سه‌شنبه 21 آذر 1396 - 8:13
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

علي الله سليمي

 

کشف رازهاي سر به مهر تپه جاويدي

 

نگاهي به کتاب«تپه جاويدي و راز اشلو» نوشته اکبر صحرايي

کتاب«تپه جاويدي و راز اشلو» نوشته اکبر صحرايي بر اساس زندگي شهيد مرتضي جاويدي، فرمانده گردان فجر شکل گرفته که در آن 40 راوي 133 روايت از زندگي اين شهيد را به صورت اول شخص روايت مي کنند. نوشتن زندگينامه داستاني رزمندگان دوران دفاع مقدس(شهدا، جانبازان و آزادگان)،در سال هاي اخير يکي از گونه هاي موفق و تاثيرگذار در ادبيات داستاني کشورمان است که همواره توسط نويسندگان نام آشناي اين حوزه با جديت پيگيري مي شود. يکي از فعالان اين حوزه؛ اکبر صحرايي، داستان نويسان جوان شيرازي است که از چهره هاي آشنا در بخش ادبيات پايداري کشورمان محسوب مي شود.

اثر جديد اين نويسنده در بخش زندگينامه داستاني، کتاب«تپه جاويدي و راز اشلو» است که بر اساس روايت هاي گوناگون از زندگي شهيد مرتضي جاويدي نوشته شده است. اين کتاب از لحاظ فرم و محتوا تا حدود زيادي با ساير آثار نويسنده تفاوت دارد. ويژگي اصلي تپه جاويدي و راز اشلو، استفاده از زاويه هاي مختلف براي روايت يک زندگي است.

البته پيش از صحرايي، نويسندگان ديگري هم از اين ترفند استفاده کرده اند، اما آنچه کتاب وي را از نمونه هاي مشابه متمايز مي کند، تعداد راويان و روايت هاي نقل شده از اين افراد است که رقم قابل توجهي است؛ کتاب حاضر از زبان 40 راوي به صورت اول شخص روايت مي شود که اين تعداد راوي در مجموع 133 روايت از مقاطع مختلف زندگي شهيد مرتضي جاويدي بيان مي کنند. از جمله راويان کتاب مي توان به محسن رضايي، شهيد صياد شيرازي، همسر شهيد مرتضي جاويدي و تعدادي از همرزمان آن شهيد اشاره کرد.

 روايت هاي کتاب از تظاهرات اوليه مربوط به روزهاي انقلاب اسلامي در روستاي جليان شهرستان فسا در استان فارس؛ زادگاه شهيد جاويدي در سال ۱۳۵۷ آغاز و با شهادت او در عمليات کربلاي پنج در سال ۱۳۶۵ به پايان مي رسد. مخاطب با مطالعه بخش هاي مختلف کتاب، اين نکته را در مي يابد که عنوان«اشلو» در روي جلد کتاب از آنجا الهام گرفته شده که شهيد جاويدي را عراقي ها به نام اشلو مي شناختند؛ شهيد جاويدي شخصيتي بوده که در طول جنگ به اشلو ملقب بوده و دامنه شهرت، رشادت ها و مبارزات او تا جايي بوده که در راديوهاي عراق بارها درباره او صحبت شده و حتي به دروغ اعلام مي کردند که اشلو به وسيله سربازان عراقي کشته شده است. اشلو مخفف جمله «ان شي لونک» است که معني آن حال و روزت چطور است مي شود.

نکته جالب درباره زندگي نامه اين شهيد اين است که هرکسي که مي خواسته وارد گردان او شود، بايد خون نامه مي نوشته است. آنچه از دل روايت هاي متعدد کتاب بر مي آيد اين است که شهيد مرتضي جاويدي يکي از غيورترين سرداران هشت سال دفاع مقدس به شمار مي رود و تنها رزمنده اي بوده که امام خميني (ره) پيشاني او را بوسيده است. او در عمليات والفجر دو، تپه اي را به نام «برد زرد» که سي کيلومتر در خاک عراق بود، فتح کرد. شهيد مرتضي جاويدي و گردان تحت فرماندهي او (فجر) چيزي در حدود چهار روز و چهار شب در تپه برر زرد در محاصر دشمن قرار مي گيرند، اما بالاخره با رشادت هاي فراوان اين تپه را فتح مي کنند. در اين عمليات 400 رزمنده شرکت مي کنند و تنها 18 نفر باقي مي مانند که از اين 18 نفر هم 15 نفر جز راويان اين کتاب هستند.

بخش زيادي از داستان کتاب را همسر شهيد جاويدي روايت مي کند که حدود 150 صفحه از کتاب را به خود اختصاص مي دهد. در واقع يک چهارم کار روايتي است که همسر وي از شهيد دارد. عمليات کربلاي 4 و 5 هم در اين کتاب به تصوير کشيده شده و عمده کار هم روي ماجراي «تپه برد زرد» است.

يکي از روايت هاي دلنشين اين کتاب که در آن به بوسه حضرت امام خميني(ره) به پيشاني شهيد مرتضي جاويدي اشاره شده، از زبان شهيد صياد شيرازي بيان شده  که در بخشي از آن مي خوانيم:«...امام خميني خونسرد و آرام، به قدري ايستاد و صبر کرد تا بوسه هاي مرتضي جاويدي تمام شد. خواستيم تا مرتضي را کنار ببريم که يک دفعه متوجه شديم که امام از مرتضي بسيجي تر است، چرا که خم شد و پيشاني مرتضي را بوسيد! بوسه اي که اولين بار در طول تمم عمرم ديدم.

درست مثل بوسه هاي مرتضي بر تن امام...» (ص 331) هر يک از روايت هاي کتاب عنوان جداگانه اي دارند که در کنار عنوان به زمان دقيق آن روايت هم اشاره شده است. به عنوان مثال، روايت اول کتاب«درخت نارنج» نام دارد که زمان آن 20 آذر 1356 است.

همچنين آخرين روايت کتاب«پدر خاک» نام دارد که تاريخ 9 بهمن 1365 در ابتداي آن آورده شده است. به اين صورت سير وقايع با توالي زماني آن هماهنگي کامل دارد و مخاطب با دنبال کردن روايت هايي که پشت سر هم آورده شده است، در جريان خط افقي  روايت هاي داستان قرار مي گيرد.

در مجموع، کتاب تپه جاويدي و راز اشلو يکي از آثار خواندني در حوزه ادبيات پايداري است که سرگذشت يکي از افتخار آميز ترين سرداران شهيد دوران دفاع مقدس؛ مرتضي جاويدي را از زوايه هاي مختلف و با نثر و زبان ساده و صميمي براي مخاطب روايت مي کند.

بخش پاياني کتاب ضميمه عکس هاي مرتبط با موضوع کتاب است که در آن 21 قطعه عکس رنگي از مراحل مختلف زندگي شهيد مرتضي جاويدي و گردان فجر ارائه شده است. کتاب تپه جاويدي و راز اشلو  در 520 صفحه چاپ و منتشر شده است.

 

يكشنبه 29 ارديبهشت 1392 - 10:6


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری