سه‌شنبه 21 آذر 1396 - 13:53
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

خواجه عبدالله انصاري

 

 

خواجه عبدالله انصاري – آفرينندگان فرهنگ و تمدن اسلام و بوم ايران/ جلد 16

نويسنده : دکتر علي اکبر ولايتي

چاپ و شمارگان : اول 90 / 3000 نسخه

ناشر : شرکت سهامي کتابهاي جيبي و ابسته به موسسه انتشارات اميرکبير

 

کتاب حاضر از شش فصل با عناوين عصر خواجه عبدالله انصاري ، زندگينامه خواجه ، افکار پير هرات ، آثار خواجه کتابشناسي و انتشار آثار خواجه عبدالله و همچنين ضميمه تشکيل شده است . پدر و اجداد ، از تولد تا بالندگي ، غيبت پدر ، دوران شکوفايي و مراحل تکوين شخصيت خواجه  عبدالله ، استادان خواجه ، پيران طريقت خواجه ، مذهب او ، القاب پير هرات ، مسافرت ها ، ملاقات با خرقاني و ابوسعيد ابي الخير ، مجاهدات و تبعيدهاي خواجه ، تصوف و صوفي ، شريعت و طريقت ، کرامت صوفيه ، سماع ، شناخت و معرفت صوفيانه ، عقل و علم ، توضيح برخي از آثار او ، منازل السائرين ، تفسير قرآن ، طبقات الصوفيه ، رسائل ، انوار التحقيق ، مناجان نامه ، مقالات ، مقامات ، نصايح ، زادالعارفين ، منابع کهن در شرح حال او ، انتشار آثار خواجه ، از تفسير سوره يوسف ، نصيحت پير هرات به خواجه نظام الملک طوسي ، از مناجات نامه ، منابع و نمايه موضوعات کتاب حاضر را تشکيل مي دهند که نويسنده آنها را مورد کنکاش و بررسي قرار مي دهد .

دكترعلي‌اكبر ولايتي درابتداي كتاب خود به اين موضوع اشاره مي‌كندكه قرن‌ها پيش ازآنكه اروپا وممالك اروپايي كشورشوند، مسلمانان امت واحده  و ايرانيان منسجم بودند . امت اسلامي مدت هزارسال مهد علم وتمدن  وفرهنگ جهان، وايران پرچمدار اين نهضت بزرگ اسلامي بود . ولايتي ادامه مي‌دهدكه در دوسه قرن اخيرهجوم فرهنگي، نظامي و سياسي و اقتصادي استعمارموجب رخوت و عقب افتادگي جوامع مسلمان شد، ولي بيداري اسلامي قرن گذشته و معاصر، وخيزش اسلامي چند دهه اخير موجب حركت مسلمانان شد . وي در پايان يادآورمي‌شود كه  تلاش‌هاي نخستين ، درجهت رهايي ازسلطه نظامي و سياسي وكسب آزادي واستقلال بود واكنون زمان بيداري فرهنگي واحياي اعتماد به نفس اسلامي و ايراني فرارسيده است .دكتر ولايتي ازجمله اقدامات اساسي برايچنين حركتي را معرفي  و بازشناساندن بزرگان تاريخ تمدن اسلام و ايران و بازتعريف ارزش‌هاي اعتقادي اسلامي و هويت ملي مي‌داند .

دکتر علي اکبر ولايتي در مقدمه کتاب حاضر بيان مي کند که از قرون چهارم و پنجم هجري به بعد ، تصوف در ميان اهل تسنن رونق يافت و مي توان گفت که مجالي براي بازگشت به حوزه محبت اهل بيت – عليهم السلام – بود و تبليغات ضد علوي و اهل بيتي بني اميه و بني عباس از طريق  تاحدود زيادي خنثي شد . خواجه عبدالله انصاري ، شيخ الاسلام هرات ، پيرو مذهب حنبلي در عرفان چنان پيش رفت و شيفته سالکان طريقت شد که گفت : « عبدالله مردي بود بياباني ، تشنه آب زندگاني ، ناگاه رسيد به ابوالحسن خرقاني و چندان خورد از آب زندگاني که نه عبدالله ماند و نه خرقاني . اما نبايد از اين واقعيت غافل شد که به خلاف راه يافتگان سير و سلوک عرفاني تعصبات شديدي در مذهب حنبلي داشت و تا سرحد جان با پيروان ديگر مذاهب اسلامي ، از جمله شافعيان ، مبارزه مي کرد و در اين زمينه چندان پيش رفت که چندبار به فرمان خواجه نظام الملک وزير آل سلجوق ، که خود در تفکر اشعري و مذهب شافعي متصلب بود ، از هرات تبعيد شد . اين بخش از عملکرد خواجه عبدالله با کلمات لطيفي در کتب عرفاني او ، از جمله منازل السائرين ، آمده در تناقض است .

از مناجات نامه خواجه در کتاب حاضر مي خوانيم :

الهي ! دلي ده که در کار تو جان بازيم ، جاني ده که کنار آن جهاني سازيم .

الهي ! تقوا ده تا از دنيا ببريم ، روحي ده که تا از عقبي برخوريم ، يقيني ده که تا در آز بر ما باز نشود ، قناعتي ده تا صعوه حرص ما باز نشود .

الهي ! دانايي ده تا از راه نيفتيم ، دست گير که دستاويزي نداريم ، بپذير که پاي گريز نداريم .

الهي ! در گذر که بد کرده ايم ، آزرم دار که آزرده ايم .

الهي ! مگوي که چه کرده اي که دروا شويم ، مگو چه آورده اي که رسوا شويم.

خواجه عبدالله انصاري – آفرينندگان فرهنگ و تمدن اسلام و بوم ايران/ جلد 16 در چاپ نخست خود با قيمت 1350 تومان توسط شرکت سهامي کتابهاي جيبي وابسته به موسسه انتشارات اميرکبير به چاپ رسيده است.

 

 

 

دوشنبه 21 اسفند 1391 - 8:55


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری