پنجشنبه 2 شهريور 1396 - 13:14
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

علي الله سليمي

 

هشت روايت کوتاه از زندگي فرمانده سپاه همدان

 

نگاهي به کتاب«عطر شب بوها» نوشته حميد حسام

 کتاب«عطر شب بوها» نوشته حميد حسام، زندگينامه داستاني سردار شهيد حاج محمود شهبازي، از فرماندهان سپاه در دوران دفاع مقدس است که در آن به گوشه هايي از زندگي و رشادت هاي اين سردار پرافتخار در سال هاي حماسه و پايداري پرداخته شده است.

 کتاب هاي«قصه فرماندهان» که تا به حال بيست و پنج عنوان از آنها منتشر شده است، مجموعه آثار خواندني به قلم نويسندگان مختلف کشورمان است که در هر يک از آنها به زندگي و رشادت هاي يکي از فرماندهان دوران دفاع مقدس پرداخته مي شود. اين مجموعه آثار براي گروه سني مخاطبان نوجوان تأليف مي شود که در نگارش و انتشار همگي آنها تقريباً يک شکل و شيوه نوشتاري رعايت شده و اکنون قطع و يونيفرم اين مجموعه براي مخاطبان ادبيات پايداري در کشورمان شناخته شده و آشناست. از مجموعه قصه فرماندهان تاکنون بيش از يک و نيم ميليون نسخه به فروش رفته است و اين آمار براي کتاب هاي اين مجموعه شمارگان قابل توجهي است که در حوزه هاي ديگر کمتر شاهد آن هستيم.

جديدترين کتاب اين مجموعه با عنوان«عطر شب بوها»نوشته حميد حسام به زندگي و رشادت هاي سردار شهيد حاج محمود شهبازي، از سرداران رشيد دوران دفاع مقدس مي پردازد که بيست و پنجمين کتاب از مجموعه قصه فرماندهان است. اين اثر يکصد و شانزدهمين کتاب واحد کودک و نوجوان و ششصد و بيست و يکمين محصول دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري محسوب مي شود که اخيراً توسط انتشارات سوره مهر در تهران چاپ و منتشر شده است. کتاب عطر شب بوها از يک مقدمه کوتاه در معرفي سردار شهيد حاج محمود شهبازي به قلم نويسنده و هشت فصل کوتاه تشکيل شده که در مقدمه اثر، بيوگرافي کوتاهي از شهيد شهبازي ارائه شده و اين چهره تاثيرگذار در ايام مبارزات انقلابي و همچنين سال هاي حماسه و مقاومت به خواننده اثر معرفي شده است. اين که شهيد محمود شهبازي در يکم بهمن ماه سال 1337 به دنيا آمده، در کودکي با نجواي قرائت قرآن مادر مأنوس شده و از همان کودکي راه مسجد را شناخته است. خواندن نهج البلاغه راه هاي شناخت صحيح زندگي را به او آموخته و با ورود به دانشگاه علم و صنعت تهران و تحصيل در رشته مهندسي صنايع، در سال 1355، باب جديدي از فعاليت هاي سياسي و مبارزاتي در زندگي او گشوده شده است. در سازماندهي دانشجويان مبارز عليه حکومت شاه نقش اساسي داشته و در 12 بهمن 1357 در سمت مسئول حلقه امنيتي بهشت زهرا(س)، حلقه دانشجويان دانشگاه هاي تهران را به عنوان پيش قراولان ارادت به مشي امام مديريت کرده است.

در واقعه فتح لانه جاسوسي امريکا در سال 1358، از هسته هاي اصلي دانشجويان خط امام و فاتحان لانه جاسوسي بوده است. سرانجام در شکل گيري هسته هاي اوليه سپاه در استان هاي کشور، از پايه گذاران سپاه هاي تازه تأسيس در استان ها بوده که در معرفي فرماندهان سپاه هاي استان ها نقش اساسي داشته است. اين فرمانده رشيد سپاه سرانجام از سوي سردار محمد بروجردي به عنوان فرمانده سپاه استان همدان معرفي مي شود که بعدها سمت قائم مقامي تيپ 27 محمد رسول الله به فرماندهي حاج احمد متوسليان هم به وي سپرده مي شود. وي سرانجام با رشارت هاي زيادي که در عمليات هاي متعدد در غرب و جنوب از خود به نمايش مي گذارد، در شامگاه سوم خرداد و در آستانه آزادسازي خرمشهر به آرزوي ديرينه اش، شهادت نائل مي شود.

فصل هاي هشت گانه کتاب عطر شب بوها، هر يک به برهه اي از اين زندگي کوتاه، اما پر ماجرا اختصاص يافته که فصل اول آن با عنوان«امانت فرمانده کل سپاه» به ماجراي معرفي محمود شهبازي از سوي محمد بروجردي به عنوان فرمانده سپاه استان همدان مي پردازد. در اين فصل محمد بروجردي همراه محمود شهبازي به ميان بچه هاي سپاه استان همدان مي آيد تا فرمانده جديد آنها را معرفي کند و در بخشي از صحبت هايش مي گويد:«برادرمون، محمود شهبازي، امانت فرمانده کل سپاه پيش منه، ايشون توي کردستان و غرب کشور خدمت کرده و ان شاءالله امانت من خواهد بود در دست شما...» (ص 12) فصل دوم کتاب با عنوان«استقبال از رئيس جمهور»هم به حضور محمود شهبازي در سپاه استان همدان مي پردازد که موضوع اصلي آن آمدن رئيس جمهور وقت، بني صدر به اين شهر است که محمود شهبازي مخالفت خود با ديدار رئيس جمهور از سپاه همدان را با شجاعت اعلام مي کند که مورد تحسين بچه هاي سپاه اين شهر قرار مي گيرد.«باغبان يا فرمانده»، فصل بعدي کتاب است که طي آن مخاطب با روحيات محمود شهبازي بيشتر آشنا مي شود؛ روزبه از دوستان قديمي محمود که در گذشته طرفدار مارکسيست ها بوده اکنون پشيمان شده و براي اعلام برائت از گذشته ناخوشايند خود به سراغ دوست قديمي اش، محمود شهبازي آمده است، بدون اين که از موقعيت و جايگاه جديد او در مقام فرماندهي آگاه باشد. درباره خود و خواسته اش مي گويد:«از يه گذشته هيچ و پوچ فرار کردم، اومدم يه نامه بگيرم؛ يه امان نامه.» ( ص 24)

فصل بعدي کتاب با عنوان«تشنه، کنار آب»به حضور محمود شهبازي در مناطق جنگي مي پردازد. او با نيروهاي تحت امرش در منطقه قراويز رشادت هاي بسياري از خود به نمايش مي گذارند که باعث مي شود دشمن در تپه قراويز به اهداف خود نرسد، هر چند تعدادي از نيروها و همرزمان محمود شهبازي در جريان اين مقاومت به شهادت مي رسند. در فصل«ميثاق حج» به سفر معنوي محمود شهبازي به حج پرداخته مي شود که طي آن او با دوست ديرينه اش، حاج احمد متوسليان و همچنين حاج ابراهيم همت همسفر مي شود.  آنها بعد از بازگشت از اين سفر معنوي به فکر تأسيس تيپ 27 محمد رسول الله مي افتند که تصميم آنها عملي مي شود. در فصل«مهاجر» جزئيات اين تصميم و نحوه تحقق آن به تفصيل روايت شده است. در دو فصل پاياني «حلالم کن» و «آخرين نماز»اقدامات تحسين برانگيز محمود شهبازي در خطوط مقدم نبرد در جبهه هاي جنوب با قلم شيواي نويسنده روايت شده است.

چاپ اول(1391) کتاب«عطر شب بوها»؛ زندگينامه داستاني سردار شهيد حاج محمود شهبازي نوشته حميد حسام با شمارگان 10000، 64 صفحه و قيمت 1500 تومان از سوي انتشارات سوره مهر حوزه هنري در تهران چاپ و منتشر شده است.

 

شنبه 18 خرداد 1392 - 10:26


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری