شنبه 29 مهر 1396 - 1:15
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان قم

 

ماهي براي تمرين ترک رذيلت‌ها

 

ماه رمضان، ماه خدا آمد؛ ماهي که مي‌توان به آن لقب بهار قرآن را داد چه اينکه کتاب مقدس مسلمانان در اين ماه نازل شده است. البته در آيات و روايات اسلامي فضيلت‌ها و برکات ديگري براي اين ماه برشمرده شده است.

در آستانه اين ماه مبارک با حجت‌الاسلام والمسلمين عباس اسکندري مديركل تبليغات اسلامي استان قم به گفت‌وگو نشسته‌ايم.

 

به عنوان نخستين پرسش بفرماييد که به ماه مبارک رمضان به‌عنوان يک فرصت الهي چگونه بايد نگريست و چگونه بايد با آن مواجه شد؟

ماه مبارک رمضان در حقيقت يک عنايت و تفضلي است - يا به عبارتي هديه‌اي است - از طرف خداوند تبارک و تعالي به بندگانش. اين ماه شريف با توجه به ويژگي‌هايي که دارد در نوع خودش بي‌نظير و بي‌بديل است. شايد ما مشابه اين ماه را در اديان ديگر الهي هم داشته باشيم اما با اين ظرفيت و عمق و با اين ويژگي‌ها و خصوصيات تنها در دين مبين اسلام شاهدش هستيم.

 

چرا؟

چون ماه مبارک رمضان يک فرصت استثنايي است براي بندگان خدا. انسان‌ها در طول سال مشغول کار و تلاش و فعاليت و به دنبال تامين زندگي و امرار معاش هستند و همچنين به سامان دادن زندگي معنوي خود مي‌پردازند. گرچه ما دستورالعمل‌هاي معنوي روزانه و هفتگي و ماهانه هم داريم اما مسئوليت‌هاي زياد انسان و مباحث و زندگي مادي گاهي موجب غفلت و بي‌توجهي نسبت به معنويات مي‌شوند و گردوغبار غفلت و بي‌خبري را بر روح و روان و دل انسان مي‌نشانند.

انسان نيازمند به فراغت است تا به خويشتن خويش برگردد و توجهي کند و اين گردوغبارهاي غفلت را از روح و روان و دل بزدايد. اين فرصت و فراغت همان ماه مبارک رمضان است؛ با عنايات ويژهاي که خداوند متعال متوجه اين ماه شريف کرده است.

يک‌سري تاثيرگذاري‌هاي ماه مبارک رمضان جنبه تکويني دارد يعني وقتي انسان در حال و هوا و فضاي ماه مبارک رمضان قرار مي‌گيرد، خواسته يا ناخواسته يک حالت روحاني و معنوي سراسر وجود او را احاطه مي‌کند. انسان حقيقتا احساس مي‌کند که درهاي رحمت پروردگار گشوده شده و انسان در زير ريزش و بارش اين رحمت قرار گرفته است. انسان به خوبي احساس مي‌کند که وسوسه‌هاي نفساني و شيطاني کاهش پيدا کرده است. همان تعبيري که در روايات آمده است: خداوند در ماه مبارک رمضان دست و پاي شيطان را مي‌بندد تا کمتر به انسان آزار برساند و موجب گمراهي او شود. اينها الطاف تکويني پروردگار است.

 

در مورد الطاف تشريعي خداوند چه مي‌توان گفت؟

همان‌طور که اشاره کرديد خداوند متعال يک‌سري الطاف تشريعي هم براي ماه مبارک رمضان در نظر گرفته است. از جمله اين الطاف اين است که اين ماه، ماه نزول قرآن است. اصلا ويژگي و برجستگي ماه رمضان به نزول قرآن است. در خود قرآن کريم هم وقتي مي‌خواهد ماه مبارک رمضان را معرفي کند به نزول قرآن معرفي مي‌کند: «شَهرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنزِلَ فِيه الْقُرْآنُ هدًى لِّلنَّاسِ وَ بَينَاتٍ مِّنَ الْهدَى وَالْفُرْقَانِ... ». اين آيه شريفه اشاره به همين مطلب دارد. قرآن کتاب زندگي است يعني اگر کسي بخواهد راه سعادت، کمال و بالندگي را بپيمايد بايد به اين گنجينه فاخر روي بياورد. بايد وارد اين اقيانوس ژرف، عميق و مواج شود تا بتواند گوهرهاي مورد نياز را براي خودش به دست بياورد.

يکي از ابعاد اعجاز قرآن کريم هم همين است. تاثيرگذاري آيات، مواعظ، پندها و نسخه‌هاي شفابخش قرآني بر روح و روان آدمي. اما اين ديگر تکويني نيست. انسان بايد تلاش کند. يکي از دستورالعمل‌ها يا اعمال مهم ماه مبارک رمضان تلاوت، قرائت و تامل در قرآن است.

مومنان با فرارسيدن ماه مبارک رمضان نبايد تنها به مساله روزه و روزه‌داري اکتفا کنند البته آن هم يکي از دستورات خداوند در اين ماه شريف است اما قبل از آن بايد به مساله قرآن توجه کنند. قرآن نمي‌فرمايد ماه رمضان ماهي است که ما روزه را براي شما در آن واجب کرديم؛ بلکه مي‌فرمايد رمضان ماهي است که قرآن را در آن براي شما نازل کرديم.

معرفي ماه مبارک رمضان به نزول قرآن است. بنابراين تلاوت و قرائت قرآن، آشنايي با قرآن و تفسير آن جزو وظايف انکارناپذير هر فرد مسلماني در اين ماه مبارک است. از اين رهگذر است که انسان مي‌تواند بهره‌هاي لازم را از اين ماه شريف ببرد و به وسيله اين نسخه شفابخش گردوغبارهاي يک‌ساله را از روح و روان خودش شست‌وشو دهد.

غير از اين برنامه تشريعي يا لطف و فضل و عنايت تشريعي پروردگار، مي‌بينيم که شارع مقدس امور ديگري را براي ما در اين ماه مبارک تعريف کرده است از جمله اين موارد روزه‌داري در اين ماه است اما بايد توجه داشته باشيم که روزه‌داري صرف نخوردن و نياشاميدن نيست؛ گرچه اگر کسي بخواهد روزه‌دار باشد بايد از اذان صبح تا اذان مغرب نخورد و نياشامد. اما آن روزه‌اي مي‌تواند روح انسان را جلا دهد و گردوغبار را از صفحه دل او بزدايد که حاصل آن دستيابي به يک وصف ارزشمندي به نام «تقوا» باشد.

 

از سوي شارع مقدس چه توصيه‌هايي در ماه مبارک رمضان بيش از ماه‌هاي ديگر به مومنان شده است؟

در ماه مبارک رمضان به ما گفته شده است بيش از ماه‌هاي ديگر به فقرا و مستمندان توجه کنيم و نيز بيش از ماه‌هاي ديگر صدقه و انفاق داشته باشيم. در ماه مبارک رمضان اهل اطعام و گستردن سفره افطاري براي ديگران باشيم. فلسفه اين امور قبل از اينکه رسيدگي به ديگران باشد خودسازي ما را هدفگذاري کرده است. اين همان تهذيب نفس است. بايد گفت که زمينه تهذيب و پاکسازي نفس در ماه رمضان فراهم‌تر است و انسان زودتر به خداي عالم مي‌رسد. در اين ماه به ما صله رحم و ديد و بازديد از بستگان را بيشتر سفارش کرده‌اند. همچنين مهر و مهرباني بيشتري از مومن انتظار است.

چ 

چرا؟

چون وقتي که مجموعه اينها دست به دست هم دهند روح انسان را متعالي مي‌کنند. در اين ماه وظيفه داريم کدورت‌ها و اختلاف‌ها را کنار بگذاريم و با صفا و صميميت و صدق و اطمينان به يکديگر کنار هم باشيم تا يک جامعه اسلامي منسجم به وجود بياوريم. اين امر هم بايد در درون خانواده‌ها اتفاق بيفتد و هم در عرصه عمومي اجتماع.

 

در مورد مناجات و ادعيه‌هاي مخصوص ماه مبارک رمضان هم مطالبي بفرماييد.

در ماه مبارک رمضان توصيه به مناجات و دعا، استغفار و ارتباط هرچه بيشتر با خداوند توصيه شده‌ايم. از اين رو است که براي اين ماه دعاهاي خاصي در نظر گرفته شده است. دعاهاي خاصي سفارش شده است که هر روز و بعد از هر نماز خوانده شوند. دعاهايي هم توصيه شده‌اند که بايد در شب‌هاي قدر زمزمه شوند.

علاوه بر اينها نمازهاي بخصوصي براي هر شب اين ماه در نظر گرفته شده‌اند. توجه به اين ادعيه و نمازها و پايبند بودن به آنها فضاي ديگري براي ما در ماه مبارک رمضان به وجود مي‌آورد و منجر به خودسازي و تعالي روح انسان مي‌شود. از طرفي منجر به يک انسجام و همبستگي خانوادگي و اجتماعي هم مي‌شود.

 

كلام آخر

در اين ماه بايد ترک بعضي از صفات رذيله را تمرين کنيم و غرس نهال خيلي از صفات پسنديده را انجام دهيم. اگر فردي عصباني و خشمگين هستيم بهترين زمان براي درمان اين رذيله اخلاقي ماه مبارک رمضان است. شخصي که مي‌تواند گرسنگي را مهار کند بايد بتواند خشم خود را مهار کند. شخصي که روزه‌داري را در اين فصل از سال که بلندترين روزها و کوتاه‌ترين شب‌ها را در خودش جاي داده است و هواي گرم اين فصل را تحمل مي‌کند بايد بتواند صفات پسنديده صبر، شکيبايي، حلم و حوصله را در خودش بارور سازد.

 

چهارشنبه 19 تير 1392 - 9:35


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری