يكشنبه 4 تير 1396 - 21:53
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

بابك راكخواه

 

از كودكي، عشق مداحي و روضه‌خواني داشتم

 

 

گفتگو با اکبر بازوبند مداح اهل بيت عليهم السلام

 

در ابتدا خودتان را معرفي کنيد و بفرماييد چه شد كه به مداحي اهل بيت علاقه‌مند شديد؟

بنده اکبر بازوبند و متولد يزد هستم حدود پنجاه سال است در تهران زندگي مي کنم در جامعه مداحان در يزد از محضر آقاياني کسب فيض مي کردم و در تهران هم در خدمت بزرگاني بودم. من از بچگي عشق مداحي و روضه خوني داشتم حدودا 7-8 سال داشتم که  بچه ها را جمع مي کردم و چادر مي زديم من هم به منبر مي رفتم و بيشتر اين نوحه را مي خواندم  (سقاي ما، لب تشنگان ابالفضل ابالفضل) به اين صورت بود که امام حسين ما را در اين مسير وارد کرد.

-زير نظر كدام اساتيد مداحي را آموختيد؟

در يزد آقاي محتاج اله ،آقايي به نام عليزاده و ايشان شيخ هم بودند که خدا رحمتشان کند.در خدمت مرحوم حاج آقاي توکلي و آقاي کربلايي بودم ، هم چنين به حاج حسن آقاي ارضي ارادت زيادي داشتم. ولي دو نفر اول که در يزد بودند خيلي بيشتر بر گردن من حق داشتند.

-نقش استاد را براي يک مداح تا چه حد ضروري مي دانيد؟ چون خيلي ها هستند که مي خوانند و احتياجي به استاد در خودشان نمي بينند.

خدا مرحوم آقاي علامه را رحمت کند ايشان از کساني بود که در جامعه ارزنده بودند. خود من حتي تاروز هاي آخر حياتشان از ايشان کسب فيض مي کردم.در يکي از صحبت هايي که با ايشان داشتم پرسيدم چه طور شما هر جا که مي رويد اين قدر جلوه مي کنيد؟ فرمودند که من صبح در خانه تا زيارت عاشورا نخوانم و تا براي امام حسين گريه نکنم از خانه بيرون نمي آيم. آقاي علامه شاعر بود هم مداح ارزنده بود و هم مداح شاخص بود و همه جامعه حتي بزرگان روي ايشان حساب مي کردند ايشان به من مي گفت که در هر مناسبتي يک شعر از آن مناسبت حفظ مي کنم. به هر حال وجود استاد براي همه ضروري است و بايد جلوي استاد زانو بزنند.

خيلي از آقايان هستند آقاي سازگار، آقاي آهي،.... و خود خانه مداحان کلاسي براي همه است . در خانه ي مداحان اساتيدي حضور دارند که اين اساتيد بر شعر و سبک و صحبت ها و برنامه هاي کلي مداحان نظر مي دهند وجود استاد براي همه بسيار ضروري است البته من از کسي انتقاد نمي کنم و مي گويم ان شااله که امام حسين همه را قبول مي کند ولي سبک هايي خوانده مي شود که در اين صورت کاملا مشخص است که اين فرد استاد نداشته است که اين گونه مي خواند. و شعري مي خواند که اين شعر در شان اهل بيت نيست اين فرد عشق مداحي را دارد و دوست دارد بخواند ولي بهتر است که از وجود استاد هم استفاده کند.دستور دين ما هم اين است که از گهواره تا گور طلب علم کنيد.حتي من که 68 سال سن دارم هنوز از خيلي ها کسب فيض مي کنم.

 

-ترويج فرهنگ اهل بيت در جامعه چه تاثيري مي تواند داشته باشد؟ نقش مداحان در اين زمينه چيست؟

اولين سالي که ما خدمت مقام معظم رهبري شرفياب شديم ايشان رئيس جمهور بودند. اولين حرفي که ايشان فرمودند اين بود که : شما مداحان نسبتان به دعبل ها و حسان ها است.

آقايون وعاظ در راس هستند و تاج سر ما هستند آنها جاي خود را دارند ولي يک مداح وقتي 2-3 خط شعر مي خواند انقلابي در دل شنونده ايجاد مي کند با اين کار آن فرد براي حرف شنيدن آماده مي شود. آقا فرمودند غزل هايي هم که در آن سازندگي باشد بخوانيد چون وقتي از تمام وجود اشک از چشمان جاري مي شود در اين صورت اين فرد آماده شنيدن مطلبي است و اين غزل ها مي تواند اثر زيادي داشته باشد. اگر در شعر و حرف هاي مداحان امر به معروف و نهي از منکر باشد مي تواند فرد را بسازد. قيام امام حسين براي چي بود؟ چه چيزي باعث شد که ما در جنگ عراق شکست نخوريم. وقتي آقاي آهنگران مي خواند همه را متحول مي کرد. الان هم که دنيا دست به دست هم دادند به غير از چند کشوري .تا اين مداحان تا اين هيئتي ها تا اين پرچم هاي امام حسين است تا اين وعاظ و علما و تا  اين فکر مقام معظم رهبري باشد هيچ کسي نمي تواند کاري کند. زماني موفق مي شوند که بتوانند پرچم هاي امام حسين را جمع کنند پرچم امام حسين  و محبت ايشان در خون مردم است . همه ي جواناني که در سنگر جبهه بودند و الان هم هستند ساخته نشده اند مگر در مجلس امام حسين. من مخالف درس خواندن و مدرسه نيستم بايد درس بخوانند ولي چيزي که اينها را ساخت مجالس اهل بيت و مراسم هاي تاسوعا و عاشورا بود اين مراسم ها اثر زيادي در سازندگي دارند. جواناني هستند که در اثر يک بار شرکت کردن در مراسم سينه زني و عزاداري عوض مي شوند.

 

-توصيه شما به مداحان جوان در مورد سبک و شعر چيست؟کسي را معرفي مي کنيد راهي را نشان مي دهيد؟

اولا هر شعري نبايد خوانده شود و يا سبکي که در شان اهل بيت نباشد سبک اثر زيادي دارد. البته در قبل هم بيان کردم که از کسي انتقاد نمي کنم ولي بايد در مسيري بيايند که امام حسين از آنها راضي باشد تعداد اين افراد با اين نوع شعر و سبک که در شان اهل بيت نباشد کم است. در سابق که به منبر مي رفتيم اگر پنجاه تا مستمع داشتيم وقتي آمار مي گرفتيم کل اين افراد 10-15 کلاس بيشتر سواد نداشتند ولي الان بيست نفر در يک مجلس نشسته اند 20 نفرشاان دکتر،مهندس، فوق ليسانس هستند. در اين صورت امروزه مداح بايد کار کند و زحمت بکشد و بايد اشعاري را حفظ کند. وقتي در يک شعر کلمه اي عوض شود يا اشتباه خوانده شود همه معنا تغيير مي کند ولي اگر پيش استاد بروند اين مشکلات رفع مي شوند الان در هر جاي تهران يک کلاس مداحي وجود دارد .در همين جا ما هم شب هاي دوشنبه کلاس داريم که يک عده براي قران و مداحي و دعا مي آيند. افرادي که اين گونه سبک را دارند حالا که عشق امام حسين را دارند و حالا که امام حسين اين ها را به اين راه وارد کرده بهتر است به اين کلاس ها بيايند و کسب فيض کنند.

 

-توصيه شما به شعرا چيست؟

سابق اگر کسي ترانه و شعري مي خواست بايد پيش شاعري مي رفت تا برايش شعر بسازد. ولي امروز کتاب هاي زيادي در دست است ديوان کمپاني و همچنين ديوان هاي زيادي در اين زمينه وجود دارد  الان هم کتاب مرحوم ژوليده وجود دارد .خود من يک قصيده از مرحوم ژوليده در مورد حضرت زهرا خواندم و مورد استقبال قرار گرفت .اينها زحمت کشيده اند و سوخته اند و ساخته اند و ما بايد اين اشعار را حفظ کنيم و بخوانيم.

 

-يک موضوعي که در بحث هاي روان شناختي و اجتماعي مطرح مي کنند مي گويند وقتي موضوعي تکراري مي شود خسته کننده مي شود و آن داغي و حلاوتش از بين مي رود چرا موضوع نوکري اهل بيت اين طور نيست؟

چرا امام حسين روز عاشورا جلوه کرد؟ امام حسين همه هستي اش را به خدا داد و خدا هم در قلب همه امام حسين را جا داد روز به روز جلوه امام حسين بيشتر مي شود کسي که اصلا امام را نمي شناسد وقتي در مورد امام حسين مي شنود اشک از چشمانش مي آيد وقتي به عاشورا و قتلگاه نگاه کنيم شما زياد شنيديد که از مصيبت کربلا و امام حسين سنگ گريه مي کند بعضي بر اين عقيده هستند که اگر کمک امام حسين نبود حضرت زينب بدن او را پيدا نمي کرد و با اين وضع امام را شهيد کردند. امام حسين حتي حاظر شد زن و بچه اش را به خاطر نماز و قران به اسارت ببرند.(باقي نمي ماند دين جدم مگر به کشته شدن من) امام هر چي داد به خدا داد خدا هم او را جلوه داد. حسين مظهر آزادگي و بقاي دين است او کسي است که خودش را فداي اسلام کرد.

 

-به نظر شما انس گرفتن مداحان با قران و حديث تا چه حدي فايده دارد؟

خود من بيشتر قران را قبل از اذان صبح مي خوانم. قران خواندن انسان را عوض مي کند. مداحان بايد قران بخوانند و حديث و اخبار کار کنند روزي 2-3 ساعت وقت براي مطالعه بگذارند و نهج البلاغه و يا صحيفه سجاديه بخوانند. کار مداح شعر خواندن است ولي وقتي که مطالعه کند،حديث و اخبار و قرآن بخواند خيلي در کارش و روحيه اش موثر است.

 

 -هيئت هاي آن موقع با هيئات هاي الان چه فرقي دارد؟

هيئت هاي قديم مردم را براي مبارزه با طاغوت ساخت قبل از انقلاب وقتي يک مداح براي خواندن به بازار مي رفت در شعرهايش دستگاه طاغوت را با يزيد مقايسه مي کرد در آن زمان اين فرد يا بايد فرار مي کرد و يا او را مي گرفتند آزادي در کار نبود خيلي از مداحان و وعاظ با اين کارشان به زندان افتادند يا ممنوع المنبر شدند و يا اجازه رفت و آمد در جامعه را نداشتند بازار تهران بود که شاه را سرنگون کرد. يک شعري که در آن زمان مي خواندند اين بود: خون بر شمشير پيروز است . دستگاه هم منظور اين شعر را مي فهميد. ولي الحمد الله امروز آزادي وجود دارد و هدف  اين است که مجالس امام حسين طوري برگزار شود که مورد رضاي امام زمان باشد.

 

-از نظر محتوايي چه؟ چرا هيئت هاي الان بيشتر شور زده و سبک زده مي شوند؟

الان هيئت هاي زيادي داريم و جوانان بيشتر دنبال سبک و شور هستند و مجالسي هم وجود دارد که هم مورد پسند اهل بيت است و هم جوانان. ولي به هر حال غير از شور و غير از گريه بايد هدف امام حسين را هم بيان کرد و مردم  را بايد در اين مجالس ساخت. حالا که جواني آمد که براي امام حسين گريه کند و سينه بزند به او نماز و روضه و مبارزه با کفر را بگوييد و او را بسازيد اينطور نباشد که فقط در هيئت بيايند و سينه بزنند.

در لحاظات آخر عمر امام حسين بود که ايشان مي خواستند نماز بخوانند ايشان براي حرف زدن و ارتباط با خدا نماز مي خواندند.

 

-در کنار تاثيرات شگرف و فراواني که هيئات مذهبي دارند چه آفاتي هيئت هاي ما را تهديد مي کند؟

يکي از کارهايي که خيلي بد شده بود عکس هايي بود که در هيئت ها مي زدند. مثلا شما پنج مجلس که مي رفتيد پنج عکس مختلف از امام حسين بود و يا يک عکس از اميرالمومنين که در شان حضرت نبود وجود داشت.

دوم اين که قبلا هم عرض کردم واقعا بعضي از شعرها و سبک  ها مصيبت است، در نوکري امام حسين بايد همه چيزش نوکري باشد. وقتي مداحي مي ايستد و مي خواند بايد طوري باشد که مردم از حرفش، خواندنش، ايستادنش لذت ببرند. و يا بعضي که مي خواهند ابوالفضل را معرفي کنند زيبايي هاي ظاهري ايشان را بيان مي کنند و يا مي گويند که ايشان چشم ها و صورت قشنگي داشتند با اين اوصاف آيا کسي قشنگ تر از عباس شود او فوق ابوالفضل است؟ وقتي مي خواهيد ابوالفضل را معرفي کنيد بگوييد عباس کسي است که امام حسين به او مي گفت جانم به قربانت و امام حسين اين را به خاطر قشنگي او نمي گفت. پنج امام معصوم دست عباس را بوسيدند اميرالمومنين،امام حسن، امام حسين، امام زين العابدين و امام باقر که ايشان در سن چهار سالگي که در دست اسارت بودند دست ايشان را بوسيدند. اين حرکت براي چي و به چه جهتي بود؟ اخلاص عباس، مقام و ادب عباس بود.

ايشان هميشه به امام حسين آقاي من و مولاي من مي گفت.چون مي گفت مادر من ام البنين است مادر امام حسين حضرت زهرا است آن وقت شعري براي ابوالفضل خوانده مي شود که چهره اي زيبا داشت!

 

-سوال پاياني ما سخن دل است. چنانچه خاطره اي، توصيه اي مطلبي هست بفرمائيد.

شخصي به من گفت تو چه مي کني که تا شروع به خواندن مي کني مردم شروع به گريه مي کنند. البته بايد بگويم اين مطلب درباره من صحت ندارد. چندين بار پرسيد من جواب ندادم بعد به او گفتم ببين اگر وقتي روضه مي خواني خودت آن صحنه ها را آمدن زينب به قتلگاه، بر دست گرفتن علي اصغر، بالاي سر علي اکبر رفتن و الي اخر براي خودت مجسم کردي و سوختي بدان اين ديوار هم براي اين مصيبت گريه مي کند. به دنبال اين که صدا و شعر و اينها چطور بايد باشد نباش فقط صحنه را مجسم کن؛ بعد خودت حال و هواي مجلس را مي بيني.

خاطره ديگري که هم براي خودم درس بود هم براي ديگران مي تواند مفيد باشد اين است که روزي من روي منبر گفتم حسين جان قربان حرم خلوتت بروم. خدا رحمت کند آيت الله رشاد را. من را صدا زد و گفت: ديگر نخواني حرم حسين خلوت است. توفقط ظاهر را مي بيني. نمي داني انبيا به زيارت امام حسين مي آيند؟ تو نمي داني چهارده معصوم شب جمعه مهمان امام حسين هستند؟ تو نمي داني فوج فوج ملک کنار قبر اباعبدالله مي آيند؟

 

چهارشنبه 4 ارديبهشت 1392 - 10:8


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری

 

از اين نويسنده يا گزارشگر