چهارشنبه 25 مرداد 1396 - 19:48
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

آرش معظمي

 

دفتر ادبيات فارسي‌زبانان حوزه‌ هنري افتتاح شد

 

مراسم افتتاح دفتر ادبيات فارسي‌زبانان حوزه هنري صبح چهارشنبه دوم مردادماه با حضور محسن مومني‌شريف رئيس حوزه هنري، افتخار عارف رئيس موسسه فرهنگي اکو و جمعي از شاعران ايراني، افغان و تاجيک در تالار اوستاي حوزه هنري برگزار شد.

در ابتداي اين مراسم، افتخار حسين عارف ضمن بازديد از نمايشگاه‌هاي تجسمي حوزه هنري، در دفتر رياست اين نهاد با محسن مؤمني ديدار کرد.

 در اين ديدار که عليرضا قزوه مدير مرکز آفرينش‌هاي ادبي حوزه هنري، محمدحسين جعفريان مدير دفتر ادبيات فارسي‌زبانان، محمد کاظم کاظمي، مهدي مظفري ساوجي و ... حضور داشتند، افتخار عارف از کم بودن ترجمه‌هاي آثار ادبي فارسي در کشورهاي غربي انتقاد کرد و گفت: آثاري که چاپ شده‌اند، نيز معدود بوده‌اند و در حق ادبيات فارسي اجحاف شده است.

 او گفت: غربي‌ها دل‌شان براي ما نمي‌سوزد و کاري براي ادبيات ايران نمي‌کنند و خود ايراني‌ها بايد آثارشان را ترجمه کنند و در کشورهاي ديگر منتشر کنند.

 محسن مؤمني شريف نيز گفت که واحد ترجمه حوزه هنري آثار برجسته فارسي را به زبان‌هاي مختلف ترجمه و منتشر مي‌کند.  پس از اين ديدار، مراسم افتتاح دفتر ادبيات فارسي‌زبانان حوزه هنري در سالن سلمان هراتي برگزار شد.

 

قزوه: با افتتاح اين دفتر كشورهاي فارسي زبان به هم نزديك تر مي شوند

 در ابتداي مراسم افتتاحيه عليرضا قزوه، مدير مرکز آفرينش‌هاي ادبي حوزه هنري در سخناني با اشاره به ضرورت نزديکي شعر و داستان و ادبيات فارسي زبانان به يکديگر گفت: درست است که امروزه تنها ايران و افغانستان و تاجيکستان زبانشان فارسي است، اما اين زبان ريشه در هند، پاکستان، ازبکستان و قزاقستان نيز دارد. من حتي شاعري در کاشغر چين مي‌شناختم به نام آباي که شعر فارسي مي‌سروده است. در دوران حکومت صفويه هم سلطان سليم عثماني به فارسي شعر مي‌گفته و اگر خوب نگاه کنيم در اروپا نيز شعر و زبان فارسي رواج داشته است.

 وي در ادامه با اشاره به فعاليت‌هاي انجام شده براي ترويج زبان فارسي در شبه قاره گفت: زماني که در هند شب‌هاي شعر فارسي برگزار مي‌کرديم، شاعراني از پاکستان که امروزه زبانشان دري است، حضور مي‌يافتند که به زبان فارسي شعر مي‌گفتند. حتي در کراچي شاعراني در انجمن ادبي به نام «گوشه غالب» بوده‌اند که شعر فارسي مي‌سرودند.

 قزوه با اشاره به دکتر افتخار عارف گفت: شما در شهر لکنو به دنيا آمده‌ايد. من در اين شهر به خانه ولي الحق انصاري مي‌رفتم و برايم شعرهايش را مي‌خواند. گاهي هم از طريق نامه يا تلفني اشعار فارسي‌اش را ارائه مي‌کرد تا روي آن صحبت کنم. به واسطه فعاليت شاعران فارسي زبان و سال‌هاي حضورم در هند 50 انجمن ادبي در هند به راه افتاد که در شهرهاي مختلفي مانند بنارس، عليگر، لکنو، پتنا و بهار گسترش پيدا کرد. اين اتفاق موجب نزديک شدن زبان اردو و فارسي به يکديگر شد و فرهنگ و آئين مسلماني صاحبان اين زبان‌ها را به همديگر نزديک کرد.

 مدير مرکز آفرينش‌هاي ادبي حوزه هنري در پايان با بيان اينکه ايجاد دفتر ادبيات فارسي زبانان مقدمه خوبي براي همکاران شاعران فارسي زبان با يکديگر خواهد بود، گفت: در پنج سالي که در هند بودم، 150 شاعر ايراني به هند سفر کردند و در مکان‌هاي مختلف فرهنگي هند به شعرخواني پرداختند. در کمتر از همين تعداد نيز شاعران هندي به ايران آمدند که اميدواريم اين اقدامات با ايجاد اين دفتر توسعه پيدا کند.

 

عارف: قلم، امانت و توفيق خدا به اهالي ادبيات است

 در ادامه افتخار حسين عارف رييس موسسه فرهنگي اكو نيز با بيان اين كه تا به حال به كشورهاي مختلفي سفر كرده است، گفت: امروز در بين شاعران و نويسندگان هستم و اين مراسم برايم نوعي ديگر است. در جهان موسسه هاي فرهنگي و هنري زيادي ديده ام اما حوزه هنري بسيار پيشرفته است و با تمام آن ها تفاوت دارد.

 وي گفت: هر شاعر و نويسنده اول از همه با قلم كار مي كند و من از آن شاعراني هستم كه برايم قلم امانت و توفيق خدا است. ولي مسووليت از طرف من است و من بايد به مردم جواب گو باشم .

 رييس موسسه فرهنگي اكو تاكيد كرد: من به واسطه اين قلم از طرف خداوند مسووليت داشته ام كه براي مردم، فرهنگ مردم ، مظلومين و مستضعفين  بنويسم و اگر اين كار را نكنم خيانت است.

 

زبان فارسي، زبان انقلاب اسلامي است

محسن مومني شريف رييس حوزه هنري با ابراز خرسندي  از افتتاح دفتر ادبيات فارسي زبانان، اظهار كرد: تشكر مي كنم از عليرضا قزوه و محمد حسين جعفريان كه از قديم اين دغدغه را داشته اند و البته تا به حال هم براي افتتاح اين دفتر كوتاهي شده است و همه براي زبان فارسي كوتاهي كرده ايم.

 وي تاكيد كرد: عمده معارف اسلامي و اهل بيت (ع) به زبان فارسي است و شاعران فارسي زبان در اين عرصه لطافت هايي دارند و مضمون هايي را از معارف اهل بيت (ع) گفته اند كه شايد در زبان هاي ديگر اتفاق نيفتد، حتي در آثار بزرگاني همچون ابولقاسم فردوسي شاهد اين موضوع هستيم و اين مقدار كه شاهنامه نسبت به اهل بيت (ع) احتمام داشته و به خوبي بيان كرده است فقط در زبان فارسي اتفاق افتاده است.

 مومني با اشاره به ديدار شاعران با مقام معظم رهبري، گفت: در اين ديدار نيز كه شب گذشته برگزار شد، ايشان از جهادهايي براي هنرمندان و شاعران ياد كردند كه يكي از آنها جهاد براي احياء زبان فارسي است.

رييس حوزه هنري با بيان اين كه سبك زندگي ايراني قرار است نتيجه ايي باشد از تمدن اسلامي، عنوان كرد: اصل و مغز تمدن اسلامي بر مي گردد به سبك زندگي و در سبك زندگي يكي از مولفه هاي بزرگ زبان است و ما زبانمان فارسي است كه زبان انقلاب اسلامي، اهل بيت (ع) و زبان اسلام است.

 او گفت: در 200، 300 سال اخير بلايي بر سر زبان فارسي آمده كه مدام از گستره مخاطبان آن كاسته شده است. زبان فارسي در گذشته در منطقه اول بود چرا كه زبان علم و فرهنگ بوده است. بايد براي گسترش زبان فارسي كار شود، مخصوصا ملت هايي كه زبان فارسي در حال حاضر زبان اولشان است و به اين زبان گويش مي كنند. ما بايد بيش از اين ها با هم ارتباط داشته باشيم.

 وي خاطرنشان كرد: البته در كنار زبان فارسي، زبان اردو زباني است با مخاطبان بسيار گسترده كه قريب به يك ميليارد مخاطب دارد. متاسفانه در كشورمان براي يادگيري زبان هايي تلاش مي شود كه اين مقدار مخاطب ندارد و شاهد اين هستيم كه در دانشگاه تهران تنها يك كلاس براي آموزش زبان اردو برگزار مي شود و شنيده ام كه خيلي هم موفق نيست و از آن استقبال نمي شود. در حالي كه اين مقدار كه اشتراكات فرهنگي با اردو زبانان داريم با كشورهاي ديگر نداريم.

مومني با بيان اين كه از كارهاي فرهنگي كه در حوزه هنري صورت خواهد گرفت و زمينه هايش هم ايجاد شده ترجمه به زبان اردو است، اظهار كرد: مركز ترجمه حوزه هنري پيش از اين شروع به كار كرده بود، در ديداري كه روز 23 ارديبهشت ماه خدمت مقام معظم رهبري داشتيم ايشان فرمودند كه بايد مركز ترجمه در حوزه هنري ايجاد شود كه كارهايش در حال انجام شدن است و يكي از اولويت هايمان زبان اردو خواهد بود، مخاطباني در زبان اردو داريم كه به مراتب به محتواي آثارمان نزديك تر از كشورهاي ديگر هستند.

رييس حوزه هنري همچنين گفت: در كشورهاي اطراف ما كساني هستند كه به خاطر زبان فارسي شهيد شده اند، در هرات يك مورد را سراغ دارم، 13 سال قبل و بعد از سرنگوني طالبان بازرگاني بود كه در دوران استبداد سياه حكومت طالبان براي آموزش زبان فارسي تلاش مي كرد تا بچه هاي افغان زبان فارسي را فراموش نكنند و بعدها شنيدم كه ايشان را ترور كردند.

 وي افزود: كساني كه متوجه اهميت زبان فارسي هستند، حاضر مي شوند براي آن جان بدهند و شهيد شوند و اميدوارم كه اهالي ادبيات در اين راه بيش از پيش تلاش كنند.

 

كاظمي: بستر فعاليت هاي ادبي در افغانستان آماده است

محمد كاظم كاظمي شاعر كشور افغانستان با بيان اين كه در افغانستان اهالي ادبيات زبان فارسي را حفظ كرده اند، اظهار كرد: اين شاعر و داستان نويس افغانستان است كه با چنگ و دندان اين زبان را هدايت مي كند همانطور كه در تاجيكستان هم شاعران و نويسندگان اين كار را كردند و در اين راه به نظر مي رسد كه عنايت خاص و ويژه ايي به شعر و ادبيات افغانستان ضروري است.

 كاظمي گفت: بين دو كشور ايران و افغانستان مشتركات زباني وجود دارد و جمع وسيع و كثيري از مهاجران افغانستان در ايران هستند و فعاليت هاي فرهنگي دارند و مهم تر از آن ها، اين است كه در افغانستان تا حدود زيادي بستر فعاليت هاي فرهنگي و ادبي آماده است يعني اگر در كشورهاي ديگر نياز به ترجمه داريم در افغانستان نياز نيست. 90 درصد كتاب هايي كه در افغانستان خريد و فروش مي شود كتاب هاي چاپ ايران است.

 اين شاعر با بيان اين كه زبان و ادبيات فارسي در افغانستان علاقه مندان بسيار زيادي دارد، عنوان كرد: كانون هايي وجود دارد كه در اين كشور همچنان اين فعاليت ها را گرم نگه مي دارند و كانون هايي كه در ايران داريم و در مشهد، تهران و قم فعاليت هاي فرهنگي بسيار خوبي طي 10، 15 سال گذشته داشته ايم و ثمرات آن را هم امروز دوستان ايراني ما در حوزه ادبيات مي بينند.

 وي ادامه داد: متاسفانه هم در افغانستان و هم در ايران علاقه مندي ويژه ايي به فعاليت هاي فرهنگي و ادبي مردم افغانستان ديده نمي شود، در افغانستان از لحاظ اقتصادي و اين كه نهادهاي مسوول فعلا به فكر مسائل ديگري مثل آموزش و كارهاي حياتي تري كه به فكر آن ها مي رسد هستند و در اين جا هم مهاجرين ما قالبا بي پناه اند و دستشان از امكاناتي كه بتوانند فعاليت هاي ادبي شان را پي بگيرند كوتاه است و به علت نابساماني هايي كه وجود دارد و سختي هايي كه به طور طبيعي مهاجرت براي خودش دارد، بسياري از نويسندگان و شاعران ما از ايران هم مهاجر مي كنند و به كشورهاي ديگر پناه مي برند و مسئله نگران كننده ايي است.

 وي در پايان سخنانش گفت: ما علاقه مندي براي همكاري را در حوزه هنري و در بين همكاران و اهالي ادبيات حوزه هنري مي بينيم و اميدورايم اين علاقه مندي ها به شكوفايي ادبيات افغانستان كمك كند.

ذخاير زبان فارسي در تاجيكستان نهفته است كه بايد كشف و شناسانده شود

 رستم وهاب‌نيا شاعر تاجيكستاني در اين مراسم با اشاره به فعاليت‌هاي عليرضا قزوه در تاجيكستان گفت: ذخاير زيادي در ارتباط با زبان فارسي در تاجيكستان نهفته است كه بايد كشف و شناسانده شود و به همين خاطر كار امروز و ايجاد اين دفتر يك غنيمت است.

 وهاب‌نيا ادامه داد: زبان فارسي در هند و شبه قاره يك زبان نو، پاك و غني است. در اشعار اقبال و اميرخسرو دهلوي و حتي بيدل اصطلاحاتي از فارسي وجود دارد كه در زبان مردم ما جاري است، اما از نوشتار ما دور افتاده است. خيلي از آن اصطلاحات تاجيكي و ريشه در فارسي سره دارد و جا دارد براي كشف و توجه به آنها كار جدي صورت بگيرد.

 اين شاعر  خاطرنشان كرد: فارسي پيمانه انديشه‌هاي بزرگ است و خارج از محدوده كشورهاي فارسي زبان خيلي‌ها دوست دارند زبان فارسي را زباني مختص به ادبيات معرفي كنند، اما من بر اين باورم زباني كه در تمام شئونات زندگي يك قوم وارد نشود و آن را به شكوفايي نرساند، نمي‌تواند بر آن قوم تاثير بگذارد. برهمين مبنا فارسي نه تنها از انگليسي و روسي كمتر نيست بلكه لياقت تبديل شدن به يك زبان علمي جهاني را داراست و فرهنگستان زبان فارسي ايران اين مسئله را به اثبات رسانده كه در نظام فكري بشر امروز چيزي وجود ندارد كه نتواند در قالب فارسي بگنجد.

 وي همچنين گفت: زبان فارسي زبان تحميلي نبوده است و با عشق پذيرفته شده و با همين مبناست كه امروز فرانسوي‌ها و روس‌ها نيز فارسي ياد مي‌گيرند تا بتوانند منابع موجود درباره اين زبان را با زبان اصلي بخوانند. امروزه امكان احياي زبان فارسي به صورت پويا وجود دارد و تنها نيازمند حمايتي است كه اميدواريم از آن به عمل آيد.

 

جعفريان: فارسي زبانان جهان چشم به ما دارند

محمدحسين جعفريان با بيان اينكه حوزه هنري از سال ها قبل در زمينه ادبيات فارسي زبانان فعال بوده است، اظهار كرد: حدود 20 سال قبل زماني كه دفتر ادبيات و هنر مقاومت در حوزه آغاز به كار كرد، 40 عنوان كتاب با موضوع خاطرات سال‌هاي جهاد در افغانستان چاپ كرديم كه موجب شد وزارت ارشاد ما را ناشر برتر كشور در اين حوزه معرفي كند و خوشحاليم كه امروز دوباره آن دغدغه‌ها بالفعل مي‌شود.

 وي با اشاره به سخن عليرضا قزوه درباره حضور زبان فارسي در كاشغر چين گفت: در اين منطقه 15 ميليون فارسي‌زبان زندگي مي‌كند، من حتي در قلب اروپا، در تيرانا به زيارت مزار شاعر ملي آلبانيايي تبارها رفتم كه در نقد شعر فارسي كتاب دارد و مجموعه آثار و اشعارش به زبان فارسي تاليف شده است.

 جعفريان همچنين گفت: كلوني‌ها و تجمعات فارسي زبان‌ها در دنيا چشم به ما دارند، دفتر ادبيات فارسي زبانان امروز مانند يك نهال است كه بايد از آن حراست كنيم. من پيش از اين جلسه با سركنسول افغانستان در مشهد صحبت مي كردم و قبل از آن هم با بسياري از مقامات افغان و تاجيك در ايران صحبت مي‌كردم، همگي از ايجاد اين دفتر بسيار خوشحال شدند و آن را روزنه اميدي مي‌دانستند. من هم بر اين باورم كه اگر قرار به كار كردن باشد به اندازه يك وزارتخانه براي اين دفتر كار وجود دارد.

 مدير دفتر ادبيات فارسي زبانان با اشاره به وفور واژه‌هاي دوگانه در فارسي، گفت: با هجوم واژه هاي گوناگون لهجه‌هاي مختلف فارسي به گويش تبديل مي شوند و بايد به سمت تدوين فرهنگي برويم كه لغات با معني مشابه در هر سه كشور ايران، افغانستان و تاجيكستان با يك عبارت به كار گرفته شود.

 وي ادامه داد: در دفتر ادبيات فارسي زبانان و در ابتداي كار به سمت چاپ و توزيع آثار مشترك ميان اديبان سه كشور خواهيم رفت و مجله‌اي را نيز منتشر مي‌كنيم كه آثاري از تمام آنها را در خود شامل شود.

 جعفريان در پايان گفت: سرود ملي پاكستان 13 بيت دارد كه تنها يك كلمه از آن فارسي است، در كنار آن من اسنادي را ديدم كه در آن عنوان شده يكي از دلايل مهدورالدم شدن مرحوم برهان الدين رباني و شهادتش در افغانستان به كار بردن عبارت «دانشگاه» به جاي عبارت «پوهنتون» در يكي از سخنراني‌هايش بوده است. اين در حالي است كه در كشور افغانستان قانوني تصويب شده كه بايد تمام مكاتبات به زبان اردو باشد. ما در چنين شرايطي اميد داريم كه بتوانيم به توسعه اشتراكات ما در حوزه زبان فارسي بپردازيم.

 

شنبه 5 مرداد 1392 - 9:57


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری