جمعه 24 آذر 1396 - 17:22
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

زهرا سميعي

 

فرهنگ ما فرهنگي باز يا بسته

 

فرهنگ ما فرهنگي باز يا بسته

 مولف:يوسف القرضاوي

 مترجم:داريوش سعادتي ليلان

 ناشر:شرکت چاپ ونشر بين الملل

 نوبت چاپ: اول-پاييز1390

 شمارگان 3000نسخه

 قيمت45000ريال

 

فرهنگ به معناي خاص براي يک ملت عبارت از ذهنيات وانديشه ها وايمان ها وباورها وسنت ها ،آداب وذخيره هاي فکري وذهني است.پرداختن به مساله ي فرهنگ وحساس بودن برروي آن مي تواند در آينده ي يک ملت نقشي اساسي داشته باشد .بايد گفت :دغدغه ي فرهنگي از دغدغه نسبت به انسانيت انسان ونسبت به اهداف والاي انساني ونسبت به آن چيزهايي است که مي خواهد به آن دست بيابد.بنابرين اگر فرض کنيم درکشور محصولات فرهنگي ناسالمي وجود دارد فکر ناسالم ،اخلاق ناسالم ابزار فرهنگي ناسالم ،رسانه وکتاب ناسالم و....فرآورده هاي ضد انساني اندکه به همين جهت مقابله با آن ها بايد با انگيزه دفاع از انسانيت صورت بگيرد وبايد توجهه داشت که تبادل فرهنگي با تهاجم فرهنگي متفاوت بوده واين در حالي است که تبادل فرهنگي با انتخاب درست وهوشمندي  بسيار مفيد وتهاجم فرهنگي در جهت تخريب يک ملت صورت مي پذيرد وبسيار مضر مي باشد.

 کتاب فرهنگ ما فرهنگي باز يا بسته که به قلم دکتر يوسف القرضاوي با ترجمه داريوش سعادتي ليلان از سوي شرکت چاپ ونشر بين الملل منتشر گشته است به بحث وگفتگو پيرامون فرهنگ وجوانب آن مي پردازد.

 در مقدمه مترجم کتاب آمده است <<از اساسي ترين مسائل فرهنگي امروز ،نحوه ي تعامل يک فرهنگ بافرهنگ هاي ديگر است. جامعه بزرگ انساني داراي فرهنگ هاي گوناگوني است که گسترش ارتباطات،اطلاعات ،مشارکت جامعه ملت ها وسهيم شدن آن ها در آينده ي مشترک جهاني ،آنها را به سمت تعامل وبده بستان هاي روز افزون سوق داده است .تعامل يا تبادل فرهنگي در واقع بده بستان هاي فرهنگي ملت هاست كه در اوضاع معمولي  ومناسب صورت مي گيرد ودر صورتي که اوضاع بحراني شود،اين تبادل دوسويه ويک طرفه مي شودوتبادل تبديل به تهاجم وشبيخون فرهنگي مي شود حالتي که يکي از طرفين در صددجايگزيني ارزش هاي مورد نظر خود وحذف فرهنگ مقابل آن در جهت هم سويي با خود بر مي آيد. >>

 طبق آنچه مولف کتاب در مقدمه خود آورده است اودر کتاب فوق در صدد است تا به سوالات ذيل پاسخ گويد:

-ماهيت فرهنگ چيست وحقيقت آن کدام است ؟

 -آيا بين فرهنگ وتمدن تفاوتي هست؟

 فرهنگ ما فرهنگي عربي است يا اسلامي ويا هردو؟

 آيا فرهنگ اسلامي همان فرهنگ ديني است؟

 ويژگي هاي فرهنگ عربي اسلامي ما چيست؟

 آيا فرهنگ ما فرهنگي بسته مي باشد يا فرهنگي باز است؟

 او مي نويسد :اين تحقيق بر آن است که اين سوالات را بر اساس مباني شرعي تبيين کند وسخني غير مستند وبدون پشتوانه ارائه ندهد.کتاب در 4بخش که هر کدام شامل فصول جداگانه اي است نگاشته شده ومباحثي چون مفهوم فرهنگ وويژگي هاي آن ،رابطه فرهنگ ديني وفرهنگ اسلامي ،دلايل  باز بودن در فرهنگ اسلامي ،نمونه هايي از ميراث فرهنگي و......را در بر مي گيرد.

 فصل نخست کتاب که در خصوص مفهوم فرهنگ بحث مي کند از فرهنگ چند تعريف مختلف ارائه مي دهد فرهنگي که به بعد علمي و فکري زندگي يعني آنچه به علم ،انديشه ،ادبيات وهنر مربوط مي شود محدود است .فرهنگي که مفهومي وسيع را در بر مي گيرد وعلاوه بر جنبه هاي شناختي وفکري جنبه هاي عاطفي،معنوي ،علمي ورفتاري را نيز شامل مي شود.فرهنگي که به کياست ،تاديب ،تهذيب ومهارت باز مي گرد ودر آخر فرهنگي که معني کامل تري را دار ا است  وبه مجموعه افکار ،علوم ،معارف وادراکاتي گفته مي شود که با ارزش ها آميخته شده وامور دروني است که اخلاق وعبادت را نيز شامل مي شود .

 القرضاوي در پاره اي ديگر از کتاب فرهنگ عربي اسلامي را مورد ارزيابي قرار مي دهد ومعتقد است فرهنگ تمام مسلمانان واعراب فرهنگي عربي –اسلامي است .عربيت ظرف اسلام است وگسترش اسلام از سرزمين عرب بود که نور هدايت را روشن کرده واعراب را از تاريکي در آورد.به همين جهت است که بين عربي واسلام تناقض نيست .اين فرهنگ آن گونه که برخي مي پندارند تنها فرهنگ ديني نيست.چون هر آنچه که اسلامي است گسترده تر از آن چيزي است که ديني است زيرا اسلام هم امور ديني را شامل مي شود وهم امور دنيوي.اين فرهنگ عربي اسلامي را مي توان در مواردي چون الهي بودن ،اخلاقي بودن ،تسامح،تنوع ،اعتدال ،تکامل وعزت نفس جست جو کرد.

 نکته ي جالب توجهه کتاب بخشي است که پيرامون تعامل فرهنگ عربي –اسلامي با ديگر فرهنگ ها سخن به

 ميان مي آيد ونويسنده در صدد است تا با واکاوي به اين سوال که آيا اين فرهنگ فرهنگ بازي است که با ساير فرهنگ ها تعامل مي کند يا فرهنگ بسته اي است که در لاک خود فرو رفته وتنها به خود اکتفا مي کند پاسخ دهد.

 مولف مي نگارد:ما بر اين باوريم که فرهنگ اسلامي فرهنگ بسته اي نيست وبه خاطر اصالت واستحکام آن در عين حفظ اصول خود ،در هايش به روي فرهنگ هاي ديگر باز است.همچنان که يک مسلمان در کنار افتخار به فرهنگ وآيين خود با روي باز با فرهنگ هاي ديگر برخورد مي کند وبراساس معيارهاي استواري که دارد با آنها تعامل مي کند .علاوه بر اين دلايل محکمي در اصول ديني ومنابع شرعي موجود است که اصالت اين باور را قوام مي بخشد.مولف در بخشي مجزا به ارائه ي اين دلايل وتوضيحاتي مبسوط پيرامون آن مي پردازد.او بر وجود کتابي چون قرآن تاکيد مي ورزد وتصديق قرآن در خصوص کتاب هاي مقدس پيشين را نمونه اي از اين امر مي داند.

در ادامه شخصيت پيامبر را مي ستايد وبه اين اشاره مي کند که پيامبر نيز از فرهنگ عرب آنجا که مطابق شريعت وخلاف اعتقادات نبود استقبال کرد وحتي مواردي از آن را نيز امضاءنمود.

 دست آخر در خصوص نگرش باز اسلام به اديان پيشين واستفاده از عقايد درست آنان سخن مي گويد.

 اومي نويسد:فرهنگ اصيل اسلامي –عربي فرهنگي است که نه تنها از گفتگو با ساير فرهنگ ها پرهيز نمي  کند بلکه با آغوش باز از آن استقبال مي نمايدکه نمونه هاي متعدد گفتگوها در قرآن در ابعاد وسطوح گوناگون حاکي از همين امر مي باشد.وي حتي نوسازي فرهنگي را نيز بازگو مي کند ومعتقد است وقتي در دين پيرامون مسائل مختلف صحبت گرديده وراه براي تغيير اين قوانين با توجهه به مقتضيات زمانه باز گذارده شده حاکي از نوسازي حتي در زمينه هاي فرهنگي است.

 بخش آخر کتاب نيز نکاتي جالب را دارااست ونگارنده ي کتاب نمونه هايي از ميراث فرهنگي اسلامي عربي را معرفي کرده است که يکي از آنان ابوحامد غزالي وديگري ابوالوليد ابن رشد مي باشد .

 از آنجا که کتاب حاضر ،نوشته ي دکتر يوسف القرضاوي از مفتيان ماصر اهل سنت واز نويسندگان به نام در عرصه علوم ديني ومسائل فقهي اجتماعي است داراي مطالبي مفيد وموثر مي باشد.نگاه سنتي وي در کنار ديدگاه مبتني بر مدرنيسم باعث گرديده تا تنها از يک جنبه به مسائل مختلف پرداخته نشود وجوانب متعدد آن بازگو گردد.

 گفتني است کتاب حاضر از سوي شرکت چاپ ونشر بين الملل در 3000نسخه وبا قيمت 45000ريال روانه ي بازار نشر کتاب شده است.

 

 

 

 

چهارشنبه 28 فروردين 1392 - 9:25


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری