يكشنبه 29 مرداد 1396 - 22:6
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

بابك راكخواه

 

بررسي طرح ادغام اتحاديه‌هاي مؤسسات و تشكل‌هاي قرآني

 

 

طرح ادغام اتحاديه‌هاي مؤسسات و تشكل‌هاي قرآني در مسيري قرار گرفته كه شايد تا پايان آن راهي باقي نمانده است اما همچنان سؤالاتي باقي مانده است؛ نظارت نهايي اين اتحاديه مدغم بر عهده چه كسي خواهد بود و هدف از اجراي اين طرح چيست؟!

موسسات قرآني ـ مردمي با نظارت سازمان تبليغات اسلامي و اتحاديه تشكل‌هاي قرآني ـ مردمي با نظارت مركز هماهنگي، توسعه و ترويج فعاليت‌هاي قرآني كشور به عنوان مهم‌ترين متوليان فعاليت‌هاي مؤسسات و تشكل‌هاي قرآني با استفاده و بهره‌مندي از توان و ظرفيت‌هاي مردمي قريب به چند سال است كه آغاز به فعاليت كرده‌اند كه البته هر كدام از اين اتحاديه‌ها با نظارتي جداگانه از جانب سازمان تبليغات و وزارت ارشاد هدايت و حمايت شده‌اند.

 ما همواره در طي اين سال اما و اگر‌هايي از جانب برخي از اعضاي جامعه قرآني و اساتيد در رابطه با وجود يك متولي در زمينه فعاليت‌ها قرآني وجود داشته و دارد كه در پس از اما و اگر‌ها طرح ادغام اين اتحاديه بارها مطرح شد تا اينكه سرانجام در يك ماهه گذشته با پيگيري بيشتري به روند خود ادامه داده است.

طرح ادغام اتحاديه‌هاي مؤسسات قرآني ـ مردمي و تشكل‌هاي قرآني با موافقت رؤساي اين دو مجموعه و در سطح وسيع‌تري رئيس سازمان تبليغات، وزير ارشاد اسلامي و معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در مسيري قرار گرفته است كه شايد تا پايان آن راهي باقي نمانده است.

جزئيات بيشتر اين طرح و اينكه ناظر نهايي اتحاديه مدغم كه خواهد بود، مطالبي است كه در گفت وگو با حسين بهبودي، مدير امور استان‌ها و تشكل‌هاي قرآني سازمان دارالقرآن الكريم به آن پرداخته شده است.

موافقت مؤسسات؛ شرط اساسي ادغام اتحاديه‌هاي مؤسسات و تشكل‌هاي قرآني

مدير امور استان‌ها و تشكل‌هاي قرآني سازمان دارالقرآن الكريم در رابطه با ادغام اتحاديه‌هاي كشوري مؤسسات و تشكل‌هاي قرآني با اشاره به موضع كاملاً شفاف و روشن سازمان كه پيرو همان مواضع قبلي است، افزود: از آنجايي كه اخيراً مباحثي در مورد ادغام اتحاديه‌هاي مؤسسات و تشكل‌هاي قرآني به نقل از سازمان تبليغات اسلامي مطرح شده است، بايد گفت چنين مسئله‌اي وجود ندارد و مواضع سازمان تبليغات اسلامي در اين زمينه كاملا مشخص و بارها از سوي مسئولان سازمان عنوان شده است.

 وي ادامه داد: سازمان تبليغات اسلامي عموم مؤسسات و اتحاديه‌هاي قرآني را كاملاً مردمي مي‌داند و تصميم‌گيري در رابطه با ادغام و برخي مسائل مرتبط را معطوف به تصميم مؤسسات قرآني مردمي مي‌داند و نقش سازمان، صرفا وظيفه حمايت، هدايت و نظارت به منظور رعايت حقوق مؤسسات است.

 مدير امور استان‌ها و تشكل‌هاي قرآني سازمان دارالقرآن تصريح كرد: طبق قوانين جاري و ضوابط مربوطه همچنين اساسنامه اتحاديه مؤسسات قرآني ـ مردمي، شرط اول در رابطه با تغيير شخصيت حقوقي اتحاديه و ادغام آن با ساير اشخاص حقوقي در صلاحيت مجمع عمومي اتحاديه‌ است. قاعدتاً تصميم‌گيري در اتحاديه تشكل‌هاي قرآني نيز بايد اينچنين باشد.

 وي ادامه داد: در نتيجه ابتدائاً اين مؤسسات قرآني ـ مردمي هستند كه در رابطه با ورود به اين بحث بايد موافقت خود را اعلام كنند.

 از سوئي ديگر بحث در خصوص ادغام مستلزم توجه و تبيين برخي مسائل از قبيل شرايط اعضاء اتحاديه مدغم، نحوه عضوگيري، ويژگي‌هاي مديران، نحوه انتخاب آنها، نقش اتحاديه‌هاي استان‌ها، دستگاه ناظر و ساير مسائل پيش رو است.

 موضوعاتي جدي كه از همان روز اول دامنگير اتحاديه مدغم خواهد بود و چه بسا مستوجب چالش‌هائي شود كه ادامه راه را غير ممكن سازد. بدليل آنكه تعاريف فوق و ضوابط حاكم بر آنها در دو دستگاه ناظر و اساسنامه دو اتحاديه متفاوت بوده و طبعاً هر مجموعه نيز دلايلي براي تعاريف خود داشته و اعضاء نيز با همين رويكردها تأسيس و به عضويت اتحاديه ها درآمده‌اند، چگونه مي‌شود در شرايطي موضوع ادغام اتحاديه‌هاي كشوري را مطرح ساخت در حالي كه تعاريف و ضوابط حاكم بر تأسيس مؤسسات و اتحاديه‌ها در مراجع صدور مجوز متفاوت از هم است.

اين تعاريف حتي در اساسنامه اتحاديه‌ها هم متفاوت است، به‌عنوان مثال وفق اساسنامه اتحاديه مؤسسات قرآني ـ مردمي تمامي مؤسسات پس از اخذ پروانه فعاليت از سازمان تبليغات اسلامي با رعايت ضوابط مي‌توانند، عضو اتحاديه استان شده و بالتبع به عضويت اتحاديه كشور درآيند ولي وفق اساسنامه اتحاديه تشكل‌هاي قرآني كشور، عضو به مؤسسه‌اي گفته مي‌شود كه بايد اولاً غير انتفاعي بوده و ثانياً حداقل دو سال سابقه فعاليت داشته باشند!

لذا به‌نظر مي‌رسد در شرايط فعلي اهتمام بابت هماهنگي بين اتحاديه‌ها در مسائل مورد علاقه، مقدم و پيش نياز موضوع ادغام است؛ هماهنگي و همكاري اكسير مفقوده‌اي بوده كه تاكنون به آن كمتر پرداخته شده و جهش يكباره از اين موضع به ادغام بدون هيچ مقدمه و تجربه همكاري و شناخت اهم رويكردها و دغدغه‌هاي هم، نتايج مطلوبي نخواهد داشت. البته در سطح دستگاه‌هاي ناظر هم همين هماهنگي بايد بوجود آيد كه اميدواريم دوستان ما در وزارت ارشاد بيش از پيش به اين موضوع عنايت كنند.

بهبودي با تأكيد بر اينكه سازمان با اصل ادغام مخالفتي ندارد ولي ابتدائا قائل به تبيين و شفاف سازي در رابطه با پرسش‌هاي فوق‌الذكر است، گفت: تا آنجا كه ما مطلع هستيم مجمع عمومي اتحاديه مؤسسات قرآني ـ مردمي قبلاً چند جلسه با موضوع بررسي طرح ادغام اتحاديه موسسات و تشكل‌هاي قرآني برگزار نموده و در هر مرتبه اين طرح با رأي قريب به اتفاق مؤسسات رد شده است.

در كل تا زماني هم كه رأي مؤسسات تغيير نيابد سازمان تبليغات اسلامي بر خلاف آن عمل نخواهد كرد، از سوئي ديگر اتحاديه كشوري مؤسسات قرآني تحت نظارت سازمان به‌صورتي نظام‌مند تشكيل يافته است. يعني ابتدا مؤسسات قرآني ـ مردمي شكل و سامان يافتند و پس از آن اتحاديه‌هاي استان‌ها توسط خود مؤسسات هر استان تشكيل شدند و در نهايت اتحاديه كشور نيز با رأي نمايندگان اتحاديه‌هاي استان‌ها تأسيس و فعال شد.

لذا اين اتحاديه پايگاهي كاملاً مردمي و ريشه‌هايي مستحكم در اقصي نقاط كشور دارد، تا جائي كه بسياري از مؤسسات قرآني مردمي تحت نظارت وزارت ارشاد نيز عضو اتحاديه‌هاي استاني و كشوري بوده با رأي نمايندگان مؤسسات به عضويت هيأت مديره‌ها نيز درآمده‌اند.

وي اظهار كرد: سازمان به عنوان مرجع ساماندهي موسسات قرآني ـ مردمي وظايفي بر عهده دارد و بايد در حد توان به نحو شايسته آنها را انجام دهد؛ خاصه اينكه اين وظايف از سوي مقام معظم رهبري به عنوان ولي امر مسلمين تأييد و ابلاغ و تكليف شده است. لذا پاسداري از مأموريت‌هاي سازمان يك تكليف قانوني و شرعي است و تا زماني هم كه مطابق با اساسنامه اين سازمان، شخص مقام معظم رهبري، مأموريت ساماندهي مؤسسات را از سازمان نگيرد سازمان به طور جدي در خصوص استمرار و صيانت از اين مأموريت اقدام خواهد كرد.

بهبودي ادامه داد: بدون اينكه در اين زمينه مانعي براي انجام تكليف دستگاه‌هاي ديگر به‌وجود آورد، رئيس سازمان تبليغات اسلاميف حجت‌‌الاسلام والمسلمين سيدمهدي خاموشي نيز به كرّات تأكيد فرموده‌اند، كه سازمان تبليغات اسلامي در انجام مأموريت‌هاي خود كوتاهي نخواهد كرد.

بهبودي در بخش ديگري از سخنان خود افزود: در جامعه قرآني مشكلات، موانع و چالش‌هايي داريم كه قابل انكار نيست و منحصر به جامعه قرآني هم نيست و در ساير حوزه‌هاي ديگر اجتماعي نيز مشكلات مشابهي وجود دارد؛ اما به نظر مي‌رسد كه برخي‌ها موانع و چالش‌هاي موجود در اين عرصه را به وجود دو اتحاديه نسبت مي‌دهند و براي فرار از پاسخ به افكار عمومي و جبران كم‌كاري‌ها و ناكارآمدي‌ها در رفع مشكلات مؤسسات، به‌طور مكرر اينگونه القاء مي‌كنند كه اگر اتحاديه مدغم داشته باشيم تمام مشكلات حل مي‌شود.

 وي ادامه داد: فرآيند ادغام دو مجموعه مردمي كاملاً در قوانين و مقررات جاري معين شده است و نبايد از آن بعنوان ابزار تبليغاتي استفاده كرد، به همين دليل هم است كه حجم كار صورت گرفته بسيار كمتر از مصاحبه‌هاي مربوطه است.

 حسين بهبودي با اشاره به اينكه امروزه با تشكيل شوراي توسعه فرهنگ قرآني و تجميع دستگاه‌هاي قرآني در اين شورا تلاش مي شود با هم‌انديشي، تبادل نظر، كارشناسي و شورايي كردن موضوع، ضمن هماهنگي دستگاهها در مسائل كلان و سياست گذاري امور مختلف قرآني از موازي كاري در اين امور جلوگيري شود كه اگر اين امر ميسر شود، بسياري از مشكلات كلان اين حوزه برطرف خواهد شد. لكن در عرصه اجرا ، موازي كاري لزوماً ناپسند نيست و معمولاً هم نمي تواند امور اجرا قائم به شخص باشد. موازي كاري در امور اجرايي موجب توسعه و تعميق كار‌ها شده و بهرمندي از ظرفيت‌هاي موجود در كشور را افزايش خواهد داد و در خصوص اتحاديه هاي كشوري موجود نيز تاكنون چنين بوده است و هر كدام از اتحاديه ها توانسته اند با توان و ظرفيت در دسترس خود، ثمرات و بركاتي را نصيب تشكلهاي قرآني نمايند كه قطعاً در صورت واحد بودن، اين بركات حاصل نمي¬شد. معهذا سازمان تبليغات اسلامي در صورت توافق مؤسسات قرآني مردمي و رعايت ضوابط و مقررات جاري، هيچ مخالفتي با ادغام اتحاديه‌ها ندارد.

همچنين چندي پيش محمد انجم‌شعاع، مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآني مردمي در گفتگو با ايکنا در رابطه با جزئيات طرح ادغام دو اتحاديه تشكل‌هاي قرآني و اتحاديه مؤسسات قرآني ـ مردمي گفت: در 5 سال گذشته تقريبا مجموعه دستگاه‌هاي دولتي متوجه اين امر شدند كه براي انجام كارهاي قرآني بايد از ظرفيت‌هاي مردمي استفاده كرد و از اين توان بالفعل و بالقوه مردمي بهره‌مند شد.

وي افزود: اقدامات مناسبي از اين برنامه‌هاي قرآني ايجاد شد، گاه در قالب مؤسسات فرهنگي و هنري و گاه در قالب مؤسسات قرآني و گاه در عناوين ديگري تحت عنوان خانه‌هاي قرآن روستايي و شهري.

قريب 6 هزار تشكل قرآني فعال در عرصه برنامه‌هاي قرآني وجود دارد

انجم‌شعاع ادامه داد: امروز تقريبا قريب 6 هزار تشكل قرآني فعال در عرصه برنامه‌هاي قرآني وجود دارد كه براي ساماندهي اين مجموعه عظيم قرآني دو دستگاه بزرگ قرآني كشور يعني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و سازمان تبليغات اسلامي در دو مجموعه هماهنگ‌كننده، اين مؤسسات قرآني را هدايت مي‌كنند.

وي تصريح كرد: تشكيل و راه‌اندازي و حمايت از مؤسسات ابتدا توسط اتحاديه مؤسسات قرآني ـ مردمي كشور سپس اتحاديه تشكل‌هاي قرآني ـ مردمي بود كه در حقيقت مي‌توان گفت اين مجموعه‌ي داراي قدمت قبلي با رأي مردم و گام‌هاي مردمي شكل گرفت قبل از آنكه ساماندهي توسط وزارت ارشاد اسلامي انجام گيرد.

انجم‌شعاع بيان كرد: اين دو مجموعه يكي با قدمت بيشتر و يكي با قدمت سه سال در عرصه فعاليت‌هاي قرآني فعال بوده‌اند، از ابتداي تشكيل اين موضوع، اعضا در اتحاديه تشكل‌هاي قرآني علاقه‌مند بودند و اهتمام داشتند به اين امر كه ادغامي ميان اين دو مجموعه صورت پذيرد و در حقيقت در عرصه فعاليت‌هاي قرآني كشور تنها يك اتحاديه اثرگذار و نقش‌آفرين باشد.

مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآني ـ مردمي كشور در ادامه تصريح كرد: در هيئت مديره‌هاي دوره‌هاي قبل اين موضوع مطرح شد كه به دلايلي اين مورد رقم نخورد و يا آنكه هيئت مديره و يا آنكه در عرصه مجمع‌هاي عمومي به تصويب جدي نرسيد.

 ناظر اين اتحاديه مدغم كه خواهد بود؟

وي اظهار كرد: از سويي بسياري از موانع جدي شكل‌گيري اين اتحاديه مدغم سؤالات و ابهاماتي در رابطه با اين مسأله بود كه ناظر اين اتحاديه مدغم كه خواهد بود؟ و به طريق اولي قبل از اينكه ناظر تعيين شود، مجوز فعاليت اين اتحاديه مدغم را چه مجموعه‌اي صادر خواهد كرد؟!

انجم‌شعاع يادآور شد: خوشبختانه اين موضوع در جلسات مختلف مطرح شد و به طور قطع ما بر اين باور بوديم كه دو مجموعه اثرگذار موجود يعني سازمان دارالقرآن و مركز توسعه كه الان معاونت قرآن و عترت ارشاد هستند، ذي‌حق و ذي‌نفع هستند و محق‌اند در اينكه بر آن اتحاديه مدغم نظارت داشته باشند.

وي ادامه داد: اما به طور طبيعي در جايي كه دو مجموعه قرار است نظارت كنند، احتمالا نكاتي در اثناء اين نظارت پيش مي‌آمد كه يك مرضي‌الطرفيني بر اين مجموعه نظارتي دخالت مي‌كرد كه منجر به يك نگاه متفاوتي در عرصه نظارت بر اتحاديه مدغم منجر نشود.

ناظراتحاديه مدغم؛ تركيبي از اين دو مجموعه به اضافه نماينده شوراي توسعه فرهنگ قرآني

انجم‌شعاع تأكيد كرد: خوشبختانه با پيشنهادي كه توسط اعضاي اتحاديه تشكل‌ها و اتحاديه مؤسسات در هيئت مديره مطرح شد، هم از جانب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و هم از جانب سازمان تبليغات پذيرفته شد كه در قالب تفاهم‌نامه‌اي كه به توافق برسد، ناظر سوم بر اتحاديه مدغم تركيبي از اين دو مجموعه به اضافه نماينده شوراي توسعه و يا شخص دبير شوراي توسعه فرهنگ قرآني باشد.

مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآني ـ مردمي يادآور شد: پيشنهاد و موضوعي كه مورد توافق اوليه بود در جلساتي كه خدمت وزير ارشاد اسلامي، قائم مقام وزير ارشاد در امور قرآني، رئيس سازمان تبليغات و رئيس سازمان دارالقرآن داشتيم، تقريبا منهاي جزئياتي كه به جلسات كارشناسي و آئين‌نامه باز مي‌گردد، مورد تائيد اين افراد واقع شد و اين افراد اصرار بر اين داشتند كه اين كار كه قطعا موجب خوشحالي جامعه قرآني خواهد شد، به زودي زود رقم بخورد.

وي در رابطه با آغاز اين پيشنهاد و جلسات طي‌شده در رابطه با اين قضيه تا كنون ادامه داد: پيشنهاد اين قضيه قريب يك ماه است كه مطرح و تصويب شده است و در جلسات حضوري كه با حضور حجت‌الاسلام خاموشي و مسئولان وزارت ارشاد برگزار شده، مورد تائيد قرار گرفته و بر اصل موضوع صحه گذاشته‌اند، آن ابهامي هم كه در بحث نظارت و صدور مجوز فعاليت مجموعه مدغم وجود داشت نيز كاملا مرتفع شده است.

مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآني ـ مردمي كشور در پايان خاطرنشان كرد: ما در اتحاديه مؤسسات قرآني ـ مردمي كشور اعلام آمادگي مي‌كنيم كه اين كار ارزشمند با يك شتاب مناسبي انجام گيرد تا ما بتوانيم با تمام توان اين دو مجموعه را در خدمت اتحاديه قرار دهيم و از موازي‌كاري در آينده پرهيز جدي داشته باشيم.

سيدعلي سرابي، رئيس هيئت‌مديره اتحاديه تشكل‌هاي قرآني كشورنيز در رابطه با طرح ادغام اتحاديه‌هاي مؤسسات و تشكل‌هاي قرآني گفت: اتحاديه تشكل‌هاي قرآني از حدود 3 سال قبل زماني كه اتحاديه مؤسسات قرآني ـ مردمي وابسته به تبليغات اسلامي اعلام موجوديت كرد، پيشنهاد ادغام دو اتحاديه را مطرح كرد و براي اين ادغام هم با برگزاري جلسات مشترك بين دو هيئت مديره اين اتحاديه‌ها، نقشه راهي نيز تدوين شد كه در آن مراحل ادغام هم مشخص گرديد.

وي افزود: متعاقب اين موضوع ما در مجمع عمومي اتحاديه تشكل‌هاي قرآني كشور موضوع را به تصويب هم رسانديم، يعني مجمع عمومي اتحاديه تشكل‌هاي قرآني كشور با انجام ادغام دو اتحاديه موافقت خود را اعلام كرد اما اين ادغام با توجه به موانعي كه در طرف مقابل وجود داشت، محقق نشد.

سرابي در رابطه با طي اين مسير جهت تحقق طرح ادغام در مسيري ديگري اظهار كرد: همچنين مسير ديگري نيز براي انجام اين ادغام پيموده شد كه بر اساس آن در كميسيون فعاليت‌هاي تبليغي ـ ترويجي وابسته به شوراي توسعه فرهنگ قرآني كشور، طرح ساماندهي مؤسسات قرآني تهيه شد كه متضمن ادغام اتحاديه‌هاي موجود بود؛ اين طرح به شوراي توسعه ارسال شد و در شوراي توسعه ضرورت آن به تصويب رسيد و قرار شد در قالب طرح جامع‌تري، تصويب شود، و اين در حالي است كه از آعاز اين طرح يك سال نيز مي‌گذرد.

وي ادامه داد: اخيرا مسئولان اتحاديه مؤسسات قرآني ـ مردمي كشور تحرك بيشتري نسبت به اين موضوع داشته و موضوع مورد پيگيري قرار گرفته است؛ بر همين اساس توافق اوليه‌اي بين وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و سازمان تبليغات اسلامي براي موضوع ساماندهي مؤسسات قرآني به عمل آمد و پيش‌نويسي نيز براي تفاهم در اين موضوع تهيه شد كه اميدواريم با حسن ظن مديران ارشد در سازمان تبليغات اسلامي و وزارت ارشاد اسلامي هر چه سريع‌تر اين تفاهم‌نامه امضا شود.

سرابي در ادامه تأكيد كرد: البته موضوع اين تفاهم‌نامه تنها ادغام دو اتحاديه نيست چرا كه در زمينه مؤسسات قرآني دوگانگي وجود دارد، چه در زمينه صدور مجوز فعاليت مؤسسات قرآني، چه در امر نظارت بر مؤسسات و چه در امر حمايت‌هايي كه بايد از اين مؤسسات قرآني به‌عمل آيد.

وي تصريح كرد: منشأ اين دو گانگي و تشتت در واقع در مرجع صدور مجوز فعاليت مؤسسات قرآني است كه وزارت ارشاد اسلامي بر اساس آئين‌نامه مصوب سال 1371 شوراي عالي انقلاب فرهنگي متولي تأسيس مؤسسات فرهنگي و از جمله قرآني است و سازمان تبليغات اسلامي نيز به استناد اساس‌نامه خود، به مؤسسات قرآني خود مجوز فعاليت مي‌دهد.

دوگانگي روند فعاليتي مؤسسات قرآني عامل کاهش بهره‌وري اين مراکز است

رئيس هيئت مديره اتحاديه تشكل‌هاي قرآني كشور در توضيح اين دوگانگي موجود بيان كرد: اين دوگانگي باعث شده است كه هم موضوع صدور مجوز فعاليت مؤسسات قرآني دچار تناقض و مشكلاتي شود، هم نظارت بر مؤسسات قرآني دچار دوگانگي شود، يعني ملاك‌هاي نظارت متفاوت است و بحث حمايت از مؤسسات و تخصيص اعتبارات حمايتي نيز دچار دوگانگي و تشتت شده است.

وي تأكيد كرد: ما اميدواريم اين تفاهم‌نامه به نوعي تمام اين دوگانگي‌ها را رفع كرده و باعث ساماندهي فعاليت‌ها و امور مربوط به مؤسسات قرآني شود، چرا كه مؤسسات قرآني در ساختار فعاليت‌هاي قرآني كشور داراي جايگاه و پايگاه ارزشمندي است و تشتت در اين مجموعه راندمان و بهره‌وري آن را پايين مي‌آورد و اگر در قالب طرح جامعي اين مشكلات حل شده و ساماندهي شود، بهره‌وري و راندمان اين مؤسسات چند برابر مي‌شود.

 

چهارشنبه 23 اسفند 1391 - 10:42


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری

 

از اين نويسنده يا گزارشگر