دوشنبه 5 تير 1396 - 11:37
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

دف و دف‌نوازي

 

 

دف و دف‌نوازي در ايران – كتاب اول

نويسنده : احمد خاك طينت

چاپ و شمارگان : اول 83- 2200 نسخه      

ناشر : سوره‌مهر

 

كتاب حاضر از يك مقدمه و يازده فصل با عناوين سخني كوتاه در مورد پيدايش ريتم و سازهاي كوبه‌اي ،‌ نگرشي به تاريخ دف و دف‌نوازي ، فرهنگ دف‌نوازي در جهان ،‌ فرهنگ دف‌نوازي و دايره‌نوازي در ايران ،‌ نوازندگان دف از گذشته تا به حال ( دف‌نوازان ) ، اثرات نواختن دف و طريقه نگهداري دف ،‌ ابعاد مختلف دف‌نوازي 1- تك نوازي 2- همنوازي 3- گروه نوازي ،‌ مراحل ساخت دف ، ساختمان دف و انواع آن ، نگرشي به جايگاه دف در شعر فارسي ، اصول كلي درباره وزن ، آموزش نت‌نويسي در دف‌نوازي و روش علمي آن و همچنين بخش تمرينات : (‌دف نوازي ) تشكيل شده است .

احمد خاك‌طينت در مقدمه كتاب خود بيان مي‌دارد كه نظم جهان آميخته با موسيقي عظيم ،‌ همچنانكه منظومه ما گردونه‌اي زيبا از موسيقي حيات و زندگي را به وجود آورده است ، ‌دف نيز گردون وار صداي عاشق را در چنبر وجود خود به سماع وامي‌دارد و در پيچ و تاب مليله و زنجيرهايش  آن را با نوايي خوش از جو پوست به گوش ما مي‌رساند . خاك‌طينت ادامه مي‌دهد كه سالهاست كه در اين دايره ،‌ حلقه به حلقه دف را سماع كرده است تا عاشقانه بتواند ذره‌وار به كمال معرفت دست بيابد و با اين عشق و احساس ذره‌ ذره بركاغذ بي‌جان نقش نت بدهد . وي يادآور مي‌شود كه آنچه وي را ترغيب و تشويق به اين كار نموده‌است رنج نبودن روش علمي براي آموزش و نواختن صحيح اين ساز بوده است كه سالها بررروي شانه‌‌هاي او سنگيني مي‌كرده است. احمد خاك‌طينت كتاب حاضر را ثمره هفت سال تحقيق و پژوهش در تمام شيوه‌هاي نوازندگي قدما و معاصرين و همچنين در تاريخ و فرهنگ اين ساز كوبه‌اي در ميان قوم‌هاي مختلف و ساختار فيزيكي آن از ديدگاه علمي است . مهديه‌الهي قمشه‌اي در ابتداي اين كتاب در شعري با نام «» دف خاك‌طينت » مي‌سرايد :

ديدي دف خاك‌طينت امشب در دل چه قيامتي به پا كرد   اين عقل اسير چند و چون را با مذهب عشق آشنا كرد

ديدي دف خاك‌طينت امشب آموخت به زهره‌ مطربي را     در پرده نواي عاشقي زد وز پرده دري نداشت پروا

ديدي دف خاك طينت امشب از الست رازها گفت            وزكبر و غرور و و ناز معشوق وز عاشقي و نيازها گفت

نويسنده در سخني كوتاه درمورد ارزشهاي وجودي يك هنرمند يادآور مي‌شود كه هنرمند واقعي واسطه‌اي است ‌بين  پرتو ذات معرفت و انسانها ، ‌هرگاه خويشتن را پالايش ننمايد و به عالم درجه‌اي هر چند اندك از پاكي نرسد نمي‌‌تواند آنگونه كه شايسته است ، اين پيام الهي  را كه خداوند بر تمامي عالم ارزاني‌داشته است و از ماوراي انديشه و تفكر آدمي و عمق هستي سرچشمه مي‌گيرد به گوش عالميان برساند. احمد خاك‌طينت تاكيد مي‌كند كه انسان مرداب نيست تا در افكار و منيت‌هاي خودپسندانه‌اش  بماند تا بگندد ،‌ بلكه براي انسان چنين رقم خورده است كه از جمادي تا ملك پران شود .پس تو اي همراه ، قدر زر خويش بدان و براي صيقل دادن و نوراني كردنش لحظه‌اي از سعي و كوشش بازنمان تا به كمال معرفت الهي راه‌يابي.

در بخشي از كتاب حاضر با عنوان « فرهنگ‌ دف‌نوازي و دايره نوازي در ايران » مي‌خوانيم :

دف و دف‌نوازي از ديرباز مورد توجه و استفاده مردم ايران بوده است . اين قوم اصيل آريايي فارسي زبان ، همواره در طول تاريخ پرفراز و نشيب كشورشان براي دف ،‌جايگاه و منزلت خاصي قائل بوده‌اند و بنابر فرهنگ‌هاي متفاوت حاكم بر نقاط گوناگون  از دف نيز استفاده‌هاي مختلف و متنوعي مي‌كرده‌اند. از تحقيقات انجام شده  ،‌ چنين به نظر مي‌رسد كه دف همواره از جايگاه ويژه‌اي در بين مردم ايران برخوردار بوده است . ادوار پيش از اسلام ،‌ مذهب ايرانيان را ميترايي خوانده‌اند . ميترا به معني خورشيد عالم تاب مي‌باشد كه همواره مورد تقدس  ايرانيان بوده است . در آن دوره براي اين خلقت شكفت و اسرارآميز مراسم خاصي به نام مراسم ميترايي را با استفاده از سازها و آوازهاي دسته جمعي و بخصوص با شركت دادن دف ، قرباني كردن حيوانات و نذر و نيازهاي گوناگون ،‌ هرماه و يا هر سال به صورت جمعي و هر روز به صورت انفرادي اجرا مي‌كردند. بعنوان فرضيه مي‌توان اظهار كرد كه يكي از ويژگي‌هاي قداست دف به دليل شبيه بودن آن با آفتاب مي‌باشد يا به تعبيري ديگر ،‌ نوازنده آفتابي ( دف ) در درست دارد كه آفتاب درونش را كه ذره‌ا ي از نور لايزال جمال حق باشد به تماي انسان‌هاي خاكي عرضه كرده و پرتوافشاني مي‌كند.

دف و دف‌نوازي در ايران – كتاب اول به قلم احمد خاك‌طينت در چاپ نخست خود با قيمت 3000 تومان توسط انتشارات سوره‌مهر به چاپ رسيده است.

 

 

 

دوشنبه 28 اسفند 1391 - 15:20


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری