دوشنبه 27 آذر 1396 - 0:41
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

فصل المقال

 

 

فصل المقال في ما بين الحکمه و الشريعه من الاتصال

تاليف : ابوالوليد محمد بن رشد

ترجمه : دکتر سيد جعفر سجادي

چاپ و شمارگان : اول 76 – 3000 نسخه

ناشر : موسسه انتشارات اميرکبير

 

مقدمه مترجم ، ابن رشد بين حکمت و شريعت ، کلام در عصر خلفاي عباسي ، وابستگي دين و فلسفه از نظر اخوان الصفا ، تاويل ، اوضاع اجتماعي و سياسي اندلس – زادگاه ابن رشد ، نظر و انديشه ابن رشد در جمع بين دين و فلسفه ، ترجمه منت منشور تحريم فلسفه ، توقف جريانات فکري و رشد آن در مغرب زمين ، خلاصه بحث ابن رشد در رساله حاضر ، ماخذ مقدمه ، ترجمه رساله ، فصل المقال و همچنين بحثي در مساله علم قديم عناوين اصلي کتاب حاضر را تشکيل مي دهند.

مترجم کتاب در مقدمه خود در شرح حال مولف بيان مي کند که قاضي ابوالوليد ، محمد بن احمد بن رشد ، معروف به ابن رشد ، از فلاسفه و دانشمندان بزرگ اسلامي است که تحولات عميق و ريشه داري در نظام علمي و اجتماعي به دست وي انجام شده است. زادگاهش شهر قرطبه ، يکي از مراکز مهم بلاد مغرب و کشور اندلس ( اسپانيا ) است . وي در علم فقه نيز چيره دست بود . استاد او در اين باب حافظ ابومحمد بن رزاق بود . در علم پزشکي نيز مهارت داشت و کتاب الکليات في الطب را در علم پزشکي نوشت . دکتر سيدجعفر سجادي ادامه مي دهد که قاضي ابومروان گويد : قاضي ابوالوليد مردي باهوش و داراي قوت نفس و رايي استوار بود . پزشکي را نزد ابوجعفر بن هارون بياموخت و مدتي با او مي بود و بسياري از دانشهاي حکمي را از وي فرا گرفت. او نخستين قاضي اشبيليه و سپس قاضي قرطبه شد و مورد توجه منصور خليفه و سپس فرزندش ، ناصر واقع شد . لکن ، سرانجام در اثر بدگويي حاسدان مغضوب گشت و در همين تاريخ بود که متدرجا همه فلاسفه در اثر فشار اهل فقه و حديث مورد غضب خليفه واقع شدند و هريک را به گوشه اي تبعيد کردند. ابن رشد به يکي از قصبات حوالي قرطبه تبعيد شد و کساني ديگر مانند ابوجعفر ذهبي و ابوعبدالله محمد بن ابراهيم قاضي و ابوالعباس قرآني و چندتن از ديگر هريک به نوعي مغضوب شدند ، لکن ديگر بار در سال 595 مورد توجه و محبت خليفه قرار گرفتند.  وفات ابن رشد را در سال 595 ، در ابتداي خلافت ناصر ضبط کرده اند.

از آثار اوکتاب التحصيل ،در مسائل مورد اختلاف علماء ، کتاب المقدمات ، در فقه ، کتاب بدايه المجتهد ، در فقه ، کتاب الکليات ، در طب ، شرح الارجوزه / منسوب به شيخ الرئيس در طب ، کتاب الحيوان ، جوامع کتب ارسط طاليس ، در طبيعيات و الهيات و ملحق به آن ، تلخيص کتابهاي ارسطو ، مانند مابعدالطبيعه ، کتاب اخلاق ، برهان ، کتاب السماع الطبيعي ، کتاب النفس ، تلخيص کتاب الاسطقسات جالينوس ، کتاب تهافت التهافت ، رد بر تهافت الفلاسفه غزالي  و قريب به چهل کتاب و رساله ديگر که مهم ترين آنها تفسير مابعدالطبيعه ارسطو است و از جمله رسائل وي همين رساله حاضر است تحت عنوان فصل المقال فيما بين الحکمه و الشريعه من الاتصال .

 ابن رشد در بحث  مساله علم قديم بيان مي کند که اساس شک اين است : هرگاه همه موجودات جهان پيش از وجود  درعالم حق موجود بوده اند ، جاي اين پرسش خواهد بود که اين موجودات آيا در حال وجود هم باز با همان وضع و حالي هستند که قبل از وجود دراين عالم بوده اند؛ بعبارت ديگر آيا وضع و حال اين موجودات در حال و جود در اين عالم به همان صورت قبل از وجود است ، از نظر علم خدا به آنها ؛ يا در علم حق به آنها پس از وجود در عالم تفاوتي حاصل مي شود يا اينکه در وضع و حال آنها در علم حق پس از وجود آنها در اين عالم تفاوت حاصل مي شود ؟حال اگر پاسخ داده شود که وجود موجودات در علم خدا بعد از وجود آنها در خارج و عالم وجود ، وضع و حال ديگري خواهد بود ، غير از و ضعي که قبل از اين وجود داشته اند ، لازم آيد که علم قديم ازلي متغير باشد و ديگر اينکه لازم آيد پس از اينکه آن موجودات از عدم بوجود آمدند ، علم ديگري براي علم حق حاصل شود زائد بر آن علم اول و اين امر نيز بر علم قديم محال است .

فصل المقال في ما بين الحکمه و الشريعه من الاتصال به قلم ابوالوليد محمد بن رشد و با ترجمه دکتر سيد جعفر سجادي در چاپ نخست خود با قيمت 2800 ريال توسط موسسه انتشارات اميرکبير به چاپ رسيده است.

 

 

 

 

دوشنبه 5 فروردين 1392 - 13:22


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری