يكشنبه 4 تير 1396 - 3:0
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

علي الله سليمي

 

نصيحت هاي پروين اعتصامي مادرانه است

 

نشست«پروين‌پژوهي»  در اولين روز از بيست وششمين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران با حضور حکيمه دبيران و شهين‌دخت صانعي در سراي اهل قلم نمايشگاه کتاب تهران برگزار شد.

صانعي در ابتداي اين مراسم گوشه‌هايي از مقاله خود را براي مخاطبان خواند.

وي گفت: ادبيات بازتاب تفکرات انسان‌هاست و براي نفوذ در قلب‌ها بايد راه نثر و شعر را از سر گرفت؛ از اين رو درک ادبيات براي همه نسل‌ها ضروري است، خصوصا هنگامي که ادبيات دستخوش انقلابي‌ مي‌شود که در تاريخ بي‌نظير است.

اين منتقد در ادامه توضيح داد: با مرور آثار پروين  اعتصامي به اين نتيجه مي‌رسيم که او خود از انقلابيون مشروطه بود و ادبياتش را به سمت ادبيات پايداري سوق داد و مردم را به پايداري در برابر ظلم و ستم فراخواند.

وي افزود: شعر پروين به دور از تغيير و دگرگوني‌ها نيست. در دوره پروين مجلس شورا تعطيل شد و دگرگوني‌ها در ذهن عامه مردم زودتر رسوخ کرد. اين تحولات در ادبياتمان زياد است که البته ناشي از تغييرات دروني و بيروني است. ادبيات در واقع بازتاب انديشه‌هاست.

صانعي اضافه کرد: شعر پروين هرچند جهتي نو به خود گرفت و در غزليات شکلي اجتماعي يافت اما به شدت به شعر گذشتگان مربوط مي‌شد و گسستي بين شعر او و پيشينيانش چون ناصرخسرو، رودکي، فردوسي و ثنايي وجود نداشت. در شعر پروين با کلماتي ساده به مضاميني عالي مي‌رسيم. معنويت شعر پروين خالي از ابتذال است.

در اشعار او عرفان و اخلاق مي‌بينيم حتي در شعر او آيات قرآني هم وجود دارد. اين پژوهشگر  با بيان اين‌که شعر پروين محدود به زمان و مکان خاصي نيست، توضيح داد: پروين با کلماتي ساده انسان را از فرش به عرش مي‌برد و هيچ يک از رنج‌هاي کوچه و بازار از نگاه تيزبين او پوشيده نيستند.

 دبيران،‌ کارشناس ديگر اين برنامه نيز پس از تبريک به مناسبت ولادت حضرت زهرا(س) و روز مادر، سخنان خود را آغاز کرد و گفت: منشأ روشنگري و بينش روشن پروين، پرورش در دامان مادري مومن و مردي دانشمند بود که هيچگاه به دنياپرستي آلوده نبودند.

وي افزود: پروين در چنين محيطي به مطالعه آثار دانشمندان ايران و جهان پرداخت و مخاطبان خود را به پويايي و پيشرفت در سايه مهر و اميد فراخواند. وي در شعرش با دلي روشن پرتو انوار الهي را بر همه پديده‌هاي عالم گستراند. تماشاي عالم هستي در شعر پروين چنان است که گويي او يک عارف و يا مصلح اجتماعي است. اين شاعر شعر «حديث مهر» را با مناظره گنجشگ و کبوتر براي پاسداري از آشيان و مسووليت مادران سروده است.

اين پژوهشگر اضافه کرد: پروين مادر نبود، اما آن‌قدر نصيحت‌هاي او مادرانه است که مخاطبان با احساس و لطافت به نصيحت‌هاي او گوش مي‌دهند.

او درس زندگي مي‌دهد و اميد به پيروزي و مبارزه با ستم در شعرش وصف مي‌شود.

در ادامه گفته‌هاي دبيران، صانعي نيز توضيح داد:‌ پروين به زعم من شاگرد اول کلاس صائب است. مي‌توان گفت شعر پروين مانند سعدي يکدست، يکنواخت و ممتنع است اگر  پژوهشگري اشعار ما را به سبک‌هاي مختلف تقسيم کند، دست‌مريزاد دارد؛ چراکه هر شاعري با سبک خودش شعر سروده. در شعر پروين چندين سبک ديده مي‌شود.

او نه مطلقا آسماني و نه مطلقا زميني است. شعر او با حکومت رضاخان همخواني نداشت. به همين دليل مرگش مشکوک است. پروين در وصف طبيعت ضعيف است و حال و هواي طبيعت را در لابلاي اشعار او مي‌توان ديد.

بيست‌وششمين نمايشگاه بين‌المللي کتاب تهران تا 21 ارديبهشت در مصلاي امام‌خميني (ره) برپاست.

 

يكشنبه 15 ارديبهشت 1392 - 12:7


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری