دوشنبه 20 آذر 1396 - 5:31
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

يادداشت

 

سازمان تبليغات اسلامي

 

امام علي عليه السلام، مردي فراتر از شعار

 

مولاي متقيان علي عليه السّلام الگوي تمام نماي سيره رفتاري پيامبر عظيم الشأن اسلام صلي الله عليه وآله است. امـام عـلى عـليـه السـّلام تـلاش مـى كـرد تـا چـونـان رسـول خـدا صـلى الله عـليـه و آله بـخـورد و بـيـاشـامـد و زنـدگـى كـنـد.



سفره اي ساده و بي ريا

امام على عليه السّلام تهيدست نبود، از دسترنج خود توليد فراوانى داشت وقتى فقراء و يـتـيـمـان را دعـوت مـى كرد، بر سر سفره انواع غذاهاى رنگارنگ مى گذاشت ، و همگان را دعوت به تناول غذاها مى كرد، امّا خود بر سر همان سفره ، نان خشك مى خورد.

احنف بن قيس مى گويد:

روزى بـه دربار معاويه رفتم ، وقت نهار آن قدر طعام گرم ، سرد، ترش و شيرين پيش من آوردند كه تعجّب كردم .

آنگاه طعام ديگرى آوردند كه آنرا نشناختم .

پرسيدم : اين چه طعامى است ؟

معاويه جواب داد: ايـن طـعـام از روده هـاى مـرغـابى تهيّه شده ، آن را با مغز گوسفند آميخته و با روغن پسته سرخ كرده و شكر نِيشكر در آن ريخته اند.

احنف بن قيس مى گويد: در اينجا بى اختيار گريه ام گرفت و گريستم .

معاويه با شگفتى پرسيد: علّت گريه ات چيست ؟

گفتم : به ياد على بن ابيطالب عليه السّلام افتادم ، روزى در خانه او بودم ، وقت طعام رسيد. فرمود : ميهمان من باش .آنگاه سفره اى مُهر و مُوم شده آوردند.

گفتم : در اين سفره چيست ؟

فرمود: آرد جو .

گفتم : آيا مى ترسيد از آن بردارند يا نمى خواهيد كسى از آن بخورد ؟

فـرمـود: نـه ، هـيـچ كدام از اينها نيست ، بلكه مى ترسم حسن و حسين عليهماالسلام بر آن روغن حيوانى يا روغن زيتون بريزند.

گفتم : يا اميرالمۆمنين مگر اين كار حرام است ؟

حضرت اميرالمۆمنين عليه السّلام فرمود:

نه ، بلكه بر امامان حق لازم است در طعام مانند مردمان عاجز و ضعيف باشند تا فقر باعث طغيان فقرا نگردد. هـر وقـت فـقـر بـه آنـها فشار آورد بگويند: بر ما چه باك ، سفره اميرالمۆمنين نيز مانند ماست .

مـعـاويـه گـفـت : اى احـنـف مـردى را يـاد كـردى كـه فـضـيـلت او قابل انكار نيست.(1)

همچنين ابورافع مى گويد :

روز عـيـدى خـدمت امام على عليه السّلام رسيدم ، ديدم كه سفره اى گره خورده در پيش روى حضرت اميرالمۆمنين عليه السّلام است ، وقتى آن را باز كرد ديدم نان جوين است .

گفتم : چرا گره مى زنى ؟

فرمود : براى اينكه بچه ها دوغى يا روغنى بر آن نيافزايند.

امام على عليه السّلام بيشتر از سبزيجات استفاده مى فرمود و اگر غذاى بهترى مى خواست شير شتر ميل مى كرد. گوشت بسيار كم مى خورد و مى فرمود :

«شكم ها را مدفن حيوانات نكنيد». با اين همه، از همه قدرتمندتر و قوى تر بود. (2)



ساده زيستى در كمال توانائى

امـام عـلى عـليـه السـّلام در سـاده زيـسـتـى يـك الگـوى كامل بود، كار مى كرد و زندگى را با كار روزانه اداره مى فرمود، مشك آب درماندگان راه را بر دوش مى كشيد. درخت مى كاشت، با دلوِ آب، باغ ديگران را آبيارى مى كرد و مُزد مى گرفت. هـيـزم جـمـع مـى كـرد و در بازگشت به منزل، پُشته هيزم را بر دوش ‍ مى كشيد، تا با آن تنور را براى پختن نان آماده كنند. در كار خانه كمك مى كرد. خانه را جاروب مى زد، هر كس به حضرت اميرالمۆمنين على عليه السّلام نزديك مى گشت، مـى فـهميد كه دور از هرگونه خود بزرگ بينى، چون ديگر اقشار جامعه، بلكه همچون محرومين زندگى مى كند.(3)

اصبغ بن نباته مى گويد:

امام على عليه السّلام خطاب به مردم كوفه فرمود:

من در شهر شما با مختصر توشه و وسائل زندگى وارد شدم، اگر به هنگام خارج شدن از شهر شما بيش از آنچه كه با خود آورده ام ببرم خيانتكار خواهم بود.(4)

در صورتى كه قدرت داشت تا انواع امكانات را براى خود فراهم آورد.


پيراهن وصله دار

امام على عليه السّلام الگوى كامل فرهنگ ساده زيستى بود. از لباس هاى معمولى كه عموم مردم مى پوشيدند استفاده مى كرد. شـخـصـى در كوفه خدمت امام على عليه السّلام رسيد، ديد كه لباس هاى حضرت اميرالمۆمنين على عليه السّلام كم قيمت و ساده و وصله داراست، با شگفتى به امام على عليه السّلام نگريست و گفت:

چرا لباس شما وصله دارد؟

امام على عليه السّلام در جواب فرمود:

«يَخشَعُ لَهُ القَلب ، وَتَذِلُّ بِهِ النَّفس وَيَقتَدى بِهِ المُۆ مِنُونَ؛ با اين لباس دل خاشع و نفس اماره، خوار مى گردد، و الگوى مۆ منان مى شود».(5)

همچنين نقل شده است که علاء بن زياد گفت:

يا اميرالمۆمنين از برادرم عاصم بن زياد به شما شكايت مى كنم.

فرمود: چه شكايتى؟

عـرض كـرد: عـبـائى پـوشيده و كار عبادت و رهبانيّت پيشه كرده و دست از كار دنيا كشيده است .

امام على عليه السّلام فرمود: او را پيش من بياوريد.


چون عاصم آمد، حضرت به او فرمود:

«اى دشـمـنـك جان خويش، شيطان سرگردانت كرده، آيا تو به زن و فرزندانت رحم نمى كـنـى؟ تـو مـى پـنـدارى كـه خـداونـد نـعـمـتـهـاى پـاكـيـزه اش را حـلال كـرده امـّا دوسـت ندارد تو از آنها استفاده كنى ؟ تو در برابر خدا كوچك تر از آنى كه اينگونه با تو رفتار كند».

عاصم گفت: اى اميرمۆ منان، پس چرا تو با اين لباس خشن ، و با آن غذاى ناگوار بسر مى برى ؟

حضرت اميرالمۆمنين على عليه السّلام فرمود:

واى بـر تـو، مـن همانند تو نيستم ، خداوند بر پيشوايان حق واجب كرده كه خود را با مردم ناتوان همسو كنند، تا فقر و ندارى ، تنگدست را به هيجان نياورد، و به طغيان نكشاند.(6)


جايگاه ساده پوشى

امامان عادل هر قدر در ساده پوشى دقّت كنند ارزشمند است، امّا ديگران آزادند و مى توانند بـراى زن و فـرزنـد خـود لباس هاى قيمتى و نرم بخرند، كه ديگر امامان معصوم عليهم السـّلام نـيـز چـون رهـبـرى امـّت را در دسـت نـداشـتند گرچه از انواع لباس ها استفاده مى كردند، امّا در ساده زيستى همواره الگو بودند.

شخصى به امام صادق عليه السّلام اعتراض كرد كه شـمـا كـه از سـاده پـوشـى حضرت اميرالمۆمنين على عليه السّلام فرموديد، خودتان چرا لباس نرم و زيبا داريد؟

امام صادق عليه السّلام فرمود:

لباس هاى امام على عليه السّلام در فرهنگ آن روز بد منظره نبود و انگشت نما نمى شد، اگر الان بود و همان لباس ها را مى پوشيد، انگشت نما مى شد، گـرچـه قـائم مـا وقـتـى ظهور مى كند همان لباس امام على عليه السّلام را پوشيده به روش امام على عليه السّلام رفتار مى كند.(7)



پي نوشت:

1) اصل الشّيعه و اصُولُها، ص 65 .

2) شرح ابن ابى الحديد، ج 1 ، ص 7.

3) كامل مبرّد، ص 153.

4) بحارالانوار، ج 40، ص 327 و 325.

5) شرح خوئى، ج 21، ص 152 ؛ نهج البلاغه، حكمت 103.

6) نهج البلاغه، خطبه 209.

7) اصـول كـافـى، ج 1، ص 411 ؛ وسائل الشيعه، ج 1، ص 279.

 

منبع : الگوهاى رفتارى امام على عليه السلام، جلد اول، امام على عليه السلام و اخلاق اسلامى؛ مرحوم محمّد دشتى.

 

چهارشنبه 1 خرداد 1392 - 7:52


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری