دوشنبه 1 آبان 1396 - 20:47
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

محمدرضا صادقي

 

شناسايي و تجليل از بهترين آثار مكتوب حوزوي

 

گفت وگو با حجت الاسلام والمسلمين مهدي حقي، دبير همايش كتاب سال حوزه

 

حجت الاسلام و المسلمين مهدي حقي، دبير همايش کتاب سال حوزه است. اين همايش، کتاب ســال حوزه از سال 1378 فعاليت خود را در معاونت پژوهش حوزه هاي علميه آغاز کرد. تاکنون چهارده دوره از اين همايش برگزار شــده و اکنون پانزدهمين دوره آن در حال برگزاري اســت. آثاري مي توانند در اين همايش شرکت داده شوند که در زمينه علوم اسامي يا انساني مرتبط با حوزه دين توسط فضا و علماي حوزوي داخل و خارج کشور تاليف، ترجمه يا تحقيق و تصحيح شده باشند. در گفت و گوي زير، حجت الاسلام و المسلمين مهدي حقي، دبير همايش کتاب سال حوزه درباره روند اجرايي اين همايش اطلاعات بيشتري را در اختيار ما قرار مي دهد.

 

کتاب سال حوزه امسال براي چندمين بار است که برگزار مي شود و تاريخچه آن تا به حال به چه شکل بوده است؟

در حال حاضر 14 ســال پياپي است که همايش کتاب سال حوزه با هدف شناسايي بهترين آثار مكتوب حوزوي و نيز تجليل از صاحبان آثار و پديدآورندگان اين آثار)ناشران و همه دستاندرکاران کتاب( برگزار مي شود و در کنار معرفي برگزيدگان کتاب، از ناشران برتري که در حوزه دين و انتشار آثار حوزويان فعاليت مي کنند نيز تقدير مي شود. همچنين در کنار آثار برتر، خادمان برتر کتاب)کساني که در پديد آوردن يک اثر خوب و شايسته نقش دارند( را نيز معرفي مي کنيم. مثل ويراستاران، طراحان، کتابداران و... و هرکس که به نوعي جزو خانواده کتاب محسوب مي شود، طي فرآيندي در کتاب سال حوزه شناسايي شده و مورد تقدير و تجليل قرار مي گيرند. بنابراين همايش کتاب سال حوزه، هرکس را که به نوعي در ارتباط با کتاب هســتند مورد توجه قرار ميدهد.

 

در برپايي اين همايش روند اجرايي انتخاب کتاب ســال حوزه به چه شکل است و همچنين روال انتخاب آثار برتر چگونه است؟ 

ما در ابتداي هر ســال فراخوان آثار را مي دهيم. ســه ماهه اول سال فراخوان آثار است و ما آثار سال قبل را فراخوان مي کنيم، در کنار کتاب هايي که در سال گذشته به چاپ رسيده اند، پايان نامه هاي سطح چهار حوزه که سال قبل دفاع شده باشند نيز مي توانند در اين فراخوان، شرکت کنند. بعد از اتمام فراخوان، داوري آثار شروع مي شود. داوري آثار توسط بيش از 400 تــن از فضالي حوزه علميه قم که با دبيرخانه همايش ارتباط دارند، انجام مي شود. همه داوران از چهره هاي شناخته شده حوزوي در رشته خود هستند که غالبا آثار زيادي را نيز در رشته خود ارائه کرده اند. آثاري که به دبيرخانه همايش مي رســند، ابتدا توســط يک گروه تخصصي ســه نفره دسته بندي مي شوند و هر اثر بنا به تشخيص اين گروه به يكي از 16 گروه علمي همايش که شامل گروه هاي علمي اخـلاق و عرفان، ادبيات و هنر، اقتصاد و مديريت، تاريخ و ســيره، ترجمه، تصحيح و تحقيق، تفسير و علوم قرآن، تكنولوژي آموزشــي، حديث و درايه و رجــال، حقوق و علوم سياســي، علوم اجتماعي، علوم تربيتي و روانشناســي، فقه و اصول، فلسفه و کالم و کتب مرجع هســتند، ارجاع داده مي شوند تا مــورد داوري قرار بگيرند. بايد يادآوري کنم که قبل از داوري، آثــار در ابتدا مــورد يک ارزيابي اوليه قرار مي گيرند و براي هر اثر علاوه بر پرونده مشخصات، يک پرونده علمي براي ارزيابي محتوايي تشــكيل مي شود و بر اساس محتوا يک گروه سه نفره آثار را مورد ارزيابي اجمالي قرار مي دهند که آيا اين کتاب در سطح ورود به همايش هست يا خير؟ بعد از مشــخص شــدن آثاري که قابليت ورود به همايش را دارند، مرحلــه دوم داوري که داوري تفصيلي و علمي است، آغاز ميشود. در اين مرحله آثار توســط دو نفر از داوران آن رشته مورد ارزيابي قرار ميگيرند، اين مرحله حدود دو ماه طول مي کشد و بعد از اتمام داوري، گروه علمي تشكيل جلسه داده و نتيجه داوري را مورد بررسي قرار مي دهد تا احيانا ايرادي در روند امور رخ نداده باشد و در ادامه آثار برتر را شناسايي مي کنند.

 

مراحل داوري در همه اين دوره ها ثابت بوده يا در بعضي از دوره ها مرحله تازه اي به مراحل ثبلي اضافه مي شود؟

گاهي تغييراتي اتقاق مي افتد. به عنوان مثال،  امســال يک مرحله ديگر به ارزيابي آثار اضافه شــده اســت، يعني آثاري که بالاتريــن امتياز را مي آورند و به عنوان کانديداهاي کتاب برتر معرفي مي شــوند دوباره مورد بررسي قرار مي گيرند و در صــورت لزوم دوباره مــورد ارزيابي قرار مي گيرند تا آثار برتر مشخص شــوند. بعد از اينكه آثار برتر توسط شوراي علمي گروه ها معرفي شدند، اين آثار به شــوراي علمي کتاب سال حوزه که يک گروه هفت نفره هستند، ارائه مي شوند و اين گروه دوباره تشكيل جلسه داده و آثار برگزيده توسط اين گروه هفت نفره اعلام مي شــوند و اين گروه تشخيص مي دهند که کــدام آثار به عنوان برگزيده اعالم و کدام آثار شايسته تقدير اعالم شوند. ناشــران برتر نيز با توجه به پروندهاي که دارند و نســبت به آثار ارسالي و نســبت به عملكردشان مورد ارزيابي قــرار مي گيرند و در شــوراي علمي تعيين تكليف مي شــوند. همين طور از خادمان برتر، کتابخانه هاي برتر نيز تقدير مي شود. لازم به ذکر است که همه ساله در کنار همايش کتاب ســال حوزه از شخصيت هاي علمي باسابقه حوزه کــه در چارچوب توليد آثــار مكتوب فعاليت داشته اند نيز تقدير مي شود.

 

استقبال از همايش کتاب سال حوزه را چگونه ارزيابي مي کنيد؟ 

1.     کتاب ســال حوزه تقريبا شامل تمام آثار منتشر شــده حوزويان مي شود و به ندرت پيش مي آيد که اثري از آثار حوزويان به اين همايش ارســال نشود. امسال حدود 750 اثر به دبيرخانه همايش ارائه شده که نسبت به ســال گذشته شاهد افت 25 درصدي هستيم که به نظر مي رسد، تحت تاثير وضعيت بازار نشر و افزايش هزينه هاي نشر و... باشد. از سوي ديگر همين موضوع سبب شده تا ناشران از انتشار آثاري که از ارزش علمي و ترويجي کمتري برخوردار هستند، چشم پوشي کنند.

 

تاثير انتخاب کتاب سال حوزه بر آثار حوزويان را چگونه ارزيابي مي کنيد؟

بايد بــه اين مطلب اذعان کرد که از نظر کيفي يک اتفاق بي بديل فرهنگي و اجتماعي درخصوص

کتاب، شناسايي کتاب، معرفي کتاب و... توسط اين همايش، در حوزه عاميه اتفاق افتاده است و مي توان

گفت بــه نوعي همايش کتاب ســال حوزه، رصد اطلاعات آثار حوزويان است و بر اساس تحليل هايي

که ما از آثار به دســت آورده ايم، مي توان گفت روند روبه رشــدي در راســتاي اهداف کتاب سال حوزه

شكل گرفته است. کتاب هايي که در حال حاضر منتشــر مي شوند، از نظر شــكل و محتوا و... قابل مقايسه با سال هاي گذشته نيســتند و قطعا يكي از عوامل موثر در اين زمينه، همايش کتاب سال حوزه است.

 

به چه طريقي از آثار برتر و نويسندگان آنها تقدير و حمايت مي شود؟ 

بــا توجه به اينکه ما در فضاي حوزه علميه قرار داريــم و در اين فضاي معنــوي فعاليت مي کنيم،

هدف اصلي تقدير و تشــكر ما از آثــار برتر، مادي نيست و بهترين تشويق براي فرهيختگان حوزوي همين انتخاب و معرفي کتاب هاي برتر و برگزيده و نويسندگان آنها به جامعه علمي کشور است. مسائل

مادي در اين همايش در حاشــيه قرار دارند و جوايز اين همايش معمول سفر معنوي حج عمره است. بعد از برگزاري همايش کتاب ســال حوزه، نمايشگاهي از آثار برگزار مي شــود، در همين راســتا آثار برتر به انديشــمندان و علماي حوزوي و دانشگاهي سراسر کشور ارسال مي شود و اين مي تواند، پلي باشد بين حوزه و دانشگاه تا ارتباط موثري برقرار شود. در کنار اين حمايت ها، امكانات پژوهشي، معرفي

بــه مرکز نخبگان و برخــي امتيازهاي خدماتي به برگزيدگان ارائه مي شود که البته چندان قابل توجه نيست.

 

شنبه 26 مرداد 1392 - 8:41


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری