلت واقع مي‌شود. به همين خاطر من معتقدم کارگاه بايد به سمت گردآوري و تحقيق در مورد فرهنگ مردم همين بگذارد.

 

رجبعلي: ادبيات امروز کشور نياز به ايثار دارد

 باقر رجبعلي، نويسنده نيز در اين مراسم طي سخناني با بيان اينکه ادبيات امروز کشور نياز به ايثار دارد، اظهار داشت: به نظر من بايد در زمينه جذب افرادي که حاضرند در راه ادبيات داستاني امروز ايثار و از خودگذشتگي داشته باشند، تلاش کنيم. من به شخصه حاضرم خودم چنين ايثاري کنم؛ به شرط اينکه بدانيم مسئول ادبيات ما امروز در حوزه هنري چه کسي است؟

 رجبعلي افزود: پيش از اين مرحوم فردي در حوزه هنري به گونه‌اي کار مي‌کرد که هيچ شائبه‌اي مبني بر وجود نگاه مادي در فعاليت ادبي حوزه وجود نداشت. البته امروز هم آقايان قزوه و کرميار همين گونه فعاليت مي‌کنند و ديگر بر عهده نويسنده‌هاست که ايثار کرده و بدون توجه به جنبه‌هاي مادي قدم جلو بگذارند.

 

شفيعي: ترسيم پلان ادبيات داستاني براي 5 سال آينده

کمال شفيعي، مدير امور ادبي استان‌هاي حوزه هنري نيز در سخناني گفت: ادبيات داستاني ما امروز جايش در استان‌ها به شدت خالي است. من به صراحت مي‌گويم که در استان‌هاي کشور دستمان از منظر داشتن يک نويسنده خوب به شدت خالي است و به همين خاطر به نظرم اولين کاري که بايد انجام شود، اين است که پلان و طرح ادبيات داستاني‌مان را در سراسر کشور براي 5 ساله آينده ترسيم کنيم.

 وي همچنين خواستار ايجاد بستري براي هم‌انديشي نويسندگان سراسر کشور به واسطه حوزه هنري و سامان‌دهي جريان آموزش نويسندگي در سراسر کشور شد.

 

شجاعي: به جاي نويسنده منتقد تربيت نکنيم

 سيدعلي شجاعي، نويسنده و مسئول انتشارات نيستان از ديگر نويسندگان حاضر در اين نشست بود که در سخنان خود خواستار توجه به آسيب‌شناسي آموزش داستان‌نويسي شد. وي گفت: در سال‌هاي اخير به مضمون‌پروري و محتوا در داستان نويسي‌مان کمتر توجه کرده‌ايم. ما هميشه فرم را منتقل و در مقابل از دغدغه‌سازي غفلت کرده‌ايم. به همين دليل پژوهش کردن براي نويسنده امروز سخت شده است. اما فکر مي‌کنم حوزه هنري مي‌تواند از پس اين مشکل بر آيد. به نظر من اگر يک استاد بالاي سر بسياري از هنرجوهاي داستان‌نويسي در حوزه هنري بايستد، خواهيم ديد که ادبيات حاصل از آن خالي از مضمون و آکنده از فرم نخواهد بود.

 شجاعي افزود: در بخش آموزش ما هميشه به دنبال تربيت منتقد هستيم تا داستان‌نويس. من وقتي آموزش داستان نويسي را در ادبيات کلاسيک روسيه و ادبيات پسامدرن فرانسه نگاه مي‌کنم، مي‌بينم که شيوه آن‌ها از ما فاصله زيادي گرفته است. ما تنها تئوري مي‌گوييم؛ در حالي که نويسنده بايد به عنوان فردي که داراي ذهن دراماتيزه است و نگاه او به صورت دراماتيک تعريف شده، تربيت شود و اين حرف يعني شيوه‌هاي آموزشي ما بايد تغيير کند.

 شجاعي در پايان گفت: اينکه در حوزه هنري کتاب‌هايي باقي بماند و منتشر نشود، تأسف‌انگيز است. اينجا ديگر مميزي و ارشاد نقش چنداني ندارند و بايد به اين سئوال پاسخ داد که چرا برخي از کتاب‌ها از انتشار باز مي‌مانند و پيوند حاصل از توليد و توزيع و طراوت ناشي از انتشار سريع اثر نويسندگان را ناديده مي‌گيريم.

 

ضيايي:حوزه هنري جذب حداکثري کند

عبدالحميد ضيايي، رئيس خانه فرهنگ ايران در هند در سخنان کوتاهي خواستار جذب حداکثري استعدادهاي ادبي در حوزه هنري شد و به طور مشخص به نويسنده‌اي مانند ابوتراب خسروي اشاره کرد و گفت: هر نوع ساختن در حوزه معنويت بايد مبتني بر بيان نوعي ويرانگري باشد که در آثار ابوتراب خسروي بهتر از تمام نويسندگان کشور به نمايش درآمده است. نمي‌دانم چرا به جاي حضور اين نويسنده در حوزه هنري و حمايت از او بايد کتاب‌هايش در خارج از ايران منتشر شود. حوزه هنري بايد به نويسندگان بزرگ کشور سفارش کار دهد و حتي از آنها بخواهد بر مبناي محتواي خاصي که مد نظرش است، توليد اثر کنند.

 

تجار: درونمايه فکري افراد براي کار در حوزه مهم است

 راضيه تجار به طور مشخص نسبت به اظهارات ضيائي جهت‌گيري کرده و گفت: ما از سال 64 در حوزه هستيم و چيزهاي بسياري ديده‌ايم، اما سعي کرديم بمانيم و کار کنيم، سيلي خورديم و مانديم و ساخته شديم.

 وي ادامه داد: حوزه هنري از قديم‌الايام فعال بوده و خيلي‌ها مي‌توانستند بيايند و کار کنند. کسي جلويشان را نگرفته بود، اما نگاه، محتوا و درونمايه فکري افراد، براي کار کردن در حوزه مهم است و هر کس بايد بر جايي بنشيند که شايسته شأن اوست.

 تجار گفت: اميدوارم نويسندگان به زودي ندا و نوايي بشنوند که آن‌ها را به نوشتن بيشتر ترغيب کند.  البته هر نويسنده‌اي در سکوت کارش را به پيش مي‌برد، اما تقويت انگيزه‌هاي دروني مي‌تواند کار او را با پيشرفت همراه کند.

 اين نويسنده ادامه داد: آثار خود من بيش از 4 سال است که در انتظار بازنشر در حوزه هنري است پس ما  مشکلات را مي‌دانيم و اميدواريم با مديريت تازه و برنامه‌ريزي در کارگاه قصه و رمان مشکلات حل شود. البته تاکيد دارم در اين راه نبايد خيلي چيزها را فراموش کرد.

 

تابش: فقدان نظريه‌پردازي بومي در ادبيات و سينما

 نصرت‌الله تابش سردبير ماهنامه فيلم‌نگار و فصلنامه فارابي نيز ديگر سخنران اين نشست بود که در بخش نخست از سخنان خود به موضوع فاصله ميان ادبيات و سينماي ايران اشاره کرد و گفت: در يک بررسي متوجه شده‌ايم که اگر فيلمنامه‌نويس ما بخواهد خودش داستاني را براي ساخته شدن بنويسد کارش بسيار راحت‌تر از اين است که روي رماني از نويسندگان معاصر کشور براي فيلمنامه نوشتن متمرکز شود و اين نشان از فاصله ميان ادبيات و سينماي ماست.

 وي ادامه داد: من اعلام مي‌کنم که حاضرم بخشي مشخص از ماهنامه فيلم نگار و فصلنامه سينمايي فارابي را به منظور ارائه طرح‌ها و برنامه‌هاي آکادميک در مورد چگونگي افزايش ظرفيت ادبيات داستاني براي حرکت به سوي تبديل شدن به آثار سينمايي اختصاص دهم.

 تابش همچنين به موضوع فقر ادبيات کشور در مورد بيان نسبت ميان دين و هنر اشاره کرد و گفت: ما بايد در اين زمينه به نظريه‌پردازي بومي روي بياوريم. امروز زيبايي شناسي در سينماي ما ‌هاليوودي است و نقدمان نيز همينطور و حتي بايد با کمال تاسف بگوييم که موضوع معنويت در سينما نيز توسط‌ هاليوود مورد پژوهش قرار گرفته است که همگي نياز به نظريه پردازي بومي دارد.

 

قزوه: بايد به حركت مركز آفرينش هاي ادبي شتاب دهيم 

عليرضا قزوه مدير مركز آفرينش هاي ادبي حوزه هنري با اشاره به اين مساله كه برنامه هاي مصوب در حوزه هنري و اين مركز هميشه موافقان و مخالفاني دارد، عنوان كرد: ما در بخش آموزش فردي را براي تدريس دعوت كرديم، تحقيق كرديم كه ايشان هيچ مشكلي نداشته باشد و در حال حاضر نيز در دانشگاه هاي كشور در حال تدريس است. از متقاضيان ثبت نام به عمل آمد و 120 نفر براي شركت در كلاس ها از تهران و حتي شهرستان ها ثبت نام كردند. اما برخي گفتند ايشان نباشد. آيا ما داريم راه را اشتباه مي رويم؟ آيا نبايد جذب حداكثري كه رهبر معظم انقلاب مي گويند وجود داشته باشد؟ چرا نبايد جاي كساني كه مشكلي با نظام ندارند و فقط مي خواهند حرف تازه بزنند در حوزه هنري باشد؟ چرا بايد تصور كنيم حوزه متعلق به يك قشر خاص است.

 وي ادامه داد: بايد به حركت مركز آفرينش هاي ادبي حوزه هنري شتاب دهيم، حركت كنيم و برسانيم به جايي كه انتظار ادبيات است. در مورد ادبيات انقلاب راهكاري كه چند روز پيش به آن رسيديم اين است كه تمام پايان نامه هاي دانشگاهي راجع به ادبيات انقلاب، دفاع مقدس، قصه، شعر، نقد ادبي ادبيات انقلاب نوشته شده جمع آوري كنيم و از بهترين پديد آورندگان و دانشجويان دوره هاي دكتري و فوق ليسانس تجليل كنيم و همچنين از استادان راهنما و استادان مشاور نيز تجليل به عمل بياوريم.

 قزوه با انتقاد از اين كه حوزه هنري نيروي بسيار خوب فرهنگي مانند محمد حسين جعفريان را تا به حال استفاده نكرده است، عنوان كرد: در حال حاضر براي بخش ادبيات فارسي زبانان ايشان را آورده ايم، و با آمدن جعفريان حركت هاي بسيار خوبي در اين زمينه صورت گرفته است. به طور مثال مجله "در دري" افغانستان راه اندازي شد، در مشهد دفتر راه اندازي شد و اهالي ادبيات فارسي زبان تاجيك و افغان به تكاپو افتاده اند در حالي كه ما افغانستان و تاجيكستان را رها كرده بوديم و نويسندگان و شاعرانش آنها جذب جاهاي مانند راديو بي بي سي مي شوند.

 وي همچنين با انتقاد از شرايط ترانه امروز كشورمان گفت: وضعيت ترانه اصلا خوب نيست، بيشتر بچه ها بي تفاوت و بدون مضمون درست شعر مي گويند و يا شعر از اين طرف آب براي آن طرف آب مي گويند؛ شعر هاي بسيار نازل، عشق هاي نانجيب مي گويند و اين ها دارند فضاي ترانه كشور را مسموم مي كنند. در خيلي از عرصه ها مي توانيم ورود داشته باشيم و هزينه ها را هم تامين كنيم.

 اين شاعر انقلاب و دفاع مقدس با بيان اين كه مركز آفرينش هاي ادبي حوزه هنري قصد دارد دفتر برنامه هاي مشترك را راه اندازي كند، عنوان كرد: در مركز آفرينش هاي ادبي حوزه هنري قصد داريم چنين دفتري را تعريف كنيم چرا كه با همكاري و به صورت مشترك با نهادهاي ديگر كارهاي بسيار خوبي مي توان انجام داد.

 وي همچنين گفت: پيك مكاتبه اي در حال تعطيلي بود كه دوباره راه اندازي شد، بچه هاي شهرستان متولي ندارند و كتاب هاي شعر و داستانشان را مي آورند و برخي ناشران سرشان را كلاه مي گذارند و بايد راهنمايي شوند و به آنها آموزش هاي لازم داده شود. گاهي فكر مي كنم مرحوم امير حسين فردي سكته كرد و مرد. چرا كه كم كاري ها و سختي ها در كار بر او فشار زيادي مي آورد.

 

سه‌شنبه 12 شهريور 1392 - 8:27


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری