يكشنبه 29 مرداد 1396 - 20:2
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

زهرا سميعي

 

تصوير عصر جاهلي در قرآن

 

تصوير عصر جاهلي در قرآن

تأليف: انسيه خزعلي

ناشر: مؤسسه انتشارات اميرکبير

شمارگان: 500 نسخه

بهاء: 7000 ريال

 

عصر جاهلي همواره از جمله مسائل مهم و بحث برانگيز بين محققان دوران معاصر بوده است. عصري که با تلاش پيامبر رحمت و عطوفت توانست تا حدي رسوم و آداب جاهلي خود را تصحيح کرده و قدم در وادي معرفت و مباني درست و اصولي اسلام بگذارد. اين دوران آن قدر جذابيت دارد که همواره سؤالاتي از قبيل اينکه آيا مردم عصر جاهلي متوحش بوده‌اند يا نه؟ آيا تمام دوران آنان آميخته با خرافات و اوهام بوده است؟ آيا بخشي از اين جامعه توانايي خواندن و نوشتن را دارا بوده‌اند يا خير؟ و بسياري سؤالات ديگر همه و همه از جمله مواردي است که مورخان سعي داشته‌اند تا به آن پاسخ دهند، با اينکه تحقيقاتي بسيار در خصوص عصر جاهلي صورت گرفته است اما خلأ وجود يک منبع غني و معتبر که با استناد بر منابع دست اول تاريخي نگاشته شده باشد هنوز احساس مي‌شود.

به همين سبب کتاب «تصوير عصر جاهلي در قرآن» نوشته‌ي انسيه خزعلي که محصول انتشارات اميرکبير مي‌باشد سعي دارد تا اندازه‌اي کاستي‌هاي اين موضوع را مورد بررسي قرار دهد. نويسنده در مقدمه‌ي کتاب اشاره مي‌کند که: پژوهش فوق مستند به قوي‌ترين و معتبرترين سند تاريخ شريعتي قرآن کريم مي‌باشد و در اين جستار تلاش گرديده بدون هر نوع تعصب نژادي و قومي مسائلي که قرآن کريم در مورد عصر جاهلي مطرح مي‌کند چه زشت و چه زيبا به تصوير کشيده شود.

کتاب در 5 فصل به موضوعاتي چون موقعيت جزيره العرب هنگام نزول وحي، قريش، وضعيت فرهنگي، ادبي سرزمين وحي، جايگاه زن در جامعه‌ي جاهلي، زنده به گور کردن دختران، پوشش زنان و تبرج جاهلي، ازدواج و انواع آن، تعدد زوجات در عصر جاهلي، فساد اخلاقي دوران جاهلي، اساطير و خرافات عصر جاهلي و ... مي‌پردازد.

در بخشي از کتاب در خصوص جايگاه زن در عصر جاهلي آمده است: نظام جاهلي به زن با ديد تحقير و خواري نگريسته. به گونه‌اي که از آغاز ولادت. خبر تولد او موجب خشم و ناراحتي براي مرد جاهلي و زنده به گور نمودن او بود و در بزرگي نيز هرگز جايگاه مناسبي در جامعه‌ي جاهلي آن روز نمي‌يافت. به او همان گونه نگريسته مي‌شد که به شيطان، و دائماً به عنوان موجودي مکار و حيله‌گر وصف شده و از حماقت مرد بود که در امورش از زن نظرخواهي کند. زن عصر جاهلي محروم از استقلال مالي و حق مالکيت بود تا زماني که قرآن کريم (در آيه‌ي 32، سوره نساء) خط بطلاني مي‌‌کشد بر اين عقيده :

«زنها و آنچه را خداوند به سبب آن بعضي از شما را بر بعضي ديگر برتري داده آرزو ميکند براي مردان از آنچه به اختيار کسب کرده‌اند بهره‌اي است و براي زنان نيز از آنچه به اختيار کسب کرده‌اند بهره‌اي است و از فضل خدا درخواست کنيد که خدا به هر چيزي داناست.»

در خصوص پوشش زنان و تبرج جاهلي نيز ذکر گرديده است که «اصل تبرج به معني ظهور و بروز است و مراد از آن را ظاهر نمودن آنچه پوشاندن آن بهتر است ذکر کرده‌اند. در آيات قرآن به زنان پيامبر(ص) توصيه شده تبرج و خودآرايي جاهلي نداشته باشند به طوري که  در (سوره احزاب آيه 33) مي‌فرمايند:

«در خانه‌هايتان قرار گيريد و مانند روزگار جاهليت قديم زينت‌هاي خود را آشکار مکنيد و نماز بر پا داريد و زکات بدهيد و خدا و فرستاده‌اش را فرمان بريد. خدا فقط مي‌خواهد آلودگي را از شما خاندان (پيامبر) بزدايد و شما را پاک و پاکيزه گرداند.»

البته بايد ذکر کرد که منظور اين آيه از بيان اين نکته به زنان که در خانه‌هايتان قرار گيريد نمي‌تواند نفي حضور زن جامعه باشد زيرا الگوهاي کليدي زنان اين عصر و در مجموع دوران اهل بيت(ع) که خود در متن جامعه حضور داشته‌اند خود دليلي بر صحه گذاردن قرآن بر فعاليت اجتماعي زنان است و منظور اين آيه بيشتر حدود پوشش و حرکات و رفتار و نحوه‌ي برخورد زنان با نامحرمان مي‌باشد که نويسنده از ذکر آن غفلت ورزيده است.

در مجموع مي‌توان گفت رساله‌ي فوق ديدگاهي کلي از عصر جاهلي ارائه مي‌دهد که البته قابل اعتمادتر از ديدگاه‌هايي ديگر است، زيرا از متن قرآن کريم براي شرح و تفسير آن استفاده گرديده است.   ‌

گفتني است، کتاب (تصوير عصر جاهلي در قرآن) نوشته‌ي انسيه خزعلي در نخستين چاپ خود با شمارگان 500 نسخه وبه قيمت 7000 ريال از سوي مؤسسه انتشارات اميرکبير روانه‌ي بازار نشر کتاب شده است.

 

يكشنبه 19 خرداد 1392 - 10:28


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری