شنبه 29 مهر 1396 - 10:26
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان فارس

 

کارهاي هنري کودکان خود را چگونه ارزيابي کنيم

 

 اگر کودکي در انجام فعاليتهاي هنري پشتکار نداشته باشد و يا به نظر برسد که انجام فعاليت برايش دشوار است و والدين مربي با تشويق و کمک، مي تواند او را به ادامه و اتمام فعاليت راغب سازد.

 

 وقتي کودک بيش از اندازه احساس خستگي مي کند

اگر کودکي ضمن انجام فعاليتهاي هنري دائما احساس خستگي مي کند، بايد توجه کنيمکه واکنش او ضمن انجام فعاليتهاي ديگر چگونه است. در مورد کودکي که مواقع ديگر به طور کلي فعال بوده نسبت به خود اعتماد به نفس دارد ولي هنگام انجام فعاليتهاي هنري احساس خستگي مي کند بايد موارد زير را مود توجه قرار دهد:

1- آيا در خانه پدر و مادر و يا بزرگترها دائما برايش نقاشي مي کشد؟

2- آيا خواهر يا برادر بزرگتر و يا همکلاسيهايش کارهاي او را مورد تمسخر قرار مي دهند؟

گاه کودکان با صحبتهاي توهين آميز و انتقادي مي توانند تاثير منفي بر همکلاسيهاي خود داشته باشند مثلا اظهار نظرهايي مانند«آن نقاشي هيچ خوب نيست شبيه کاميون کشيده نشده و يا «محمد فقط خط خطي مي کند و نمي تواند نقاشي بکشد» کودک مخاطب را دلسرد مي کند.

مربي ضمن انجام فعاليتهاي هنري مي تواند در مورد روابط اجتماعي و رعايت حقوق فردي، کودکان را راهنمايي کند. و اين فکر را در کودکان بپروراند که هر فردي با روش خاص خود آن گونه که دوست دارد مي تواند به فعاليتهاي هنري بپردازد.

3- آيا مواد و وسايلي که کودک مورد استفاده قرار مي دهد عامل اين خستگي نيست؟

براي مثال استفاده از قيچي کند که به سختي کاغذ را مي برد، و يا استفاده از رنگهاي بسيار رقيق که باعث مي شود رنگ بر روي کاغذ چکه کند، ويا پخش شود مي تواند عامل خستگي باشد. اگر کودک براي مدتي طولاني با اين مشکلات روبه رو شود پس از مدتي قوه ابتکار و خلاقه خود را از دست داده نسبت به انجام فعاليتهاي هنري بي تفاوت و خسته خواهد شد.

4- گاه ممکن است فعاليتها در حد توان کودک نباشد ويا توقعات مربي و والدين در حدي باشد که کودک احساس کند قادر به انجام آن نيست. در اين صورت نيز احساس خستگي خواهد کرد.

5- آيا تعداد زيادي از کودکان با مقدار کمي وسايل در جايي کوچک مشغول فعاليت هنري هستند؟

کودک نياز به فضاي مناسب و مکاني براي انجام فعاليت دارد و پس از اتمام کارش بايد جايي را براي قراردادن آن در نظر گرفت تا اگر رنگ مرطوب است خشک گردد تعداد زياد کودکان باعث مي شود که ناآگاهانه کودکان به نقاشيهاي يکديگر آسيب برسانند و اين خود ايجاد ياس و کسالت خواهد کرد.

6- آيا کودک در انجام فعاليت آزادي دارد و يا تحت فشار قرار گرفته است؟

آيا علائق و تواناييهاي کودک در نظر گرفته شده است؟

آيا کودک تمايل به انجام يک فعاليت خاص دارد؟ و يا مايل است فعاليت ديگري را (نظير چاپ و ...) انجام دهد؟

 

وقتي کودک تمايلي به انجام فعاليتهاي هنري ندارد

طبيعي است که کودکان انجام فعاليتهاي مورد علاقه خود را ترجيح مي دهند . مربي با تجربه سعي خواهد کرد تا برنامه اي را براي کودکان ترتيب دهد که از آن لذت برده برايشان جالب باشد گاه کودکان تمايلي به انجام برخي از فعاليتها ندارند علت نيز واضح و روشن نيست و عوامل متعددي مي توانند، موثر باشند.

براي مثال: ممکن است کودک احساس ناامني کند و به تواناييهاي خود ايمان نداشته باشد، و در نتيجه عدم اعتماد احساس کند نمي تواند مانند دوستان خود نقاشي کند. و يا قادر به انجام خواسته هاي والدين و مربي نيست، گاه عدم آگاهي در مورد روش کار و نحوه استفاده از وسايل باعث مي شود تمايلي به انجام فعاليت نداشته باشد.

مربي بايد علت را جستجو کند و بعد به کمک کودک بشتابد مربي بايد تشخيص دهد که، آيا نادر از انجام تمام فعاليتهايي که نياز به استفاده از عضلات ظريف دارد ممانعت مي ورزد؟

آيا مريم کارهاي هنري دو بعدي را بيشتر از کارهاي سه بعدي دوست مي دارد؟

آيا اعلي و حسين دوست دارند در گوشه اي از کلاس به فعاليت بپردازند؟ و هميشه همان گوشه را انتخاب مي کنند؟

آيا کودک به بازيهاي که در ارتباط با جنسيت است تمايل خاصي نشان مي دهد(مثلا بازيهاي دخترانه يا پسرانه)

مربي پس از بررسي علتها مي تواند روشهاي مناسب جهت برطرف کردن مشکل کودک را به کار ببرد.

از کودک سئوال نکنيد که چه کشيده است

کودکان را مجبور به پاسخ به اين سئوالها نکنيد »چه کشيده اي؟» «اين چسيت؟» با اين سئوال نه فقط کودک احساس خواهد کرد که هر بار بايد موضوعي را نقاشي کند بلگه گاه آن قدر به موضوع نقاشي از نظر او واضح است که تعجب خواهد کرد که چرا ما متوجه موضوع نمي شويم.

به جاي اينکه سئوال کنيم چه کشيده اي بهتر است بگوييم «آيا نقاشي داستاني در بردارد؟» و يا «دوست داري درباره نقاشي ات صحبت کني؟» بدين ترتيب کودک را تحت فشار قرار نداده و به افزايش خزانه لغات کودک نيز کمک کرده ايم.

سعي نکنيد نقاشيهاي کودکان را به واقعيتها ارتباط دهيد

اکثر بزرگسالان کودکاني را مورد تشويق قرار مي دهند که نقاشيهاي آنها نشان دهنده واقعيتها و يا پديده هاي طبيعي باشد. به اين ترتيب کودک پي خواهد برد که نقاشيهاي سبک رئاليست ارزش بيشتري نسبت به ساير سبکها دارد. و مسلما سعي خواهد که به طريقي نقاشي کند که مورد توجه مربي قرار گيرد.

پس سعي نکنيد ضمن اظهار نظر نقاشي کودکان را با واقعيتها ارتباط دهيد.

مثلا نگوييد: «چقدر اين تصوير شبيه سگ است» و يا «اين شکل چقدر به ماشين شبيه است و غيره» و هميشه از کودک نخواهيد داستاني در مورد نقاشي اش تعريف کند. اگر مي خواهيد کودکان در مورد عناصر هنر و زيبايي شناسي اطلاعاتي کسب کنند بهتر است اظهار نظرهاي شما نيز در اين جهت باشد براي مثال :

«ببين چگونه همه خطوط در اينجا کنار هم جمع شده اند.»

«اين رنگها در کنار يکديگر شاد و زنده هستند»

«اين تصوير با رنگهايي که به کار رفته است حالت غم انگيز دارد.»

قضاوت در مورد نقاشي اي که موضوع آنها را نمي توانيم تشخيص دهيم.

اگر مطمئن نيستيد کودک چه موضوعي را و يا چه شيئي را ترسيم کرده است، مي توانيد در مورد خصوصيات فيزيکي (رنگ، خط و فرم ...) نقاشي صحبت کنيد. وقتي کودک مصرانه از شما سئوال مي کند که «فکر مي کني اين چيست؟» صادق باشيد و بگوييد که مطمئن نيستند.

بدين ترتيب کودک ياد مي گيرد که افراد مي توانند با ديدن يک اثر هنري برداشتهاي متفاوتي داشته باشند.

 

 اصول سنجش کارهاي هنري کودکان

 سنجش کارهاي هنري دانش آموزان کلاسهاي ابتدايي مهمترين مرحله در جريان آموزشي و تربيتي کودکان به شمار مي رود. ولي اصل آن بر چه مبنايي استوار است؟ قبل از هر چيزي، والدين و  آموزگاران بايد به ياد داشته باشند که در تمامي کارهاي هنري ويژگيهاي فردي و توانايي پديد آورنده نهفته است. والدين و مربي نبايد يک کار هنري را صرفا به دليل اين که با استفاده از مانورهاي(تمرينهاي) آزاد انجام شده است، کم ارزش پندارد بلکه بايد هنگام سنجش، هدف مورد نظر کودک و نحوه نمايش رنگها، استفاده از رنگهاي مشابه و مناسبات آنها، طرز نمايش خصوصيات قهرمان سوژه و خلاصه اين موضوع را که آيا کودک در نمايش خواسته خود تا چه حد موفق بوده است، مورد توجه دقيق قرار دهد.

در حين سنجش کار هنري دانش آموزان، همچنين بايد ويژگيهاي سني آنان نيز مورد توجه قرار گيرد، مثلا عضلات کوچک پنجه هاي دست که در نحوه تکنيک اجرايي اثر مستقيم دارد که در دختر بچه هاي 7 الي 10 ساله نسبت به پسر بچه هايي که در همين سنين، قويتر است؛ از اين رو آنها نسبت به پسر بچه ها در انجام کار خود دقت و مهارت بيشتري نشان مي دهند. هنگام سنجش کارهاي هنري دانش آموزان کلاس اول، بايد نه تنها کيفيت کار بلکه نحوه تلاش و پيگيري دانش آموزان نيز مورد توجه قرار گيرد؛ مثلا در صورتي که دانش آموزي با جديت و تلاش زيادي کار کرده و نتيجه کار او رضايتبخش نيست،بايد نمره جديت و تلاش او داده شود؛ چون همه دانش آموزان کلاس اول مهارت لازم را ندارند. ولي پيدايش جديت و تلاش ضامن موفقيت آينده آنان است. همچنين بي دقتي مربي در نمره دادن، سبب دلسردي کودک شده قدرت پشتکار و پيگيري او را تضعيف مي کند.

 نتيجه گيري

والدين ومربيان عزيز توجه داشته باشيند منظور از ارزيابي و کنترل فعاليت هاي کودکان  اين نيست که فعاليت کودک را کنترل کنيم و او را تحت فشار قرار دهيم همچنين نبايد مرحله به مرحله به کودک خاطرنشان سازيم که چه بايد بکند و يا سعي نکنيم قسمتي از فعاليت را برايش انجام دهيم و بعد انتظار داشته باشيم که کودک به کارش ادامه دهد بلکه تفکر و تصميم گيري بايد به عهده کودک گذاشته شود، با حضور در کنار کودک، سعي در از ميان برداشتن عوامل بازدارنده، و با استفاده از کلمات و جملات دلگرم کننده مي توان او را به ادامه کار تشويق کرد. بيان جملاتي مانند آنچه در زير آمده مي تواند موثر باشد:

وقتي کودک مشغول درست کردن دنباله بادبادک است مي توانيم بگوييم:«دنباله دارد دراز مي شود و ممکن است خيلي درازتر هم بشود».

«حال تو دو تصوير جالب را نقاشي کرده اي، چند تصوير ديگر را مي خواهي نقاشي کني؟»

«به من بگو بعد از اين چه کار مي خواهي بکني؟»

به اين ترتيب شما توانسته ايد در کودک انگيزه انجام کار را ايجاد کرده در ضمن او را متوجه انتظارهاي خود از او بکنيد.

 

 

منابع : 

آموزش طراحي و نقاشي در دوره دبستان ، گلينسکايا ، ترجمه نازلي اصغرزاده

 آمزش هنر ، مينو واثقي ، انتشارات دانشگاه پيام نور

 

مهدي رنجبر

 

سه‌شنبه 17 ارديبهشت 1392 - 13:52


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری