چهارشنبه 26 مهر 1396 - 16:34
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

احمد محمد اسماعيلي

 

با خانواده شهيد علم الهدي ارتباط نزديک و صميمانه اي برقرار کردم

 

گفت‌وگو با انسيه‌ شاه‌حسيني كارگردان فيلم «زيباتر از زندگي» (به مناسبت نمايش فيلم در جشنواره فيلم فجراخير)

  

مقدمه: انسيه شاه حسيني در فيلم «زيباتر از زندگي» زندگي شهيد حسين علم الهدي را به تصوير کشيده است و ترسيم درستي از شخصيت اين شهيد گرانقدر دارد. با اين کارگردان در باره دغدغه هايش در حوزه سينماي دفاع مقدس و ارتباط نسل جوان با اين سينما و ... گفت وگويي انجام داده ايم.

 

از شکل گيري و ساخته شدن  فيلم  «زيباتر از زندگي» بگوئيد ؟

در «زيباتر از زندگي» به جنگ و تأثيراتش بر آدمها پرداخته‌ام. عملياتي كه در فيلم روايت مي‌شود، اولين عملياتي است كه بعد از شروع جنگ در آبان 59 توسط نيروهاي ايراني انجام شد. 30

 سال از اين ماجرا گذشته است و نسل جوان امروزي كه به سينما علاقه دارد، اطلاع دقيقي از رخدادهاي سال‌هاي دفاع مقدس ندارد. براي آگاه کردن بچه‌هاي امروز که حال و هواي سال‌هاي جنگ و بچه‌هاي رزمنده را نمي‌دانند، بعد از سه ـ چهار سال تحقيق و پژوهش كه به صورت مستند انجام گرفت فيلم‌نامه تكميل شد. در «زيباتر از زندگي» يك قصه كهنه را سعي كردم به شيوه و ساختار امروزي روايت كنم.

 

آيا با رزمندگاني كه در آن دوران در اين عمليات حضور داشتند گفت‌وگو كرديد؟

بله، با خيلي از همرزمان شهيد علم‌الهدي گفت‌وگو كردم. خيلي از همرزمان علم‌الهدي مدتها در اردوگاه هاي عراق اسير بودند و برخي ديگر هم بعد از پايان جنگ به شهرها بازگشته بودند و خيلي از شاهدان عيني ديگري از بسيج، ارتش و مردم خوزستان هم بودند كه درباره اولين عمليات مهم و مشترك ارتش و سپاه، در آبان 59 ، اطلاعات خوبي به من دادند.

 

آيا فيلم‌نامه را صرفاً براساس واقعيات موجود نوشتيد؟

نه، واقعيت را دراماتيزه كردم و تلاش كردم در فيلمم حرفي از ديروز و سال‌هاي دفاع مقدس براي آدمهاي امروز و نسل جوان بيان كنم.

 

براي نگارش متن چقدر به تجربيات حضورتان در جبهه در زمان جنگ مراجعه كرديد؟

اين تجربيات در نگارش فيلم‌نامه خيلي به من كمك كرد و فكر مي‌كنم حسين علم الهدي سواي تبحر و مهارتي كه در فرماندهي و سنجش اوضاع جبهه‌ها داشت، يك انسان و مرد واقعي بود. آدمي فرزانه، خردمند و اهل علم كه سالها در دانشگاه تحصيل كرده بود و به نهج البلاغه احاطه كاملي داشت.

 علم الهدي در عين حال مفسر و قاري حرفه‌اي قرآن مجيد بود و در درون خانواده اي مؤمن و مذهبي رشد و نمو كرده بود. احساس همذات‌پنداري و نزديكي زيادي با اين شهيد بزرگوار دارم و در نگارش متن تلاش خاصي داشتم كه چهره‌اي صحيح و منطبق بر واقعيت از شهيد علم الهدي ارائه كنم.

 

براي اينكه بتوانيد مخاطب جوان را ترغيب به ديدن فيلم كنيد. در ساختار فيلم از چه جذابيت‌هايي استفاده كرديد؟

در وهله اول تلاش كردم مخاطب جوان با ديدن فيلم با خودش نگويد، اين آدمها كه اصلاً شبيه من نيستند و خيلي آرماني و معنوي تصوير شده‌اند و ما اصلاً نمي‌توانيم چنين رويه و منشي داشته باشيم و نوع زيست و عملكردمان خيلي متفاوت با آدمهاي زمان جنگ است.

من در جواب مطرح مي‌كنم با صرف فعل خواستن، حتي مي‌توانيد از آنها بهتر باشيد. رزمندگان آن سالها يا در دبيرستان و يا در دانشگاه تحصيل مي‌كردند كه جنگ آغاز شد و آنها وظيفه شرعي و ملي خود را داشتند تا براي دفاع از آب و خاك به جبهه‌ها بروند. برايم مهم است جوان دانشجويي كه مي‌رود فيلمم را مي‌بيند، به تفكر واداشته شود و با خودش بيانديشد كه اگر خودش در اين شرايط قرار مي‌گرفت، چه كاري انجام مي‌داد.

مطمئن باشيد جوان امروز ما هم در شرايط سخت و بحراني، جانانه از آب و خاك و ميهنش دفاع مي‌كند و جوان‌هاي امروز ما فطرت و نيت پاك، خالص و بي‌شائبه‌اي دارند.

 

آيا اعتقاد داريد كه جوان‌هاي دهه 90 با جوان‌هاي دهه 60 ويژگي‌هاي مشترك زيادي دارند؟

در كار نوشتن و فيلم‌سازي فطري عمل مي‌كنم. معتقدم فطرت همه انسانها شبيه و نزديك به هم است و ممكن است در برخي از شرايط و موقعيت‌ها، فطرت آدمها دگرگون شود. البته يك سري مسائل اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي وجود دارد كه جبري را به ما تحميل مي‌كند.

همه آدمها آزادي را دوست دارند، همه آدمها براي كرامت انساني اهميت و احترام قائل هستند و از كمك كردن به يكديگر ابايي ندارند. همه جوانهاي ما با غيرت و با شرافت هستند. مطمئن هستم اگر اتفاقي مشابه اتفاقاتي كه اين چند ماهه اخير در كشور سوريه رخ داده است و اين كشور درگير جنگ‌هاي فرقه‌اي خانمان سوزي هستند، در ايران بخواهد اتفاق بيافتد، پير و جوان و بزرگ و كوچك با تمام وجود و ايثار‌گري جلوي اين نوع كارها را مي‌گيرند.

همان پسر جواني كه به مدل مو و نوع پوشش او ايراد و خرده مي‌گيريم، جانانه از ناموس و آب و خاكش دفاع مي‌كند و همه آدمهاي جامعه با هر نوع تفكر، بينش و ديدگاه با يكديگر متحد مي‌شوند و از كشور دفاع مي‌كنند و به بيگانگان اجازه دست درازي به آب و خاك ميهن را نمي‌دهند.

 

«شب به خير فرمانده» يكي از معدود فيلم‌هاي دفاع مقدسي كه تصوير واقعي، نو و متفاوتي از حضور زن در خط مقدم جبهه ارائه شده، آيا در «زيباتر از زندگي» اين تصوير وجود دارد؟

ببينيد، زمان يك فيلم سينمايي محدود است و چيزي در حدود نود و يا صد دقيقه محسوب مي‌شود و چون خط سير اصلي داستان فيلم در باره زندگي شهيد علم‌الهدي است و در ضمن اين عمليات آنقدر ابعاد وسيع و پيچيده اي داشت كه به ما اجازه نداد كه بخواهيم به مسائل ديگري منجمله حضور زنان بپردازيم.

اگر مي‌خواستيم اين وجوه را در فيلم مورد استفاده قرار بدهيم، مدت زمان فيلم به شدت افزايش پيدا مي‌كرد و كما اينكه زمان اوليه فيلم در نسخه اوليه تدوين، حدود 160 دقيقه بود، كه برايم حذف شصت دقيقه از فيلم در تدوين واقعاً كار دشواري بود. البته داستان فيلم اين فضا را به ما مي‌داد كه به زندگي خانواده شهيد علم‌الهدي بپردازيم.

خواهران شهيد علم‌الهدي در زندگي اين شهيد نقش مهم و خاصي داشتند. اما نتوانستم چندان به اين وجه قضيه زندگي شهيد علم الهدي نزديك بشوم. البته در فيلم به تأثير و نقش زنان در آن مقطع زماني به صورت جمعي پرداختيم.

پيرزني هم در فيلم وجود دارد كه جنبه واقعي دارد و در اوايل جنگ به شهيد علم‌الهدي و ساير رزمندگان كمك مي‌كرد. خود من هم در يك سكانس از فيلم جلوي دوربين رفتم و بازي كردم. در سكانسي كه عراقي‌ها تهاجم گسترده و وحشتناكي را انجام مي دهند تلاش كردم با نوع بازي‌ام اين فضاي سهمگين را به مخاطب منتقل كنم و حس غيرت يك زن عرب را نشان بدهم.

 

معمولاً برخي از کارگردان هاي غربي هم در فيلم‌هايشان جلوي دوربين ظاهر مي شوند، آيا نوع حضور شما جلوي دوربين با اين مسأله تفاوت داشت؟

اصلاً كسي متوجه حضور من جلوي دوربين نمي‌شود، اين با ظاهر شدن کارگردان هاي خارجي جلوي دوربين خيلي تفاوت دارد. من در لابه‌لاي سياهي لشكرها با لباس زن عرب حضور پيدا كردم.

به هر حال زنان عرب ما در آن سالها سختي‌هاي زيادي را متحمل شدند و با شجاعت و هميت مثال‌زدني همه اين مسائل و سختي‌ها را به جان خريدند. من هم در زمان حضورم در جنگ از جنس اين زنها زياد ديده بودم و مي‌دانستم در شرايط دشوار چه واكنش‌هايي بروز مي‌دهند و خم به ابرو نمي‌آورند.

 

آيا حين نگارش متن فيلم‌نامه با خانواده شهيد علم‌الهدي ديدارهايي داشتيد؟

چند بار با خانواده شهيد علم‌الهدي ملاقات داشتم. در اين ميان حاج صادق آهنگران كمك‌هاي زيادي به من كرد و چون دوست نزديك شهيد حاج‌حسين علم‌الهدي بود، اطلاعات زيادي به من داد. حاج صادق آهنگران با مادر و خانواده شهيد علم‌الهدي رفت و آمد داشت و توانست ارتباط خوبي بين ما برقرار كند.

 آنها با حاج صادق آهنگران عين فرزندشان برخورد مي‌كردند. ساعتها با خواهر شهيد علم‌الهدي صحبت كردم و پرسيدم شهيد علم‌الهدي به چه كارهايي علاقه داشته و چطور زندگي كرده است. ايشان با خلوص نيت اطلاعات زيادي در اختيار من قرار دادند.

 

در فيلم به طور ملموسي به حضور خانواده ها در زمان جنگ و توجه شهيد علم الهدي به اين مقوله پرداخته ايد؛ اين نوع نگاه از کجا آمد ؟

 يکي از مسائلي که باعث شد نام شهيد علم الهدي در بين مردم جنوب ماندگار شود همين رفتار و توجه او در اوج مسئوليت هاي فرماندهيش به خانواده ها و کودکان بي سرپرست در زمان جنگ بود.

 

خانواده شما چه نقشي در موفقيت هاي هنري شما دارند ؟

 بهرحال نقش خانواده در موفقيت کاري يک هنرمند غير قابل کتمان است و خوشبختانه خانواده ام در اين زمينه مشوق و پشتيبان خوبي برايم بوده اند.

 

سه‌شنبه 24 ارديبهشت 1392 - 12:29


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری