دوشنبه 1 آبان 1396 - 5:53
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان گلستان

 

امام خميني(ره) و بيداري جهان اسلام

 

مقام معظم رهبري:

شكى نيست بر اساس حقايقى كه خداى متعال تقدير كرده است، خاورميانه‌ جديد شكل خواهد گرفت و اين خاورميانه، خاورميانه‌ اسلام خواهد بود.

 

چکيده:

بيداري اسلامي به عنوان يک پديده متاثر از نهضت فکري جمهوري اسلامي در عصر امروز در قالب يک جنبش اجتماعي و سازماني رخ نموده و اين جريان در عرصه منازعات سياسي و امنيتي علاوه بر اينکه موجوديت و نفوذ خود را به اثبات رسانيده است مي رود تا به قدرت بلامنازع و نقش آفرين در عرصه تحولات بين المللي در سطح جهان تبديل شود.

نهضت هاي اسلامي و جريان هاي فعال متاثر از متن مردم جوامع اسلامي، شعائر و شعارهاي انقلابي ايران مانند جهاد، شهادت و ايثار را به عنوان اصول اساسي مبارزاتي خود پذيرفته اند. پديده انقلاب اسلامي پس از چند سده به شکل عملي و عيني، اسلام و جوامع اسلامي را از انزوا و سکون خارج کرد و  مردم مسلمان منطقه را نسبت به حق و حقوق و توانايي هاي خود آگاه ساخت.

انقلاب اسلامي طلسم شکست ناپذير بودن غول استبداد و اختاپوس استعمار و امپرياليسم را ابطال نمود که  اين مساله«جسارت و اعتماد به نفس» را به ملت هاي مسلمان بازگرداند.

 

کليدواژه:

انقلاب- امام خميني(ره)- بيداري اسلامي

 

مقدمه:

امروز امواج بيداري اسلامي به سرعت در حال پيشرفت در سراسر جهان بوده و ارزش هاي اسلامي در حال احيا مي باشند. موج بيداري اسلامي باعث شکست سياست هاي استعماري شده است و دشمنان سعي دارند تا با اين موج عظيم که در سراسر دنيا فراگير شده از هر راهي با به کار بستن حربه هاي گوناگون مقابله کنند.جمهوري اسلامي در جهت دادن به بيداري و احياي تفکر اسلامي نقش هدايت کننده را ايفا نموده و ضمن مقابله با حرکت هاي انحرافي در جهت وحدت اسلامي و حمايت از نهضت هاي اصيل اسلامي گام هاي موثري را برداشته است.

بيداري اسلامي مقوله اي است که همزمان با تهاجم همه جانبه غرب در جهان اسلام و عصر استعمار، شروع شد و از آغاز تا عصر حضرت امام خميني(ره) مراحل گوناگوني را پيمود. اين حرکت که مشخصا با انديشه هاي کساني چون سيد جمال الدين اسدآبادي شروع شده بود، همواره در ميان حلقه هايي محدود و معين تبارز يافت و هيچ گاه نتوانست به مثابه يک گفتمان مسلط عمل کند. حتي در زماني که اين جريان توسط کساني چون حسن البنا و سيد قطب در مصر، ابعاد گسترده تري يافت، باز هم نتوانست وارد زندگي همه توده هاي مسلمان شود و طرحي نو دراندازد.

اما حضرت امام خميني (ره) براي نخستين بار توانست گفتمان بيداري اسلامي را تبديل به «عمل سياسي» کرده و نه تنها آن را وارد حوزه عمل همه توده هاي مسلمان، بلکه وارد خاطر جمعي همه مستضعفان جهان کند. عجين نمودن حافظه جمعي با گفتمان بيداري اسلامي که از ضمير روشن و آگاه و نفَس مسيحايي حضرت امام(ره) سرچشمه مي گرفت، توانست در مدتي بسيار کم دستآوردهاي کلاني براي جامعه اسلامي و جامعه بشري به بار آورد.  البته اين حرکت، هيچ گاه به آساني صورت نگرفت، بلکه گفتمان هاي مزاحم و رقيب، همواره در پي تنگ کردن عرصه براي آن بوده اند. گفتمان بيداري که به وسيله حضرت امام مهندسي شده بود، يک جريان مقطعي نبود، بلکه يک حرکت تاريخي بود که در طول تاريخ ادامه خواهد داشت و جاودانه خواهد ماند.  به همين خاطر اين گفتمان، همواره مستلزم بازخواني و بازيابي است.

باشد که همگان با همراهي و همدلي اين حرکت عظيم را از ياد نبريم و در راستاي تحقق آرمان هاي اسلام در سرتاسر جهان گام برداريم. ان شاءالله

 

امام خميني(ره) و احياي اسلام

قرن بيستم ميلادي از مهمترين دوران احياي اسلام و بيداري ديني به شمار مي رود. در اين سال ها بسياري از جنبش هاي اسلامي پا به منصه ظهور گذاشتند به طوري که مساله برقراري حکومت اسلامي يکي از هدف هاي غايي همه جنبش ها به شمار مي آمد.

 اين جنبش ها براي احياي اسلام تلاش هاي بسياري را به عمل آوردند اما سرانجام در رسيدن به اهداف ترسيم شده نهايي ناکام مي شدند و ياس و نااميدي نيروهاي اسلامي و مردم مسلمان را  فرا مي گرفت.

در اين بين انقلاب اسلامي ايران به رهبري امام خميني(ره) توانست حکومت اسلامي نمونه اي را به پا سازد و امکان به هدف رسيدن جنبش هاي سياسي اسلامي را با قدرت به نمايش گذارد و الگوي زنده اي براي اين امر باشد.

از سويي روشن شد که مي توان رژيمي اسلامي و مقتدر ايجاد کرد و حکومتي مبتني بر اصول جديد الهام گرفته از قوانين و ديدگاه هاي سياسي و شرعي را بنا نمود و در عين حال نيازهاي جامعه جديد و دگرگوني هاي جامعه مدني را نيز در همه سطوح بر اساس اصول اسلامي و مباني اجتهاد وآگاهي به زمان پاسخگو بود.

اگرچه انقلاب اسلامي به رهبري امام خميني(ره) نقطه تحولي بزرگ در روند جنبش هاي اسلامي به شمار مي رود اما از سوي ديگر انقلاب اسلامي يک رويداد تاريخي مهم در سطح انديشه تشيع اثني عشري نيز به شمار مي رود و از ويژگي هاي منحصربه فردي بهره گرفته که فقط در مذهب شيعه و ميراث فکري آن مي توان مشاهده نمود.

انديشه فکري امام خميني(ره) توانست تغييري مهم در روند تاريخي که بيش از هزار سال سابقه داشت ايجاد نمايد.تفکر شيعي در طول تاريخ، رژيم هاي خودکامه را به رسميت نمي شناخت و به تغيير و سرنگوني آنها ايمان داشت.

شخصيت و تفکر امام خميني(ره) و بينش سياسي و مذهبي وي انقلاب فکري راستيني را در تاريخ به وجود آورد و به واقعيت مبدل ساخت که اين امر در سرنگوني شاه و پيروزي انقلاب اسلامي متجلي گرديد.

امام خميني (ره) در مورد پيامدهاي سياسي و فرهنگي نفوذ غرب که در همه جوانب زندگي در دوران شاه حاکم بود، از ابتداي حرکت جهادي خود در رويارويي با رژيم شاهنشاهي، خطرآن را بر جامعه اسلامي يادآوري و خطرات فرهنگ غرب عليه جوامع اسلامي را به ملت ايران متذکر شده و به ويژه سرسپردگي رژيم شاه از لحاظ سياسي و اقتصادي به آمريکا را گوشزد کرده بود.

از اين رو امام خميني(ره) شعار «نه شرقي و نه غربي» را به عنوان يکي از پايه هاي انقلاب اسلامي خود اعلام داشت و بدين ترتيب ديدگاه خود را با شفافيت تمام در مورد استعمارگران با تمام ابعاد آن اعلام نمود و شرق و غرب را دشمنان اسلام خواند که تلاش مي نمايند کشورهاي اسلامي را نابود نموده و آن را تکه تکه کرده و ثروت هاي آن را به يغما برند.

اين ديدگاه يکي از ويژگي هاي طرح امام خميني(ره) بود که ارتباط خاصي در مبارزه با استعمار داشت به طوري که در ديدگاه امام (ره) به صورت مخصوصي در مبارزه با آمريکا که وي آن را پايه فساد يا «شيطان اکبر» مي خواند مشاهده مي شود.

امام خميني(ره) اسرائيل را نتيجه توطئه و همدستي کشورهاي استعمارگر براي نابودي اسلام و نفوذ بر کشورهاي اسلامي مي دانست و به همين لحاظ رابطه شاه با آمريکا و روابط او با اسرائيل از ديدگاه امام خميني(ره)«دشمني شاه با اسلام و مسلمانان» بود. از اين رو رويارويي او با شاه و پيروزي انقلاب اسلامي، پيروزي عملي ديدگاه هاي اسلامي و شعارهاي انقلابي ايشان به شمار مي رفت.

دکتر رفعت سيداحمد اندشمند مسلمان مصري در کتاب «جنبش هاس اسلامي در مصر و ايران» مي نويسد: مهمترين حقيقتي که در مورد انقلاب اسلامي در ايران مي باشد اين است که ريشه هاي روحي و تفکر آن تماما در محدوده اسلامي قرار دارد و به کلي از نفوذ رژيم هاي استعمارگر خارج مي باشد و خاستگاهي براي رهبري اسلامي پاک و منزه از افکار و انديشه هاي سياسي غربي است.

دورانديشي حضرت امام(ره) و ظهور علماي اصولگرا که در مسائل معاصر تحقيق نموده اند انديشه جديد لازم براي مبارزه با انديشه سياسي غربي را ايجاد کرد.

امام خميني(ره) با طرح نظريه ها و ابتکاراتي مانند نوع حکومت اسلامي، ولايت فقيه و مردم سالاري ديني، جهان اسلام را از حالت انفعالي در مقابل دنياي غرب خارج ساخت.

حضرت امام (ره) در قرن بيستم که گفتمان غالب، انديشه مدرنيته بود و دين جايگاهي در آن نداشت، ضمن تکيه بر اسلام ناب کوشيد تا با تصرف در جوهره مدرنيته، آن را به نفع دين و ارزش هاي اسلامي مصادره و تأويل نمايد. بدين ترتيب، رهبر کبير انقلاب اسلامي با احياي دين و معنويت، اميد تازه اي در دل ملت ها و نهضت هاي اسلامي دميد که بيداري اسلامي را در پي داشت. بر پايه اين بيداري، انقلاب اسلامي در ايران به پيروزي رسيد  و نقطه آغازي شد بر مقابله جدي تر ملت هاي مستضعف در مقابل قدرت هاي استکباري.

حقيقت اين است که از نظر دوستان و دشمنان اين انقلاب، امام خميني(ره) هنوز هم زنده است؛ قلب او همچنان در سينه مستضعفان و مظلومان عالم مي تپد و عشق به او همچنان دل هارا گرم و پرشور نگه داشته است. امام خميني(ره) در ميان هياهوي نظام هاي سرمايه داري و کمونيستي، در همسايگي شوروي و در جزيره ثبات آمريکا، با اعتقاد عميق به اسلام، نهضتي بزرگ به راه انداخت. اين قيام نه بر ضد شاه ايران ـ که او بسيار کوچکتر از آن بود که هدف نهايي اين مبارزه باشد ـ بلکه قيامي عليه استعمار و استبداد در سرتاسر عالم بود. اين قيام، مرز و جغرافيا نمي شناخت؛ او خود را شريک غم همه مظلومان عالم مي دانست.

پيروزي انقلاب اسلامي، پايان ماجرا نبود. در حالي که آمريکايي ها تنها به از دست دادن منافع خود در خاک ايران و منطقه مي انديشيدند و مقامات شوروي نيز تصوير روشني از انقلاب نداشتند، فرانسه و ايتاليا خيلي زود بخشي از پيام انقلاب را دريافت کردند.

فرانسوا ميتران- دبير کل وقت حزب سوسياليست فرانسه-  نخستين کسي بود که معناي انقلاب اسلامي را دريافت و بلوک غرب و شرق را متوجه خطري اساسي کرد. او دو روز پس از پيروزي انقلاب، در ۲۴ بهمن ۱۳۵۷ هشدار داد: «انقلاب هايي از نوع انقلاب ايران در کشورهاي همسايه نيز روي خواهد داد! شيعيان زيادي در عراق و در آسياي مرکزي در جمهوري هاي شوروي زندگي مي کنند. انقلاب ايران رژيم هاي مرتجع منطقه را زير و رو خواهد کرد...»ميتران اشتباه نکرده بود؛ او انقلاب اسلامي ايران را يک رستاخيز مذهبي و نه يک انقلاب سياسي صرف مي ديد که امواج آن، پژواکي جهاني خواهد يافت.

امام خميني(ره) و صدور تفکر انقلابي

امام خميني(ره) در اين باره مي فرمايند: معني صدور انقلاب ما، اين است که همه ملت ها بيدار بشوند و همه دولت ها بيدار بشوند و خودشان را از اين گرفتاري هايي که دارند نجات بدهند.

ايشان در مورد بيداري جهان اسلام و به طور کلي قيام و نهضت محرومان عالم پيش بيني کرده بودند و اکنون جهان يکي پس از ديگري شاهد وقوع اين پيش بيني هاست. اکنون توجه و دقت نظر به آنچه حضرت امام (ره) براي اين انقلاب انتظار داشتند، بيشتر شده و صدور پيام هاي انقلاب و انديشه هاي حضرت امام خميني (ره) براي بيداري بشريت اهميت بالايي دارد. نقش مردم در جوامع مختلف تعيين کننده تر از گذشته شده و به همين دليل است که طرح هاي دولت هاي مستکبر ناکام مي ماند.

در حال حاضر انديشه هاي حضرت امام خميني (ره) تا حدود زيادي رواج يافته و با وجود شيطنت هايي که براي محصور و محدود کردن اين انديشه ها وجود داشته، امروزه ملت ها در واقع حرف امام (ره) را مي زنند. جريان هاي شکل گرفته در دنياي کنوني، استمرار همان انديشه هاست. حتي ممکن است به نام حضرت امام(ره) نباشد و يا اينکه مردم آنجا شناخت کافي از ايشان نداشته باشند، اما براي مثال جريان ستيز با امپرياليسم در همسايگي خود آمريکا است. زماني اسرائيل ادعاي فتح نيل تا فرات را داشت، اين ادعا بر اثر قدرت انديشه هاي امام خميني (ره) تنزل پيدا کرد، به گونه اي که آن همه ادعا براي تجاوز به جايي رسيده که امروز براي بقاي خود تلاش مي کنند. آنها از همه شعارهاي قبلي خود عقب نشيني کردند و انديشه حضرت امام (ره) مبني بر نابودي اسرائيل کاملاً توسعه يافته و در حال به ثمر نشستن است.

امام خمينى (ره) با قيام خود جلوه‏اى از حيات راستين را براى امت اسلام به ارمغان آورد و بار ديگر حاكميت اسلام را كه قوس نزولى خود را مى‏پيمود در سرزمين وسيعى از جهان اسلام مستقر ساخت و موج ويرانگر انفكاك دين از سياست را مهار كرد و احكام دين اسلام را به جهانيان عرضه داشت. حضرت امام(ره) بدين منوال با رهبرى پيامبرگونه خود كشتى طوفان زده اسلام را كه در ميان امواج پرتلاطم كفر و الحاد گرفتار شده بود با كمال متانت و درايت ‏خاص به ساحل نجات رساند و از گزند غارتگران غرب و شرق حفظ كرد. به عبارتى ديگر انقلاب اسلامى را كه بعد از رحلت‏ حضرت رسول گرامى اسلام(ص) از مدارش خارج شده بود، در اثر مساعى خستگى ناپذير و موضع گيرى‏ هاى شجاعانه خود به مدار اصلى بازگرداند.

انقلاب اسلامي در ايران و به تبع آن، امواج بيداري اسلامي در سراسر جهان  جو سياسي منطقه را متلاطم كرد. به اين ترتيب در حالي كه مردم جهان به انقلاب ايران به عنوان يك الگو مي نگريستند حكام منطقه، آن را به عنوان تهديدي براي  بقاي خود مي ديدند. با پيروزي انقلاب اسلامي ايران در سراسر جهان اسلام، از يوگسلاوي و مراكش گرفته تا اندونزي و فيليپين، يك جنبش مردمي پديد آمد. اين تجديد حيات اسلامي به اشکال مختلف  در حركت هاي مردمي عراق، تسخير مسجدالحرام در سال 58، جهاد مسلمانان در افغانستان اشغال شده توسط شوروي، ترور انورسادات در مصر، مقاومت شديد در لبنان و  نيز پيروزي  حزب ا... لبنان، بروز ناآرامي در كويت، بحرين، قيام مردم در الجزاير، مصر، تونس، مراكش ،كشمير، بوسني و هرزگوين، چچن و قيام اسلامي مردم فلسطين و ... تجلي يافته است.

اين نيروي مردمي ناشي از بيداري اسلامي که مرزهاي جغرافيايي را در هم  نورديد و از ايدئولوژي هاي سياسي و نظام هاي ملي فراتر رفت، در عين حال  به عنوان يك معزل جدي در رژيم هاي محافظه كار حاكم  بر كشورها عنوان شد. انقلاب اسلامي به رهبري حضرت امام خميني(ره) در ايران، يك جذبه اسلامي را در مردم ايجاد كرد.  

از آن پس مردمي كه از عظمت قدرت خود بي اطلاع بودند با برداشتي نوين از اسلام به حركت در آمدند. اين حركت نه فقط شيعيان، بلكه برادران اهل سنت را نيز در بر گرفت. چرا كه پيام امام خميني (ره) پيام وحدت مسلمانان و يك پيام فراگير و جهاني بود. هدف، اهتزاز «پرچم لا اله الا الله» در سراسر جهان، نفي تمامي قدرت ها و تكيه بر قدرت لايزال الهي و توده هاي مردمي بود.

 

فرجام گفتار

انقلاب اسلامي ايران، اين حادثه بزرگ قرن از يكسو معادلات سياسي استكبار را در ادامه سياست سلطه و تقسيم استعماري جهان به هم زد و از سوي ديگر يكي از استوارترين رژيم هاي وابسته را كه از حمايت قدرت هاي بزرگ برخوردار بود ريشه كن نمود و در كشوري همچون ايران با اهميتي كه از نظر استراتژيكي و اقتصادي براي قدرت هاي بزرگ جهان دارد تحولي سياسي- مردمي و عظيم به وجود آورد.

روند انقلاب اسلامي با آگاهي هاي عميقي كه در ميان  ملت هاي مسلمان جهان به ويژه در كشورهاي اسلامي به وجود آورد، زمينه تحولات سياسي ريشه دار، بينش ها، گرايش ها، حركت ها و سازماندهي هاي سياسي چشمگيري را فراهم آورد. انقلاب اسلامي بار ديگر اسلام را به عنوان يك  قدرت تعيين كننده در جهان مطرح نمود و چشم انداز وحدت بزرگ جهان اسلام و حركت عظيم بازيابي خويشتن خود و گريز از سلطه و ايستادگي در برابر استعمار و ايجاد قطب سياسي جديد در جهان و فروريزي رژيم هاي وابسته و تحميلي را در سرزمين هاي پر نعمت اسلامي در برابر ديدگان مشتاق  ولي غم و ياس گرفته بيش از يك ميليارد مسلمان گشود و موجي از وحشت و اضطراب در دل هاي پر از اميد و آرزوي جهانخواران آفريد.

انقلاب اسلامي بلوك بندي و نظام دو قطبي تثبيت شده در نظام بين المللي جهان را درهم ريخت و با وجود تضاد عميقي كه بر روابط دو ابر قدرت  حاكم بود و آن دو را آشتي ناپذير مي نمود  وادار به سازش و اتخاذ موضع واحد در برابر اين پديده سياسي جديد نمود و تحولات عمده اي را در مسائل  مختلف جهان به دنبال آورد.

انقلاب اسلامي در مقايسه با انقلاب هاي ديگر جهان از يك سلسله  ويژگي ها و امتيازهاي اصولي برخوردار است كه از نظر فرهنگ و دانش و تئوري انقلاب آن را در رده بالاي پديده هاي سياسي بزرگ و انقلاب هاي مهم جهان قرار داده است. مزايائي چون ماهيت ايدئولوژيكي، قدرت رهبري و عمق تحولات ناشي از انقلاب موجب گرديده كه بسياري از صاحبنظران علوم سياسي در تئوري هاي انقلاب در كشورهاي اسلامي تجديد نظر كنند و الگوي جديدي را مورد بررسي قرار دهند.

فروغ انقلاب اسلامي كه پس از صدر اسلام مهمترين، ريشه دارترين و شكوهمندترين حادثه تاريخ اسلام است همه درخشندگي هاي فرازهاي برجسته تاريخ اسلام را در برگرفت و جايگزين همه الگوهاي گذشته تاريخ اسلام گرديد.

بي شك مطالعه حتي سطحي و گذرا در زمينه ماهيت انقلاب اسلامي و بازتاب هاي جهاني آن و نيز دستآوردهايي كه براي ملل مسلمان به ويژه ملت ايران به ارمغان آورده است ما را به اين نتيجه مي رساند كه انقلاب اسلامي نه تنها حادثه بزرگ قرن است، بلكه خود از مهمترين فرازهاي تاريخ اسلام و پديده اي شگفت انگيز و معجزه اي است الهي كه تجلي قدرت لايزال خداوند محسوب مي گردد.

منابع و مآ خذ:

انقلاب اسلامي ايران و جنبش هاي اسلامي معاصر/ حمزه امرائي/ مركز اسناد انقلاب اسلامي

انقلاب اسلامي و بازتاب جهاني آن/ جان ال اسپوزيتو/ ترجمه محسن مدير شانه چي

شناخت كشورهاي اسلامي و نواحي مسلمان نشين/غلامرضا گلي زواره/ مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامي

تاثيرات منطقه اي و جهاني انقلاب اسلامي/ مصطفي ملکوتيان/ مجله دانشكده حقوق و علوم سياسي

تاثيرات اسلامي ايران بر كشورهاي اسلامي/ محمدباقر حشمت زاده/ پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي

امام خميني(ره) و بيداري اسلامي/ رضا حسيني فر/ دفتر نشر معارف

ريشه هاي رفتار سياسي در آسياي مركزي و قفقاز/ عليرضا شيخ عطار/ مؤسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه

امام خميني راه‌ حل جديد جهان اسلام/ دکتر شقاقي

صحيفه امام(ره)/موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني (ره)

فرهنگ سياسي شيعه و انقلاب اسلامي/ يدا.. هنري لطيف پور/ مرکز اسناد انقلاب اسلامي

انقلاب اسلامي ايران/ عباسعلي عميد زنجاني/ دفتر نشر معارف

نهضت امام خميني(ره)/ حميد روحاني/ مرکز اسناد انقلاب اسلامي

تاريخ سياسي 20 ساله ايران/ غلامرضا نجاتي/ موسسه خدمات فرهنگي رسا

اصلاحات آمريکايي و قيام 15خرداد/ عباس خلجي/ مرکز اسناد انقلاب اسلامي

حسين حسين زاده (کارشناس فرهنگي اداره تبليغات اسلامي شهرستان مينودشت)

 

شنبه 25 خرداد 1392 - 9:41


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری