سه‌شنبه 31 مرداد 1396 - 0:24
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان كرمانشاه

 

نقش اعتقادات مذهبي در موفقيت ورزشکاران

 

 ورزش مدرسه اي براي زندگي است. مهارتهايي که از طريق بازي، تربيت بدني و ورزش فراگرفته مي شود براي رشد و توسعه عمومي و اخلاقي بسيار اساسي تلقي مي شود.

ورزش به جهت جاذبه زياد آن همواره مورد ستايش بوده است. اين امر به اين معناست که جوانان با جنسيت ، نژاد و مليتهاي مختلف از طريق ورزش مي آموزند که ارزشهاي يکديگر را بپذيرند و به ارزشهاي فرهنگي جامعه احترام بگذارند.

در ايران کهن ورزش و مسئوليت اخلاقي همزاد و همراه بوده اند. پاسداري از زندگي خانوادگي و قومي و ملي در برابر تجاوزات بيگانگان بدن نيرومند و چابک و مقاوم را ايجاب مي کرده و اين امر بدون درک مسئوليت اخلاقي به خاطر دفاع از مقدسات و نواميس انساني نمي توانست ميسر باشد . بطور کلي تاريخ ورزش ايران ، تاريخ حماسه پهلوانان و جوانمردان بوده است. ورزشکاران ايراني هم در کسب فضائل اخلاقي و هم در کسب توانايي و رسيدن به اهداف نظامي و اجتماعي مي کوشيدند.

در دوران تمدن اسلامي نيز با توجه به اهميت فعاليتهاي ورزشي در تامين سلامتي جسمي و روحي انسانها که در مکتب تربيتي اسلام ،سلامتي بالاترين نعمتها به شمار آمده است، شاهد شکل گيري فعاليت هاي ورزشي در قالب آيين فتوت در ورزش خانه ها يا زور خانه ها بوده ايم.

بدون ترديد، بين تن و روان ارتباط نزديک ونيرومند ي وجود دارد. بدين جهت در اسلام تنها به تربيت و پرورش جسم توجه نشده ، بلکه به موازات جسم ، به روح نيز توجه و دستورات فراواني در زمينه تربيت و تقويت آن داده شده : از قبيل: روزه، نماز،دعا و بطور کلي عبادات . والاّ پرداختن به جسم به تنهايي داراي ارزش انساني نبوده و انسان را از محدوده حيوانيت خارج نمي کند و نيرومند بودن به تنهايي از نظر اسلام ارزشي ندارد.

بنابراين مهمترين خصوصيت يک ورزشکار مسلمان براي دستيابي به موفقيت و پيروزي در عرصه هاي نبرد ،ايمان و تقواي اوست . آنچه معيار ارزش است ، تقوا است.

خداوند متعال در قرآن کريم مي فرمايد:'انّ اکرمکم عنداله اتقيکم؛گراميترين شما نزد خدا،پرهيزگارترين شماست. البته انسان پرهيزکار و با ايمان ،هر چه قوي تر و نيرومند تر باشد ، بهتر است.

از اين رو در حديث نبوي مي خوانيم: 'المومن القوي خيرواجب من المومن ضعيف'؛شخص با ايمان قوي و نيرومند از شخص با ايمان ضعيف بهتر و دوست داشتني تر است.در اين حديث ابتدا کلمه 'المومن' آورده شده و سپس کلمه'القوي' يا الضعيف' و انسان با ايمان با يک انسان با ايمان ديگر مقايسه شده است نه با يک انسان فاقد ايمان ،زيرا انسان فاقد ايمان ارزشي ندارد .

نکته جالب توجه اينکه انسان با ايمان اگر نيرومند و سالم باشد مي تواند منشاء آثار خير بيشتري باشد و حتي بهتر يا بيشتر عبادت کند يا جهاد نمايد. در اينجا  توجه شما را به قسمتي از رهنمودهاي امام خميني (ره) در اين خصوص جلب مي نماييم:آنچه که پشتوانه ملت است،پشتوانه اسلام است.آن مردهاي با ايمان هستند،ورزشکازان با ايمان هستند،روحانيون با ايمان و دانشگاهي با ايمان و ... اينها مي توانند پشتوانه يک ملت باشند و نگذارند دست هاي خائنانه کساني که گاه مي خواهند همه چيز ما را ببرند، قدرت مادي ما،قدرت معنوي ما را از بين ببرند.

ايشان در ضمن بيان وظيفه ورزشکاران فرمودند:ورزشکاران دو وظيفه دارند: يکي ورزش جسماني براي قوه پيدا کردن و قدرت پيدا کردن... يکي هم پرورش روحاني،که اگر پرورش روحاني در انسان پيدا شود،آن وقت قدرت جسماني اش مضاعف مي شود. شما کوشش کنيد که آن قدرت را هم که قدرت الهي است ،قدرت هم به برکت اسلام و به برکت مولا اميرالمومنين (ع) در شما پيدا شود.که يک مرد روحاني قوي و جسماني قوي بشويد که هم جانب روحتان قوي باشد و هم جانب جسمتان قوي باشد.

لذا با توجه به سفارشاتي که دين مبين اسلام در جهت تربيت روح و تزکيه نفس همگام با پرورش و تقويت جسم نموده است، مي توان پي به اهميت نقشي که اعتقادات مذهبي در رويارويي ورزشکاران با مشکلات و مصاعبي که در پيکارهاي جهاني با آن روبرو هستند،برد.

چرا که ايمان آن باور قلبي است که هر انسان معتقدي با توسل به آن مي تواند بزرگترين موانع را از سر راه بردارد و نيز پله هاي ترقي را طي کرده و طعم شيرين پيروزي را بچشد.

بطور مثال جهان پهلوان تختي که انسان وارسته و الگوي بارزي از ايمان و اخلاص بود ،خود نيز چنين نوشته است:پدرم روي اصل اعتقادات مذهبي اش و ارادت خالصانه اي که به امام هشتم داشت نام غلامرضا را بر من نهاد.  تختي با تلاش و جديت فراوان و عليرغم فقر مادي شديدي که خانواده اش با آن دست به گريبان بود،توانست در ورزش کشتي رشد کرده و به مراتب بالايي دست پيدا کند. تختي داراي شخصيتي مذهبي بود . نماز خواندن را از کودکي آموخته بود و براي شرعيات اهميت خاصي قائل بود. به امام هشتم (حضرت علي ابن موسي الرضا(ع))، علاقه ويژه اي داشت و اکثراًبه تنهايي و يا به اتفاق برخي از دوستان نزديک ،قبل از عزيمت به مسابقه هاي مهم خارجي ، به پاي بوسي امام رضا(ع) مشرف مي شد.

تختي در مصاحبه اي که در آن روزگار با يکي از مجلات ورزشي داشته باايمان و صراحت از اعتقادات مذهبي خود چنين گفته است : من هميشه قرآن کريم را در جيب خود دارم و هيچ گاه خداوند را فراموش نمي کنم . در عرصه ورزشي کشتي، تختي در شمار پرافتخارترين ورزش کاران اين رشته در سطح ملي و جهان است و وي را در شمار نوادر اين رشته ورزشي مي شناسند. اما آنچه از تختي اسطوره اي شگفت آفريده است،ادب،تواضع،نوع دوستي و خصوصيات پهلواني اوست که ريشه در باورهاي فرهنگ ملي و آموزه اي ديني دارد.

و نيز حسين رضازاده که يکي ديگر از اسطوره هاي جهان وزنه برداري است که با ذکر نام ابوالفضل و کمک گرفتن از ائمه اطهار و اعتقادات مذهبي خود شهرت جهاني يافت. آنچنان که خبرگزاري فرانسه طي گزارشي در مورد وي نوشت: رضازاده عميقاً معتقد به اصول مذهبي است و پيش از آغاز مسابقه به خواندن قرآن مشغول مي شودو با ذکر نام شخصيت هاي مقدس اسلامي تماشاگران را با قدرتمندي خود محسور مي کند.او خود مي گويد که افتخار قهرماني جهان را با عنايت خاصه مولا دارم.

از بچگي ارادت خاصي به حضور آقا داشتم خصوصاً با توجه به آنکه قرار بود اسم من هم ابوالفضل باشداما به هر حال نام مقدس حسين برايم انتخاب شد و حالا اسم تنها فرزندم را به نام مقدس آقا گذاشته ام.

رضازاده در مورد افتخاراتي که با عنايت حضرت عباس به دست آورده است گفت:در المپيک چهره چندان شناخته شده اي نبودم و مي دانستم کار بسيار سختي در پيش دارم اما به ياري آقا اميدوار بودم تا آن وزنه را به نام مقدس حضرت بالاي سر بردم و قهرمان جهان شدم .

وقتي از رضازاده سوال شد چرا پيشنهاد 10 ميليون دلاري ترکيه را رد کرديد در پاسخ گفت : من براي ايران هستم چطور ميتوانم جايي که به آن تعلق دارم را با پول عوض کنم . بهترين جا براي من همين ايران است و نمي توانستم اين کارانجام دهم.بعد از مسابقات آتن هم يونانيها اين پيشنهاد را دادند اما نمي توانم قبول کنم پول را چه کم چه زياد به دست مي آورم اما چيزهايي در زندگي هست که پول نمي تواند جاي آن بگيرد . براي من وطنم ارزش دارد.

چنين ورزشکاران با ايماني هستند که تنها با کمک گرفتن از خداوند متعال و تکيه بر توانائيهاي خود به پيروزي مي رسند. اما براي تعداد فزاينده اي از ورزشکاران ،بردن مسابقات به هر قيمت به مصرف داروهاي تقويت کننده کارکرد جسمي منتهي مي شود. به نظر مي رسد که برخي با چنين داروهايي مي توانند به قدرت جسماني بيشتري دست يابند،اما به چه قيمتي؟ حقيقت آن است که  بي خطر بودن مصرف دراز مدت اين داروها ثابت نشده است و منافع ظاهري کوتاه مدت آنها نيز در برابر مضرات آن بي رنگ است. اغلب ورزشکاران جوان،اين حقيقت را تصديق مي کنند که فشار زيادي در دنياي ورزش براي بردن مسابقات به هر قيمتي وجود دارد و چون دوران جواني،دوراني است که افراد در اين مرحله متاسفانه آسيب پذيري زيادي در مقابل داروهاي غير مجاز دارند. طغيان احساسات جواني و طلب شهرت و مقام،کسب مدال و افتخار براي کشورشان ،کسب بورس هاي دانشگاهي ،يافتن جايگاهي درتيم هاي حرفه اي و اروپايي،گرفتن معافيت از سربازي و...مي تواند ورزشکار را در برخي موارد تشويق به کاربرد دوپينگ که يکي از ناجوانمردانه ترين اعمال بشري است نمايد.

داروهاي محرک سيستم اعصاب مرکزي ،داروهايي هستند که در ورزش مورد استفاده نابجا قرار مي گيرند که شامل:کوکائين،آمفتامين،کافئين و پروپانول آمين هستند. اين محرکها توسط ورزشکاران براي افزايش ميزان انرژي ،دقت و تمرکز حواس،تحريک رفتاري و بالا بردن سطح هوشياري استفاده مي شوند.

کوکائين ابتدا حالت سر خوشي و نئشه و پس از آن حالت نااميدي ايجاد مي نمايد.سرعت انعکاسهاي محيطي فرد در پاسخ به دارو بالا رفته ولي در کنار آن ، فشار خون و تعداد ضربان قلب نيز بطور قابل توجهي افزايش مي يابد. از عوارض جانبي کوکائين مي توان به کاهش هماهنگي حرکات ،هيجان ،بي خوابي،بي قراري،اضطراب،جنون،سکته هاي قلبي و نارسايي احتقاني قلب اشاره کرد.

آمفتامينها،گروه ديگري از اين دسته داروها هستند. اين داروها توسط ورزشکاران جهت کاهش احساس خستگي،افزايش انعکاسهاس محيطي و تمرکز حواس ،حالت تهاجمي و بالاخره کاهش وزن استفاده مي شود . بدليل عدم احساس خستگي توسط ورزشکاران اين خطر وجود دارد که اين افراد ساعتهاي متمادي به فعاليت هاي بدني ادامه داده و عوارض جبران ناپذيري به بدن آنان وارد آيد. عوارض قلبي و عروقي ،اختلالات انعقاد خون ،خشونت و بي رحمي،اعتياد،تحريک عصبي و گرما زدگي از اثرات نا خواسته اين داروها هستند. مرگ کورت انمار جانسون، دوچرخه سوار دانمارکي در المپيک 1960 رم در اثر مصرف آمفتامين بوده است.

فنيل پروپانول آمين که در فرمولهاي ضد سرما خوردگي جهت رفع احتقان و آّب ريزش دستگاه تنفسي فوقاني استفاده مي شود. اين دارو به دليل اثرات سمي در مقادير مصرف بالا،کمتر توسط ورزشکاران استفاده شده است. از عوارض جانبي آن مي توان افزايش فشار خون ،حملات صرعي،آريتمي قلبي و حتي افزايش احتمال سکته قلبي اشاره کرد.

کافئين ماده اي که در چاي و قهوه به فراواني وجود دارد. اين دارو علاوه بر خصوصيات کلي تحريک سيستم اعصاب مرکزي بدليل افزايش مصرف اسيدهاي چرب ،مي تواند انرژي زا هم باشد. در ورزشهاي استقامتي،برخي از ورزشکاران از اين دارو استفاده مي کنند. از عوارض نا خواسته اين دارو علاوه بر عوارض کلي آريتمي قلبي،عدم هماهنگي اعمال دقيق و بر هم زدن وضعيت خواب و بيداري را مي توان نام برد. بدليل وجود کافئين در ترکيب نوشيدني هاي معمولي غلظت مجاز معدل 12 ميکرو گرم بر ميلي ليتر از اين دارو در ادرار تعيين شده است که بالاتر از آن دوپينگ محسوب مي شود.

بنابراين ورزشکاري که دوپينگ مي کند در حقيقت خود را در ريسک حياتي قرار مي دهد و در بيشتر موارد نه تنها پيروزي براي ورزشکار به ارمغان نمي آورد بلکه طيفي از اثرات جانبي نا خواسته و زيانبار را براي بدن فرد بر جاي مي گذارد که مي توانند در پاره اي از موارد برگشت ناپذير باشند و از اين رو صدمات جبران ناپذيري را برروي سلامتي ورزشکار وارد نمايند.

دوپينگ با اهداف عاليه ورزشي که سالم سازي جسم و روح مي باشد نيز منافات دارد. از طرف ديگر اين پديده زمينه اي براي کشانده شدن جوانان ورزشکار به سوي بلاي خانمان سوز اعتياد را فراهم مي آورد. تحقيقات ثابت کرده که ايمان راسخ وداشتن اعتقادات ديني:

1: در حفاظت فرد در مقابل تنش ها ووسوسه هاي شيطاني و... بيشترين تاثير را دارد.اجرا کردن دستورات الهي و سنت هاي نبوي در دفع فشار عصبي اهميتي بسزا دارد به طوريکه در برابر شديدترين ضربات عصبي چون درخت شناوري استوار مي ايستد . تقويت ايمان و تلقين اين موضوع که انسان خسران پذير است مگر اينکه ايمان ،عمل صالح و کشف سنت هاي الهي و د ر نهايت صبر چون سپري اورا از گزند بليات و نوسانات روحي حفظ نمايد.(سوره والعصر)

2: دين با مکانيسم هاي گوناگون موجب سلامت جسمي و رواني و ارتقاي بهداشت رواني مي شود.نمونه هايي از سلامت رواني ناشي از آموزه هاي ديني و اعتقادات مذهبي که در ورزشکاران موفق به وفور ديده مي شود عبارتند از: وجود اميد و انگيزه ،مثبت نگري،ايجاد شبکه هاي حمايتي عاطفي و اجتماعي،کاهش اضطراب،کاهش واکنش منفي به استرس ،مقابله ايمني با عوامل استرس زا و احساس آرامش فکري و امنيت رواني.

 

نقش مذهب به عنوان يک فاکتور روانشانسي موثر در آرامش ذهني و روحي بازيکنان فوتبال

نقش مذهب در آرامش روحي و رواني عموم مردم و به ويژه ورزشکاران به عنوان حقيقتي انکار ناپذير است.بسياري از بازيکنان بزرگ دنيا براي بدست آوردن آرامش روحي به اعتقادات ديني خود متوسل مي شوند و بر زن مشاهده مي شود که در زمين بازي بعد از ورود و خروج به بازي  يا بعد زدن گل سنت هاي ديني خود را به جاي مي آورند.که اين ها حاکي از نقش پر رنگ مذهب در آرامش بازيکن و در نتيجه ي آرامش ،راندمان بالاي کاري و نمايش بهترين عملکرد را بر جاي مي گذارد.

 

مذهب = آرامش روحي وزهني ورزشکار = آرامش بدني و فکري = بالا بردن راندمان کاري= نتيجه گيري در بازي

در بسياري از بازيکنان و مربياني که طبع آرامي دارند و از خونسردي بالايي برخوردار هستند مشاهده مي شود که نقش دين و مذهب در زندگي آنان نسبت به ساير ورزشکاران پر رنگ تر است .

در اروپا بعضي از تيم هاي بزرگ دنيا قبل از مسابقات حساس خود بازيکنانشان را به کليسا و مکان هاي مذهبي برده و در آنجا با بازيکنان صحبت مي کنند .

در ايران عزيز نيز ورزشکاران و مربيان با کمک و مدد از معصومين و امامان در ميادين ظاهر شده و به مسابقه مي پردارند که از کوچکترين مزاياي آن فارغ از مباحث اعتقادي به بالارفتن اعتماد به نفس در نزد ورزشکاران و مربيان مي توان اشاره کرد که خود يکي از فاکتور هاي مهم در نتيجه گيري مطلوب در مسابقه و کسب موفقيت است.

در پايان به عنوان نتيجه گيري مي توان مذهب را به عنوان يکي از راهکارهاي مثبت روانشناسي در نظر گرفت که تفاوت عمده آن با ساير راهکار ها مي توان به عدم نياز ورزشکاران به روانشناس اشاره کرد چرا که اين يک مقوله اي است که افراد بايد درون خود به وجود آورند.

اميد است ورزشکاران ايراني که در مراسمات مذهبي شرکت مي کنند با الگو برداري صحيح از سيره و رفتار آن بزرگواران و تاثير آن در زندگي خود بتوانند آلگوهاي مناسبي براي تماشاگران و طرفداران خود باشند،‌چرا که امروزه علاقه مندان و طرفداران فوتبال سعي مي کنند که علاوه بر الگوبرداري از مهارت هاي ورزشي ورزشکاران از زندگي و حرکات آنان نيز الگو بگيرند.

 

محمد رضا بيات کارشناس پژوهش و آموزش اداره کل تبليغات اسلامي کرمانشاه

 

 

شنبه 21 ارديبهشت 1392 - 9:19


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری