دوشنبه 27 آذر 1396 - 0:56
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

داود خسروي

 

موسيقي ايراني و مذهبي در مقابل مدل غربي آن مهجور مانده است

 

گزارشي از نظرات يک کارشناس درباره موسيقي مذهبي و عملکرد مسئولان

در هيچ يك از ادوار فرهنگي پس از انقلاب شاهد گرايش موسيقي‌دان‌ها به احيا و ارتقاي موسيقي ايراني و شيعي نبوديم كه اين مسئله در دولت دهم به اوج خود مي‌رسد چنان كه در اختتاميه موسيقي فجر براي موسيقي كلاسيك غيرايراني جايزه‌اي در نظر گرفته مي‌شود در حالي‌كه جاي موسيقي نواحي خاليست.

هوشنگ جاويد، پژوهشگر، نويسنده و كارشناس موسيقي ايراني در گفت‌و‌گو با خبرگزاري ايكنا گفت: در بيش از سه دهه پس از انقلاب اسلامي در هيچ يك از مقاطع حتي آن زمان كه پرداختن به فرهنگ و هنر پر‌رنگ‌تر از ساير موضوعات بود شاهد گرايش مؤثر و مثبت موسيقي‌دان‌ها براي احياي موسيقي ايراني و شيعي نبوده‌ايم.

وي ادامه داد: اين روند در طول دولت گذشته به منتهاي خود مي‌رسد چنان كه با كمال تأسف در اختتاميه جشنواره موسيقي فجر سال گذشته به بخش موسيقي كلاسيك غيرايراني پرداخته و براي آن جايزه‌اي هم در نظر گرفته مي‌شود در حالي كه جاي موسيقي نواحي و مناطق كه شاخصه موسيقي ايراني و اعتقادي ماست در اين جشنواره كه قرار است ويژگي‌هاي فرهنگي موسيقي ايراني را به دنيا بشناساند، خالي است.

 

يكي از مصاديق استقلال فرهنگي، استقلال در حوزه موسيقي است

 نويسنده كتاب «موسيقي رمضان در ايران» تصريح كرد: يكي از بارزترين شعارها و آرمان‌هاي انقلاب اسلامي استقلال و قطع وابستگي به غرب و شرق بوده است؛ اين استقلال تنها در توليد كالاي بازرگاني و مباحث تجاري نبايد اتفاق بيفتد بلكه ما با پشتوانه غني كه در زمينه‌هاي مختلف فرهنگي و هنري همچون موسيقي داريم بايد استقلال خود را در اين زمينه نيز به اثبات برسانيم و نخستين گام اين است كه هنرمند مستعد ايراني را مجاب و ملزم كنيم كه توان و خلاقيت خود را در زمينه موسيقي در راه اعتلاي موسيقي ايراني و ديني مصروف دارد.

جاويد در ادامه گفت: متأسفانه در بعد موسيقي ديني و مذهبي نيز شاهد رخوت و سستي از سوي نوازندگان و شركت‌هاي توليدي هستيم كه تنها منحصر به اعياد و مناسبت‌هاي مذهبي در طول سال مي‌شود كه به فراخور شرايط اقدام به توليد و تكثير آلبوم‌هاي موسيقايي مي‌كنند كه البته هيچ‌كدام از آنها نيز بر مبناي اصالت‌هاي موسيقي ايراني و اسلامي توليد نشده است و در اصل ملغمه‌اي از آلات و ابزار موسيقي غربي است.

دبير اجرايي جشنواره «خنياگران انقلاب اسلامي» تأكيد كرد: البته دوستان مسئول توجيهي نيز براي اين اقدامات خود دارند و آن اين است كه ذائقه مردم تغيير كرده است و ديگر به سمت و سوي شنيدن موسيقي غير از آنچه كه اصطلاحاً جوان‌پسند است نمي‌روند.

در اينجا من يك پرسش از مسئولان دارم و آن اينكه مگر براساس قانون مصوب سال 1317 در دوران پهلوي اول تنها به موسيقي غربي بها داده نشد و به كار بردن آلات موسيقي اصيل ايراني از سوي پهلوي اول قدغن نشد، پس اتخاذ اين سياست به اين بهانه كه ذائقه شنيداري مردم تغيير كرده است مگر معنايي غير از تبعيت از همان سياست غر‌ب‌زده دارد؟

 

سياست رژيم طاغوت از بين بردن تمام ريشههاي فرهنگ ايراني بود

 جاويد ادامه داد: سياست رژيم طاغوت از بين بردن تمام ريشه‌هاي فرهنگ ايراني بود و در حوزه موسيقي نيز با آشنا كردن مردم با آلات موسيقي غربي خواستند تا مردم ايران را به يك از‌خودبيگانگي برسانند، ما اگر انقلاب كرديم آن هم انقلاب ارزشها بايد آن سياست غلط را با عملكرد اشتباه خود تداوم نبخشيم و به فكر احيا و اعتلاي موسيقي اصيل ايراني كه با ريشه‌هاي عميق فرهنگي و اعتقادي ما گره خورده است باشيم.

نويسنده كتاب «نقش زن در موسيقي نواحي ايران» به نسخ خطي موجود در زمينه تبيين شاخصه‌هاي موسيقي ديني و مذهبي اشاره كرده و گفت: فهرستي از اين نسخ خطي موجود است كه با بررسي اجمالي در همه آنها به روشني مي‌توان دريافت كه بيش از 50 درصد آنها به موسيقي مذهبي پرداخته‌اند كه از جمله نمونه‌هاي بارز آنها مي‌توان به نعت‌خواني، مقبت‌خواني، چاوش‌خواني و ... اشاره كرد و سؤال اينكه جايگاه اين نوع موسيقي و پرداختن به آن در شرايط كنوني كجاست؟

جاويد در پايان گفت: متأسفانه به دليل سوء‌مديريت‌ها در حوزه موسيقي همانگونه كه گفتم ذائقه شنيداري مردم تغيير كرده و مخاطبان خواست‌هاي خود را در موسيقي غربي جستجو مي‌كنند در حالي كه موسيقي ايراني از چنان غنا و مرتبتي برخوردار است كه در صورت تبيين و اجراي يك سياست درست و اصولي ذائقه مخاطب و گرايش هنرمندان موسيقي به سوي اصالت‌هاي فرهنگي خود بازخواهد گشت.

 

زندگي هوشنگ جاويد در يک نگاه

 هوشنگ جاويد در چهاردهم خرداد ۱۳۳۸ در تهران متولد شد و در تهران و مشهد دوران نوجواني و جواني خود را سپري کرد و در رشته فيلمبرداري و نورپردازي از دانشکده صدا و سيما فارغ‌التحصيل شد.

 جاويد پرورش‌يافته مکتب حضرت استاد شادروان سيد ابوالقاسم انجوي شيرازي بنيانگذار مکتب مرکز فرهنگ مردم ايران در صدا و سيما است و در اين سال‌ها مسئوليت‌هاي فراواني را نيز بر عهده داشته است.

او مدير و طراح نخستين جشنواره ني‌نوازي کشور ۱۳۷۰ حوزه هنري، مسئول موسيقي استان کردستان در سال‌هاي ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴، مسئول و مؤسس واحد موسيقي صدا و سيماي مرکز کردستان از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۹، مسئول واحد موسيقي حوزه هنري تهران، دبير و مدير اجرايي و طراح جشنواره موسيقي آئيني ۱۳۸۰ و ۱۳۸۱، دبير و مدير و طراح جشنواره موسيقي بومي زنان مناطق و نواحي ايران ۱۳۸۲ و ۱۳۸۳ حوزه هنري، دبير و مدير اجرايي و طراح نخستين همايش منقبت‌خوانان ايران ۱۳۸۳ حوزه هنري ،مدير و طراح جشنواره موسيقي رمضان در بخش آواها و نواهاي قرآني نخستين جشنواره هنرهاي قرآني ۱۳۸۳ وزارت ارشاد و يک دوره سه ساله مدير بخش عروسکي و تئاتر صدا و سيماي مرکز مشهد را در کارنامه خود دارد.

کتاب‌هاي آواهاي روح‌نواز، موسيقي آئيني، نقش زن در موسيقي مناطق و نواحي ايران، موسيقي رمضان در ايران و پرند ستايش ايران از جمله کتاب‌هاي اين پژوهشگر موسيقي است. 

 

يكشنبه 19 خرداد 1392 - 10:31


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری