دوشنبه 27 آذر 1396 - 1:0
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

محمدرضا صادقي

 

روايت همدلي شاعران فارسي زبان ايران و افغانستان

 

 

چهارمين مراسم روايت همدلي با حضور علي معلم رييس فرهنگستان هنر، محمد سرورمولايي محقق ادبيات زبان فارسي، سرور رجايي مدير خانه ادبيات افغانستان و شاعران و اهالي فرهنگ ايران و افغانستان در حوزه هنري برگزار شد. در ابتداي اين مراسم كه در آن تعدادي از شاعران حضور يافته و شعرخواني كردند، رجايي مدير خانه ادبيات افغانستان ضمن خوش آمدگويي به حضار، سخنان خود را با گراميداشت ياد و نام شهداي جهاد اسلامي افغانستان کرد و گفت:«24 هزار شهيدي  كه در 24 اسفند در ولايت هرات  به شهادت رسيدند و ياد دو هزار نفري كه در قيام كابل در همين ماه شهيد شدند را گرامي مي دارم.»وي با ذكر اين نكته كه خانه ادبيات افغانستان داراي امكانات اندكي است، افزود:«اين مركز كارهاي خوب و منظمي در سال قبل و امسال انجام داده؛ و برنامه هايي همچون نقد كتاب و بزرگداشت شخصيت هاي فرهنگي افغانستان مانند "قهار عاصي" از جمله اين فعاليت ها بوده است.»
رجايي با اشاره به فضاي ضد زبان فارسي كه در افغانستان حكم فرماست، اضافه كرد:« خانه ادبيات افغانستان كارهاي شايسته اي مانند دومين جشن جايزه ادبي افغان را برگزار كرد كه تا كنون چنين اتفاقي نيفتاده بود. اين كار نصيب جمعي از شاعران جوان افغاني شد كه به ادبيات افغانستان عشق مي ورزند و با زبان فارسي حرف دل خود را مي زنند.» مدير خانه ادبيات افغانستان برگزاري چنين مراسمي را حركت با ارزشي قلمداد كرد و گفت:«جاي برنامه هايي چون "روايت همدلي"ميان فرهنگيان ايراني و افغاني خالي بود و اي كاش نهادهاي فرهنگي اين چنين همايش هايي را بيشتر برگزار نمايند.»  رجايي خاطر نشان كرد:«چهارمين جشنواره روايت همدلي در حالي برگزار مي شود كه فاصله ستيزي در كشور را شاهد هستيم. تاكنون از اشتراكات تاريخي و فرهنگي ميان ايران و افغانستان صحبت شده اما من پيشنهاد مي كنم به يگانگي فرهنگي كه ريشه در جان ملت و ريشه در اعماق مشترك سرزمين هايمان وجود دارد، بپردازيم.» وي ادامه داد:«اگر ما به همراه يكديگر از يگانگي فرهنگي صحبت كنيم، مشت محكمي بر دهان ياوه گويان زده ايم. معتقدم آشوبي كه درباره فارسي ستيزي و پشتو ستيزي در داخل افغانستان وجود دارد، حرف دل مردم افغان نيست و ريشه در بيرون از مرزها پيدا مي كند.»
اين شاعر افغانستاني زبان فارسي را زبان نياكان و تاريخ كشور ايران و افغانستان دانست و گفت:« كشورهاي ايران، تاجيكستان و افغانستان با توجه به قابليت زبان فارسي مي توانند آن را جهاني كنند و اين وظيفه مسئولان فرهنگي اين سه كشوراست زيرا در غير اين صورت به زبان مشترك ميليونها انسان فارسي زبان خيانت كرده اند.»

همچنين در اين مراسم، علي معلم دامغاني رييس فرهنگستان هنر با بيان اين كه ملتي هميشه درمانده اين نكته بوده اند كه باور كنند بين ما و افغانستان جدايي است، گفت:« بيشه هاي درخشان فقط در شاخه هاي سبزشان نيست كه به هم پيوسته ان، بلكه ريشه ها آنقدر به هم تافته و بافته اند كه هرگز هيچ شيطاني نمي تواند بين برادران و كساني كه پسر عموي هم هستند فاصله بيندازد.» وي افزود:«در اين مجلس فراموش شد به همخوني ايرانيان و افغان ها اشاره شود و زبان پارسي، ميراث مشترك ما است و ما در اين سال ها با هم عزاي سرو ها را داشته ايم.» وي پس از قرائت شعري ، گفت:«اگر دوستي ها دوستي، و دشمني ها دشمني باشد درك كردن آن آسان است و مي توان شناخت. اما دشمني كه در لباس دوست آشنا مي شود و بالعكس چه مي شود گفت و چه مي شود كرد؟ ما در مسير هستيم، نه اين كه خودخاسته در مسير قرار گرفته باشيم، بلكه آب ها و خيزآبه ها را به سوي ما فرستاده اند و دعواي آنها با زبان ما نيست، بلكه با همه چيز ما است.» اين شاعر پيشكسوت خطاب به افغان هاي حاضر در برنامه اظهار كرد:«امروز شما گرفتاريد و ما اين را درك مي كنيم. در سرزمين شما غير لانه گزيده است. افغاني در ذهن ما همان شير مرداني هستند كه از خيبر و كوهستان هندوكش به سوي هند سفرهاي آنچناني داشته اند. همان هايي هستند كه روزگاري نيمي از جهان از شمشير و تدبيرشان به خود مي لرزيد.»
 رييس فرهنگستان هنر عنوان كرد:«ديرگاهي است كه در خانه ادبيات افغانستان و همين محيط ما با برادران افغانستان در كار ادبيات ، (نه حرف افغان و حرف ايران) بوده ايم و تنها همدلي و برادري و دلداگي به يكديگر وجود داشته است.»
سخنران ديگر اين مراسم، محمد سرور مولايي، استاد ادبيات فارسي با بيان اين كه نفس برگزاري همايش همدلي بهترين گام و كاري است كه اهل شعر و قلم و داستان مي توانند انجام دهند، گفت:«اگر پيام و اطلاع رساني قرار است باشد به وسيله همين گردهمايي ها اتفاق مي افتد.» وي عنوان كرد:«من متوجه شدم كه در 3 دوره قبلي برگزاري اين برنامه هيچ كتابي منتشر نشده است و اين اولين ايراد من به مراسم است. آنچه مي گوييم تاثير مي گذارد، اما پايداري و ماندگاري با كتابت و نوشتن صورت مي گيرد و اين برنامه مي تواند از جمعي 50 نفري به  200 هزار نفري برسد.» مولايي ادامه داد:«اگر تفكر و بحث و نظري كه در اين مراسم عرضه مي شود  و موضوعاتي كه در زمينه همدلي و هم زباني مطرح مي شود منتشر نكنيم كار با اين همه تلاش ناموفق خواهد ماند. در اين 30 و چند سال حضور افغان ها در ايران، برخورد ايرانيان با ما از نوع نزديك بوده است و فكر مي كنم كه بسياري از زمينه هايي كه با گفتن، قلم و ادبيات نتوانسته ايم انجام دهيم؛ افغان آواره ايي با رفتار و فعاليت خود به بهترين نحو گفته است.» او گفت:«البته برخي شائبه هاي تاريخي وجود دارد كه عدم اطلاع رساني درست را ما بايد انجام دهيم و همانطور كه علي معلم دامغاني هم گفتند دانستن و قبول كردن آن نكات هيچ چيز از كسي كم نمي كند.» اين استاد دانشگاه خطاب به هموطنان افغان خود گفت:«شما هم تاريخ خودتان را نمي دانيد و مايه تاسف است، از شما گله نيست چرا كه 30 سال در ايران بوده ايد و قبل از آن هم در كشورتان جنگ بوده است. توفيق جوانان افغان در عرصه شعر و ادب بهترين معرف ما بوده است و كاري كه آن همه كتاب و نوشته نتوانسته است انجام دهد همين جوانان كردند و ذهن ها را متوجه كردند كه زبان افغاني ها هم زبان فارسي است.» وي افزود:«همين دانش و مقدار آگاهي باعث مي شود ايرانيان بدانند كه ما هم در افغانستان فارسي صحبت مي كنيم و اين زبان عاشق دارد، متاسفانه هنوز بيشتر ايرانيان از من سوال مي كنند زبان فارسي را از كجا ياد گرفته ام؟ در حالي كه اين زبان مادري و كشور ما است.» مولايي خاطرنشان كرد:«دراين ارزيابي، هم ايرانيان و هم افغان ها مقصر هستند و نبايد تمام قصير ها را به گردن ايرانيان بيندازيم و كمي هم به خودمان برگرديم و بينيم كه ما چه كرده ايم و چه رفتاري از خودمان نشان داده ايم كه بايد توقع داشته باشيم شناخت كافي از ما داشته باشند.»
اين استاد دانشگاه با انتقاد از اين كه آنچنان كه بايد در افغانستان به زبان فارسي پرداخته نشده است، عنوان كرد:«هميشه كفه نظامي و سياسي قالب بر كفه فرهنگي بوده است و حتي اهل فرهنگ و شعر و ادبيات هم تمايلشان به سياست و نظامي گري و قدرت قابل كتمان نيست. يكي از آشفتگي هايي كه ما داريم به ويژه در افغانستان اين است كه همه سياسي هستند و وقتي اوضاع اين گونه باشد آن چيزي كه نبايد اتفاق مي افتد و اين خودش يك توطئه بر عليه ما است.» وي با تاكيد بر اين كه وضعيت ادبيات افغانستان درخشان است، گفت:«حركت و بازآفريني آگاهي و خودآگاهي دروضعيت جديد در افغانستان مي بينيم، و آثار مكتوب در 10 ، 12 سال اخير رشد محسوسي در افغانستان داشته است.»
مولايي با انتقاد از اين كه رييس جمهور افغانستان حامد كرزاي قصد دارد زبان كشور را درست كند، عنوان كرد:«اين موضوع وظيفه او نيست و در ايران هم همينطور است. همه فكر مي كنند اگر زبان انگليسي بدانند بايد فخر بفروشند ، ياد گرفتن زبان هاي ديگر خوب است اما نه به قيمت از دست دادن زبان مادري خودمان.»او گفت:«در افغانستان پيشنهاد شده است كه در برخي دانشگاه ها به زبان انگليسي تدريس شود، اين فقط براي اين است كه به زبان فارسي و پشتو لطمه بخورد و جوابي به مخالفان پشتو داده باشند. من به عنوان يك معلم مي گويم كه تا 20سال آينده اين امكان نيست كه يك استاد افغاني بخواهد انگليسي را در دانشگاه ها تدريس كند.» وي با اشاره به ترجمه آثار دانشگاهي در ايران، عنوان كرد:«در ايران ترجمه تقريبا به روز است و من پيشنهاد دادم كه از آثار ايران براي تدريس در دانشگاه هاي افغانستان استفاده كنند كه براي آن بهانه آوردند و گفتند كه برخي اصطلاحات را بلد نيستند و غيره ؛ در حالي كه من معتقدم يادگيري علم ايراني و افغاني نمي شناسد و بايد آن را كسب كرد.»
اين استاد دانشگاه با بيان اين كه اگر زبان فارسي محدود به بلخ مي شد امروز به اين رشد نمي رسيد، اظهار كرد:«خاصيت زبان است كه از همه امكانات موجود براي بيان بهتر و بالندگي استفاده مي كند. اگر الان از من بپرسيد مي گويم نثر قديم افغانستان به يك پول سياه نمي ارزد.»
وي ادامه داد:«هيچ زباني در جهان بدون كتابت نمي تواند به حياط خودش ادامه دهد، چرا كه كتابت باعث مي شود از نسلي به نسل بعدي برود و قلمرو اش هر روز گسترش پيدا كند و اين افتخار در زبان فارسي به خراسان مي رسد. زبان فارسي توسط خراساني ها در عهد غزنويان به زبان دوم تمدن اسلامي بدل شد و همه سعي مي كردند آن را بياموزند چرا كه رشد و رتقي از طريق آن زبان مي گذشت.»
مولايي گفت:«دربحث زبان جبهه نگيريد كه بگوييد فارسي تنها زبان ما است، زبان فارسي، زبان مدني، تاريخي، هويتي و ديني ما است ، اين زبان تنها زبان ايرانيان نيست و در هند و چين هم به اين زبان سخن گفته اند و تمام اقوامي كه به زبان فارسي توليد اثر كرده اند و فكر و انديشه شان را نوشته اند با ما در اين ميراث مشترك هستند.»

در اين مراسم شاعراني همچون سعيد بيابانكي، زهرا حسين زاده، ميلاد عرفان پور، سكندر حسيني، محسن سعيدي، محمد جعفري، امان الله ميرزايي، محمد حسين نعمتي، نورالله طهماسبي خراساني، طاهره حسيني به شعرخواني پرداختند.

 

 

دوشنبه 5 فروردين 1392 - 13:6


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری