يكشنبه 29 مرداد 1396 - 12:33
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

داود خسروي

 

اولين فيلم سه بعدي

 

 نگاهي به گروه فيلمسازي«آقاي الف»(علي عطشاني)

آقاي الف نخستين فيلم سه بعدي تاريخ سينماي ايران با کمک گروهي از تکنيسين هاي ايراني ساخته شده است. فيلمبرداري آقاي الف در مرداد و شهريور 91 انجام شد و سپس در سي و يکمين جشنواره فيلم فجر به نمايش درآمد.

عطشاني درباره ساخت فيلم آقاي الف مي گويد: «حدود يک سال پيش‌توليد و تحقيقات اوليه فيلم طول کشيد. روز اول، واقعا درک روشني از روند کار نداشتيم. چنين تجربه اي را در اين سطح هيچ فيلمسازي از سر نگذرانده بود. با کمک تعدادي از بچه هاي گروه که در خارج از کشور دوره ها را گذرانده بودند، کار را آغاز کرديم.

هزينه ساخت فيلم را بايد در نظر مي‌گرفتيم. در تمام اين شرايط من بايد فيلمنامه اي را انتخاب مي کردم که در مرحله اول مطمئن باشم به سرانجام مي رسد. فيلمنامه‌اي که من انتخاب کردم به لحاظ موضوع و تم اوليه خيلي بهتر از اين نسخه فعلي است. ما دو راه پيش‌رو داشتيم. اول اينکه هزينه زيادي صرف مي‌کرديم و از تروکاژ بهره مي‌برديم يا اينکه کار را رئال مي‌گرفتيم.

من همان روز اول به آقاي محقق گفتم چون بودجه پروژه‌هاي فاخر را نداريم، بهتر است فيلم را رئال کار کنيم. اتفاقا ساختن يک فيلم رئال به صورت سه بعدي کار بسيار سختي است. ما مي توانستيم اين فيلم را سر ميز مونتاژ سه بعدي کنيم که کار آسان‌تري بود.

...فيلمنامه‌ اوليه که استوارتر بود به طراح سه بعدي ارائه کردم اما وي معتقد بود براي اينکه فيلم تبديل به سه بعدي شود بايد فيلمنامه را بازنويسي کنيم. من و اميرعلي محسنين نويسنده فيلمنامه چندبار متن را بازنويسي کرديم. وي در مسير اين بازنويسي تاکيد کرد که بايد برخي سکانس‌ها را حذف کنيم زيرا اصلا امکان گرفتن آنها نبود.

ما يک سري خرده داستان به تم اصلي آقاي الف اضافه کرديم که به زعم برخي دوستان باعث شده است فيلم به لحاظ فيلمنامه آشفته به نظر برسد. در صورتي که ما براي اينکه برخي صحنه‌ها را حذف کرده بوديم مجبور بوديم يک سري از اين داستان‌ها به تم اصلي اضافه کنيم. به طور نمونه مهدي مقدم را به عنوان يک خواننده به قصه اضافه کرديم. ما بايد اين تغييرات را بر اساس تکنيک فيلم انجام مي‌داديم.»

عطشاني درمورد رضايتش از نتيجه کار مي گويد: «خوشحالم که بدون کمک متخصص خارجي، توانستيم چنين فيلمي را به سرانجام برسانيم. با اطمينان مي گويم از نتيجه نهايي راضي هستم و آن را قابل مقايسه با نمونه هاي جهاني مي دانم...»

عطشاني درباره مشکلات ساخت فيلم در بخشي از يادداشتي که پس از اکران فيلم منتشر کرده است؛ چنين مي نويسد: «از روزي که تصميم گرفتم اولين فيلم سينمايي سه بعدي را بسازم انگار بصورت اتوماتيک و طبق يک قانون نانوشته و يک اصل هميشگي که بين ما ايراني ها هست  مخالفتها و بغضها شروع شد.

انگار جزيي از وجودمان شده که از موفقيت ديگران ناراحت شويم نمي دانم چرا ؟اوايل پيش توليد کسي اصلا باور نمي کرد که با  امکانات داخلي مي شود چنين فيلمي ساخت. فيلم هم که ساخته شد به جاي اينکه نيمه پر ليوان ديده شود خيلي ها سعي در تخريب دارند نمي دانم چرا ؟

روزها به دنبال تامين بودجه براي خريد عينک براي سينماها... آماده شدن همين تعداد سينماي محدود... خواهش و تمنا از نهادهاي مختلف براي کمک به تبليغات فيلم و... تلاش براي تجهيز تعدادي سينما براي زياد شدن سينماهاي نمايش دهنده... رايزني با سينماهاي مختلف براي تجهيزشان جهت نمايش فيلم و... بيشتر از اين توان گفتن ندارم ...

اميدوارم مردم با تماشاي فيلم از اينکه بعد از فقط دوسال از فيلم آواتار اولين فيلم سه بعدي ايراني را مي بينند خرسند شوند تا شايد حداقل با تشويق آنها کمي دلگرم شويم.»

بابك محقق طراح سه بعدي آقاي الف درباره ساخت اولين فيلم سه بعدي سينماي ايران مي گويد: «...فيلم سه بعدي تا سال 1385 در انحصار كمپاني ايمكس بود و بعد از آن آزاد شد. ما مي‌توانستيم از همان زمان به فكر فيلم سه بعدي باشيم اما كوتاهي‌هايي كه در اين زمينه شد، اجازه نداد. امروز اين اتفاق در كشور رخ داده و اهميت ورود اين فناوري به كشور به اندازه زماني است كه سينما به كشور وارد شد. همانطور كه آوردن سينما به ايران اهميت تاريخي دارد، ساخت اين فيلم نيز اهميت تاريخي دارد زيرا ساخت فيلم سه بعدي بسيار سخت است.»

محقق درمورد هزينه ساخت فيلم هاي سه بعدي و فيلم آقاي الف مي گويد: «ساخت فيلم سه بعدي با فيلم دو بعدي از لحاظ هزينه تفاوت‌هاي زيادي دارد. امروز در هر كشوري با حداقل كيفيت و حداقل امكانات دقيقه‌اي 100 هزار دلار هزينه اضافه وجود دارد اما ما فيلم آقاي الف را با قيمت بسيار ناچيز ساختيم و دنبال اين بوديم بعداز دوسالي كه آواتار ساخته شده، ما نيز يك فيلم سه بعدي بسازيم. البته هزينه فيلم آقاي الف برابر با 47 ثانيه هزينه توليد آواتار است يعني با پول 47 ثانيه فيلم آواتار، فيلم آقاي الف ساخته شده است.

خيلي از پيشنهادهاي من به دليل بودجه کمي که در اختيار داشتيم امکان پرداخت نيافت. شايد فيلمنامه آقاي الف خيلي براي ساخت يک فيلم سه بعدي مناسب نبود اما ما با ساخت اين فيلم ثابت کرديم که يک کار رئال معمولي امکان سه بعدي شدن، دارد.

...به عنوان يک کار اول ما بايد خيلي موارد را رعايت مي کرديم تا امکان حرکت در اين سينما پيدا مي‌شد. ما مي توانستيم تصوير بازيگر را تا جلوي صورت مخاطب جلو بکشيم اما اين کار را انجام نداديم. ما مي‌خواستيم اين فيلم حتما ساخته شود و لازم بود که از ريسک‌هايي که مانع ساخت و نمايش فيلم مي‌شد بپرهيزيم.

براي اين فيلم 64 پلان سه بعدي طراحي كرده بودم اما فقط 6 يا 7 پلان طراحي و ساخته شد كه يكي از دلايل آن كمبود بودجه بود و همين كمبود بودجه باعث شد تا ما بارها فيلمنامه را بازنويسي كنيم و از تكنيك‌هاي سه بعدي كم كنيم و امكان هزينه براي همه پلان‌ها نداشتيم.»

محقق درباره فيلمنامه آقاي الف مي گويد: «در فيلم سه بعدي داستان خيلي مهم است و امروز هم داستانهاي زيادي وجود دارد كه مي‌توانند سه بعدي شوند اما همچنان ما مشكل بودجه را داريم و براي شكسته شدن طلسم بايد اين فيلم را مي‌ساختيم. تكنولوژي سه بعدي 5 سال است كه در ايران براي بهره‌برداري آماده است اما كسي جرات نكرده بود جلو بياييد و بايد به جرات عطشاني تبريك گفت كه با يك فيلمنامه ساده اين كار را كرد درحاليكه هيچ اميدي به پخش فيلم وجود نداشت. ما فقط دنبال شكست اين طلسم بوديم

...سينماي كشور ما يك سينماي بيمار هست و يكي از راهكارها بهره‌گيري از فيلم سه بعدي است. قبل از اين فيلم من سراغ تهيه‌كنندگان زيادي رفتم اما آنها استقبال نكردند اما بعداز ساخته شدن فيلم‌ آنها هستند كه به سراغ من مي‌آيند و مي‌گويند كه فلان فيلمنامه قابليت سه بعدي دارد و به باور رسيده‌اند كه مي‌شود فيلم سه بعدي ساخت درحاليكه تا قبل از آن همه مي‌خنديدند اما امروز فيلم آقاي الف به عنوان يك نمونه فيلم سه بعدي داخلي پذيرفته شده است و خيلي‌ها مي‌خواهند فيلم سه بعدي بسازند.»

محقق درمورد تفاوت نسخه‌اي كه از فيلم به نمايش درآمده با نسخه جشنواره مي گويد: «نسخه‌اي كه اين روزها اكران مي‌شود 65 دقيقه است و از نسخه جشنواره 30 دقيقه كوتاهتر. دليل آن اين بود كه در زمان جشنواره؛ در بازتاب‌هايي كه گرفتيم؛ متوجه شديم ريتم فيلم افتاده است و استاندارد فيلم سه بعدي درنهايت 70يا 75 دقيقه است و با همين نيت دوباره فيلم را رتوش كرديم.»

محقق درباره رضايتش از نتيجه کار مي گويد: «من خيلي خوشحالم که اين فيلم به سرانجام رسيد. آقاي الف با کمترين هزينه، با سرمايه‌گذاري شخصي و بي‌منت ساخته شد. ما نشان داديم همانطور که پيش از اين هم اعلام کرديم، توانايي ساخت فيلم سه بعدي را داريم.

ساخت آقاي الف مي‌تواند مسير توليد چنين فيلم‌هايي را براي سينماي ايران باز کند تا تهيه‌کنندگان و کارگردانان ديگر براي ساخت اينچنين فيلم‌هايي ترغيب شوند. دنيا در حال حاضر تشنه سينماي سه بعدي است. يکي از راه‌هايي که مي‌توان سينماي ايران را در اين شرايط به دنيا معرفي کرد، همين آثار سه بعدي است.»

پوريا پورسرخ درمورد بازي در آقاي الف مي گويد: «...آقاي الف اولين تجربه سه بعدي ايران بود و من به شرکت در آن مشتاق بودم . با اين حال، هر فرد بي تجربه و نا آگاهي هم مي تواند بفهمد که توليد اين فيلم براي نخستين بار در کشور ما، قطعا با آزمون و خطاهاي بسياري همراه است و مي دانستم که قرار نيست رخدادهاي خارق العاده اي در انتظار اين فيلم باشد، اما من فيلم آقاي عطشاني را به خاطر اولين بودن، دوست داشتم و با وجود کم و کاستي هاي موجود، از اين همکاري خوشحالم.

...در فيلم به لحاظ فيلمنامه مشکلاتي هست، اما مهم اين است که جنبه سه بعدي کار خيلي خوب در آمد. بايد بگويم جاي چنين فيلمي در سينماي ايران خالي بود.

من هميشه وقتي در سفر خارج از کشور هستم تلاش مي‌کنم فيلم‌هاي روز دنيا را ببينم و وقتي قرار شد در يک فيلم سه بعدي بازي کنم بيشتر سعي مي‌کردم به ديدن فيلم‌هايي بروم که با تکنيک سه بعدي ساخته شده‌اند.

سرمايه‌گذار اين فيلم به عقيده من ريسک بزرگي کرد. فراهم کردن تجهيزات چنين فيلمي کار سختي است. اگر تهيه‌کننده فقط به دنبال تجارت بود قطعا نمي‌توانست چنين کاري را به سرانجام برساند. با وضعيت اقتصادي که در شرايط فعلي کشور ما به وجود آمده است، اگر روي پفک هم سرمايه‌گذاري مي کرد قطعا جواب بيشتري مي گرفت.

 اما فکر مي کنم يک عشق و همدلي بين گروه بود که توانست با تمام اين شرايط کار را به سرانجام برساند. من هم سعي کردم در اين فيلم حضور داشته باشم تا سهم خودم را ادا کنم. در اين فيلم شرايط مالي براي من اولويت آخر بود و حالا هم خوشحالم که در ساخته شدن اولين فيلم سه بعدي سينماي ايران نقش داشتم.

...در آقاي الف کمترين زحمت روي دوش بازيگران بود. فکر مي‌کنم بعد از کارگردان و بابک محقق طراح سه بعدي، بيشترين زحمت روي دوش فيلمبردار و صدابردار پروژه بود. من به عنوان بازيگر شايد فقط در برخي صحنه ها بايد بازي‌هاي کنترل شده‌اي ارائه مي‌کردم و خيلي تفاوتي با کارهاي ديگرم سر صحنه نداشت.»

پورسرخ درباره تفاوت بازيگري در يک فيلم سه بعدي مي افزايد: «ويژگي هاي متمايز کننده در توليد يک فيلم سه بعدي بيشتر به پشت دوربين مربوط مي شود، کارهايي مثل تنظيم رنگ و... گروه هاي فيلمبرداري و صدابرداري هم در مراتب بعدي بار کار را بر دوش مي کشند و البته بچه هاي نورپرداز هم مسووليت ويژه تري در يک فيلم سه بعدي دارند، چون اين فيلم نور بيشتري مي طلبد. همينطور براي صدابرداري چنين شرايطي حاکم است. در مورد بازي اما، بايد بگويم بازيگر مسووليت خاصي ندارد و تنها حرکات او بايد کمي کنترل شده تر باشد، به خصوص در پلان هايي که قرار است يک شيء به صورت تماشاچي نزديک شود.»

پورسرخ درمورد تکنولوژي سه بعدي استفاده شده در فيلم مي گويد: «...من زماني در امارات تحصيل مي کردم و دوستاني دارم که هم اکنون با بزرگترين کمپاني ها در حال ساخت فيلم هاي انيميشن و سه بعدي همکاري مي کنند. در زمان ساخت آقاي الف اين دوستانم در ايران بودند و از نزديک سر صحنه فيلم حضور داشتند.

آنها معتقد بودند که با توجه به جزئياتي که ما در اين فيلم مدنظر قرار داده‌ايم ممکن است خروجي مناسبي دريافت نکنيم. آنها معتقد بودند رسيدن به چنين تصاويري احتياج به فرمول‌هاي پيچيده اي دارد اما خوشبختانه زماني که فيلم آماده نمايش شد و اين دوستان نتيجه را ديدند بسيار راضي بودند و هيجان‌زده شدند.»

پورسرخ درمورد رضايتش از نتيجه کار هم مي گويد: «...در سفرهاي خارج از کشور پيش آمده فرهنگ هايي را مشاهده مي کنم که قدمت آنها به اندازه يک خانه در مرکز شهر تهران ما هم نيست، اما آنان به جديدترين امکانات روز دنيا دسترسي دارند و راستش را بخواهيد گاهي حسودي ام شده است.

 لياقت مردم ما و فرهنگ سرزميني که دارند در آن زندگي مي کنند، خيلي بيشتر از مردم آنجاست. تنها حمايتي که از اولين فيلم سه بعدي ايران انجام دادند آوردن چند عينک سه بعدي به ايران بود که آن هم به خاطر اينکه ما تحريم بوديم، با اما و اگرهاي زيادي همراه بود. خيلي از مديران محترم تنها هنگام افتتاحيه ها رخ مي نمايند و حمايت هايشان در حد حرف باقي مي ماند.

در مقابل وقتي فيلمي توليد مي شود که به ديدگاه هاي آنان نزديک است، بارها سر صحنه فيلمبرداري حاضر مي شوند و... براي توليد آقاي الف دوستان ما بودند که به ما سر زدند. کساني مثل هادي ساعي و علي کريمي. جالب اينجاست زحمت ما که تمام مي شود، آنان هستند که شروع به سخنراني مي کنند.

اينکه توانستم در اولين فيلم سه بعدي سينماي ايران حضور پيدا کنم براي من جايگاه ويژه اي دارد. قطعا اين فيلم در تاريخ ثبت خواهد شد. فکر مي کنم همه گروه هم با همين نيت کار را ادامه دادند. حضور در آقاي الف اولين پروژه سه بعدي سينماي ايران يک افتخار و اعتبار ملي و ايراني است...»

شاهين نجومي(بازيگر) درباره تفاوت بازي در فيلم سه بعدي مي گويد: «سر صحنه اين كار تفاوتي كه با دو بعدي داشت اين بود كه راكورد حسي خيلي سخت بود. همچنين حفظ ميزانسن نيز بسيار سخت بود و بايد به شدت رعايت مي‌شد. از طرف ديگر سينماي سه بعدي سينماي نزديكي به واقعيت است و تماشاچي با واقعيت بيشتري مواجه است و بازي بازيگر بيشتر ديده مي‌شود. براي بازيگر بسيار سخت‌تر است زيرا كوچكترين حركتش به صورت آگرانديسمان ديده مي‌شود و يك بازيگر بايد براي فيلم سه بعدي انرژي بيشتري بگذارد زيرا جزيئات بيشتر ديده مي‌شود.

...به عقيده من براي معرفي يک بازيگر بهترين انتخاب فيلم سه‌بعدي است چراکه اين تکنيک به بهتر ديده شدن بازيگر کمک مي‌کند. ضمن اينکه آقاي الف يک پروژه مهم محسوب مي‌شود و من خيلي خوشحال هستم که در چنين فيلمي و در کنار اين عوامل حضور داشتم. آقاي الف نخستين فيلم سه بعدي سينماي ايران است که در تاريخ اين هنر در کشورمان ثبت مي‌شود. به دليل حضور در همين فيلم در حال حاضر چند پيشنهاد دارم و در حال مذاکره هستم.»

نجومي درمورد همکاري با پورسرخ و عطشاني در فيلم مي گويد: «در كار و فيلم ارتباط خوبي با پوريا پورسرخ وجود داشت و بسيار كمك كرد و نكته‌هاي خوبي به من ارائه كرد كرد. البته خود عطشاني كمك زيادي به من كرد.»

سيداحمد ميرعلايي(مديرعامل بنياد سينمايي فارابي) درباره فيلم آقاي الف گفت: «به علاقمندان سينما تبريک مي‌گويم زيرا اين اتفاق بزرگي است که به همت جوانان سينماي ايران صورت گرفته است. جوانان با اين کار نشان دادند که مي‌توانند روي پاي خود بايستند البته چند گروه ديگر هم اعلام کرده بودند که در اين زمينه فعال هستند اما علي عطشاني و بابک محقق مجري اين طرح اين کار را زودتر به اتمام رساندند. جا دارد در همين جا به آنها تبريک بگويم. بابک محقق تفکر سه بعدي شدن فيلم را مطرح کرد. اينکه دوربين‌ها چگونه تنظيم شوند تا تصوير، سه بعدي نشان داده شود. امروز جامعه سينمايي کشور بايد به وجود بابک محقق افتخار کند.»

 

عوامل فيلم«آقاي الف»:

کارگردان:علي عطشاني، طراح سه بعدي: بابک محقق، فيلمنامه: امير علي محسنين، مدير تصويربرداري: محمد فضيله، ، مسئول تروکاژ:آيدين آريايي نژاد، منشي صحنه: شيدا يوسفي، عکاس: بابک برزويه، مدير توليد:عباس کلانتري، مدير صدابرداري: حميدرضا اسلامي نژاد، طراح چهره پردازي: امير ترابي، طراح صحنه و لباس: اميرحسين غلامي، تهيه کننده: سعيد شرفي کيا.

بازيگران:  پوريا پورسرخ ، شاهين نجومي، ليلا اوتادي، مهدي فقيه، مهران رجبي، خشايار راد، مهدي مقدم و نيما شاهرخ شاهي.

خلاصه داستان: امير اديب تاجر جوان ايراني در حالي که قرار است در مزايده بزرگ بورس شرکت کند، با شخصي روبرو ميشود که به او مي گويد تا دو هفته ديگر خواهد مرد...

 

سه‌شنبه 7 خرداد 1392 - 13:14


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری