سه‌شنبه 28 آذر 1396 - 1:56
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

زهرا سميعي

 

زن ،دين ،اخلاق از دو نظر گاه مختلف

 

زن ،دين ،اخلاق از دو نظر گاه مختلف

 تاليف :دکتر نوال السعداوي ،دکترهبة رئوف عزت

 ترجمه :زاهد ويسي

 قيمت:40000ريال

 شرکت چاپ ونشر بين الملل چاپ دوم تابستان 1387

 شابک    0-196-304-964-987

 

زن در تعريف غالبا شرقي هم چون عنصري در حاشيه وبي نقش در تاريخ سازي  ودر تعريف غالبا غربي به مثابه ي موجودي  که جنسيت او بر شانيتش مي چربد مطرح است اما وجود الگوهاي متعدد از زنان صدر اسلام گوياي اين مطلب است که مي توان زن بود ،محجبه وعفيف بود ودر عين حال در مرکز وساختار بود .

بايد گفت:در سايه ي تعاليم دلسوزانه وحکيمانه ي پيامبر اکرم (ص)زن به عنوان يک موجود تمام عيار انساني  مخاطب دعوت ايشان قرار گرفت ،ايمان آود ،از خانه ي مجاهداني که در رکاب پيامبر به جنگ وجهاد رفته بود محافظت کرد ،خودش به جهاد رفت ،شکنجه ديد،شهيد شد ودر مجالس پيامبر حاضر شد ودر يک کلام در جامعه زمان خود حضوري همه جانبه داشت چه از حيث حوزه ي اجتماعي چه در بستر حقوقي وچه در جريان انسان سازي آن.

 کتاب زن ،دين ،اخلاق از دو نظر گاه مختلف به قلم دکتر نوال السعداوي  ودکتر هبة رئوف عزت با ترجمه زاهد ويسي که از سوي شرکت چاپ ونشر بين الملل منتشر شده است طبق مقدمه ي مترجم در صدد است تا به پاره اي مسائل ومشکلات فکري وعيني حوزه ي زنان پاسخ دهد .مترجم معتقد است (بحث وبررسي درباره ي مساله ي زن در گفتگوهاي متعددومتنوعي که در اين زمينه صورت گرفته است ،نمونه ي واضح وگوياي اين مطلب است که در هر کوي وبرزن هرکس به طريق خود درباره ي جوانب وارکان اين موضوع سخن مي گويد،مي نويسد وحتي تشکيلات ونهادهايي نيز برپا مي گردداما هنوز کاري در خور شان اين موضوع صورت تحقق به خود نگرفته است )

کتاب زن ،دين ،اخلاق از 2نظر گاه مختلف آن گونه که از نام کتاب مشخص است بررسي مسائل زنان از بعد ديني واخلاقي وبه قلم دو نويسنده با طرز تفکري متفاوت نگاشته شده است .بخش نخست کتاب که به قلم  دکتر نوال السعداوي از فارغ التحصيلان دانشگاه قاهره در رشته ي پزشکي است در برگيرنده ي بحث هاي گوناگوني چون زن صالح کيست ؟،رابطه اخلاق با دين يا سياست ،آزادي زن ،جداسازي دين از زندگي زنان وحرکت روبه ترقي و...مي باشد.

نويسنده ي اين بخش از کتاب درصدد است تا بگويد نوع نگاه به مسائل مربوط به حوزه ي بانوان در جامعه از ديد عده ي  کثيري کم اهميت مي باشد.اودربخش ابتدايي نوشته ي خود با عنوان زن صالح کيست ؟با بهره گيري از آيات قرآن واحاديثي از ائمه به برداشتي ناقص از اين آيات مي پردازد وسعي دارد تا فهم ناقص خود را به خواننده نيز القاء کند.اومي گويد))از آيات وروايات قرآن پيداست که زن صالح از ديد قرآن کسي است که بدون اجازه ي شوهر حق خروج از منزل ،سفرو...را به آن علت که مرد نفقه ي وي را مي پردازدندارد.))اودر ادامه توجهه خواننده را به حديثي  از پيامبر با اين عنوان که ايشان فرموده اند))النساءناقصات عقل ودين ))زنان در عقل ودين ناقص هسنتد جلب مي کند.

گرچه خود اونيز معتقد است که اشکالاتي به اين حديث وارد است اما معتقد است مردان با بهره گيري از اين نوع احاديث زنان را به بردگي گرفته واز ديد عده ي بسياري از آنان زن صالح زن خانه نشين فرمانبردار است.وي براي اين فرضيه ي خود مصاديقي را نيز ذکر مي کند که البته اين مصاديق بيشتر مربوط به جامعه ي خود او (قاهره )مي باشد .اما او سعي دارد تا رفتار زنان در جامعه ي خود را به تمام جوامع تسري دهد ونتيجه گيري کندکه مردان در هر جامعه اي با هر نوع تفکري درصدد استفاده ابزاري از زنان بوده وهيچ نوع حق وحقوقي براي آنان قائل نمي باشند.اودر بخشي ديگر از کتاب به بي عدالتي هاي صورت گرفته در حوزه ي زنان مي پردازد واز بي عدالتي هايي چون حق ارث نابرابر،حق فرزند پس از طلاق ،تعدد زوجات براي مردان و.... سخن مي گويد.او اين بي عدالتي ها را ناشي از نظام پدر سالارا نه اي مي داند که در ابتدا دست به عصا بود وپس از مدتي خود را به عنوان يک نيروي برتر در جامعه مستولي کرده است.

وي در بخشي با عنوان جداسازي دين از زندگي زنان وحرکت روبه ترقي مي کوشد تا بگويد مفاهيمي چون عده،رجعه (بازگشت مرد به سوي زن مطلقه ي خود)مواريث ،نفقه و....که در قالب دين مطرح مي گردد چيزي جز ايجاد مانع در جهت پيشرفت زنان نمي باشد وبه مردان اجازه ي سلطه ي برزنان را به صورتي مضاعف خواهد داد.

مي توان از مجموع نظرات نوال السعداوي چنين برداشت کرد که نظرات وي بيشتر ناشي ا تفکرات فمنسيتي دوران معاصروکژفهمي نسبت به آيات وروايات قرآن مي باشد.وي آنجا که به حديث پيامبر با اين مضمون که ايشان فرموده اند زنان در عقل ودين ناقص هستنداشاره ميکند توجهه ندارد که اولا بين علما بر سر آنکه اين حديث از پيامبر مي باشد يا نه اختلاف است زيرا هيچ عقل سليمي نمي تواند بپذيرد که فردي که براي بالا رفتن مقام ومنزلت زنان در عهد جاهلي تلاش مي کند ،با آنان بيعت مي کند ،زنده به گور کردن دختران را منع مي کند چگونه ممکن است يک چنين حديثي را بيان کرده باشد .ثانيا اگر هم بر فرض محال ايشان چنين حديثي را گفته اند طبق اصول رجال شناسي وحديثي شيعه بايد ديد اين text(متن)در چه context(شرايط )بيان گرديده است .

نوال السعداوي هنگامي که از قانون ارث ،طلاق و....در لواي دين سخن مي گويد بدون توجهه به پيش زمينه ها وتفاسير مفهومي کلي را مستفاد مي کند وتوجهه ندارد که اگر در جامعه اي کم کاري نسبت به مسائل زنان صورت مي پذيرد بايد به سراغ متوليان اين امر در آن جامعه رفت که هنوز راه حلي درست ومنطقي براي برخي مشکلات حوزه ي زنان نيافته اند به طور مثال موضوع بحث برانگيز تعدد زوجات وچند همسري براي مردان امري است که از لحاظ شرعي وديني وطبق نصوص قرآني  بدون اشکال است اما هنوز ارگان هاي مرتبط با اين مساله چون قواي قضاييه نتوانسته اند براي اين مساله حد ومرز مشخص کرده وبه تبيين صحيح آن بپردازند.

اما بخش دوم کتاب که به قلم دکتر هبة رئوف عزت نگاشته شده بايد گفت: با ديدي واقع بينانه تر ودقيق تر به مسائل مربوط به حوزه ي زنان پرداخته است نويسنده ي اين بخش به طرح موضوعاتي چون زن ،دين ،اخلاق ،تجربه کردن اخلاق ونظام هاي اجتماعي ،اخلاقيات ايمان نه اخلاقيات زن ،اسلام ضد پدر سالاري و....مي پردازد .اودر اثناي مقدمه ي خود به توضيحاتي از مکاتب مختلف فکري وفلسفي چون سکولاريسم ،مارکسيست ،مدرنيسم و...بسنده کرده وظهور وبروز جنبش هايي چون جنبش فمنيسم رابررسي مي کند وي معتقد است جنبش فمنيسم تنها براي احقاق حقوق از دست رفته ي زنان تلاش نمي کند بلکه اين جنبش به دنبال آن است تا فضاي موجود بين زن ومرد را به ميدان مسابقه اي تبديل کرده وبرتريت جنس مونث را اثبات کند.

او مي نويسد ((فمنيسم به جدا کردن خانواده وتحليل جداگانه هر يک از عناصر آن پناه برده است از تاکيد بر تاريخي بودن نهاد خانواده وارتباط آن با تحول سرمايه داري شروع کرده وبر آن به عنوان يک نهاد ساختگي ونه طبيعي تاکيد کرده است .به نقد روابط درون خانواده ،حصر نقش زن ودر اختيار قرار گرفتن همه ي حوزه ها توسط مرد وتلاش براي کم رنگ کردن بيشتر نقش مادري مي پردازد.))

بخش جالب توجهه وبه واقع علمي کتاب بخشي است که با عنوان اسلام ضد پدرسالاري مطرح مي گردد.دکتر رئوف عزت در اين بخش با استفاده از آيات فراوان قرآن تاکيد مي کند که اسلام نه تنها ضد پدر سالاري است بلکه در اسلام هيچ کس برتريتي جز تقواندارد ،زن ومرد يکسانند وتنها حوزه ي فعاليت آنان متفاوت است .وي در ادامه به قوامت در اسلام اشاره کرده واين امر را چيزي جدا از پدرسالاري عنوان مي کنداو مي نويسد(اسلام با پدرسالاري مخالف است وقوامت در اسلام چيزي جز پدر سالاري مي باشد .جامعه ي اسلامي خواستار تحکيم شريعت ،بازگرداندن ارزش هاي سياسي ونظام حکومت شورايي خود است وبايد اين مطلب درک گردد که خانواده در اسلام نمونه ي کوچکي از يک امت است که شريعت بر آن حکم مي راند وشورا آن را اداره مي کند .وعقد ازدواج آن ،شبيهه پيمان بيعت است ودر هنگام پيدايش نزاع در آن ،کار با پناه بردن به همان ابزارهاي موجود در سطح امت پايان مي پذيرد،که همان صلح وداوري است .خانواده در اسلام در اصل خود ،نه مذکرگراست ،نه پدر سالار ،ونه .....به همين جهت است که ديدگاه اسلامي از بنا با ديدگاه غربي در رخصوص خانواده متفاوت است .)

نکته ي پاياني ومهم در خصوص کتاب آن است که کتاب در بخش سوم وپاياني خود پس از اتمام مباحث دو نويسنده بخشي را به نقد ونظر هريک پيرامون ديگري اختصاص داده است وقضاوت پيرامون درستي يا نادرستي پاسخ هريک را به عهده ي خوانندگان کتاب مي گذارد.

گفتني است کتاب زن ،دين ،اخلاق از دو نظر گاه مختلف از سوي شرکت چاپ ونشر بين الملل در نوبت دوم با شمارگان 3000نسخه وقيمت 40000ريال روانه ي بازار نشر شده است.

 

 

 

 

چهارشنبه 28 فروردين 1392 - 9:27


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری