پنجشنبه 8 تير 1396 - 10:8
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

سيري در رساله‌هاي موسيقي

 

سيري در رساله‌هاي موسيقي ( موسيقي قدسي ،‌مذهبي  و آييني ايران )

نويسنده : هوشنگ جاويد

چاپ و شمارگان : اول – 1100 نسخه          

ناشر :‌ سوره‌مهر

 

كتاب حاضر از چهار بخش باعناوين سخنراني‌ها ، مقالات ، رودررو و همچنين يافته‌هاي پژوهشي تشكيل شده است . در عرصه هنر بايد به خودمان برگرديم ، در مدح تامل و به بهانه‌ي منقبت ،‌ بايد منقبت ،‌ بدون غلو باشد ،‌ اين نغمه‌ي قدسي و مينوي ، براي اين هنر خون‌ها ريخته شده است ، توجه به موسيقي قدسي ، مذهبي و آئيني ايران ، حفاظت از ميراث فرهنگي معنوي ،‌ افتخار من منقبت‌خواني است ، اين هنر ، آموزشي نيست ، عشق از همه كس پهلوان‌تر است ! فردوسي در بيان ،‌ بهره از مولاعلي ( ع ) گرفته است ، گام در وادي معرفت ،‌ امروز بهاي هيزم و عود يكي است ! عاشقان را حب جاه و جبه و دستار نيست،‌ در موقع گرفتاري و شادي بگويند علي ( ع ) ،‌ من و راه و رسم قلندري ! حامي من مرتضي علي (‌ع )‌ است ، درسي نبود ، هرآنچه در سينه بود ، كسي بخشي است كه مداحي را بداند ، من مطرب نيستم ، شاعرم! ، سواد مكتبي دارم و مطالعه زياد ، عشق دست‌‌بردار نيست ، آواز علي دوستي مردم لرستان است حسين خيوه‌ هيوه‌چي ، تقان قلي كوچك‌نژاد ،‌ موضوع‌هاي قابل پژوهش منقبت‌خواني به همراه نمودارها ،‌نمودار كمبودها و مواردي كه در پژوهش منقبت خواني بايد بدان پرداخته شود و همچنين ياران پژوهي ميداني از جمله موضوعاتي است كه در كتاب حاضر توسط هوشنگ جاويد مورد بررسي و كنكاش نظر قرار مي‌گيرد.

مركز موسيقي حوزه هنري در ابتداي كتاب بيان مي‌كند منقبت خواندن هنر قدسي ،‌ مذهبي ، ‌آئيني ايرانيان است ،‌گرچه مسقط الراس مناقب به لحاظ ستايش ائمه ( ع ) به سيد حميري مي‌رسد اما هنر ستايشگري در ايران داراي تاريخچه‌اي بس كهن‌تر از عهد هخامنشيان است . ردپاي ستايش ايزد را در يشت‌ها به خوبي مي‌توان يافت ،‌ ايرانيان پس از اسلام و گرويدن به مذهب شيعه همان هنر ستايشگري را در خدمت خاندان علويان درآوردند و پيشتاز هنري بس عظيم شدند كه اوج آن در قرن پنجم و ششم هجري بود. اين مركز ادامه مي‌دهد در هنر منقبت خواني بخش گسترده‌اي از گنج آوازهاي موسيقايي كهن نهفته است ،‌ پس از كودتاي پهلوي اول و ممنوعيت اعمال و افعال مذهبي ، منقبت خواني نيز رو به اضمحلال رفت ،‌آنچه كه باز ماند در روستاها و شهرهاي دور از مركز بود و از آنزمان تاكنون به مدت هشتاد سال مناقب‌خوانان مورد بي‌مهري قرار گرفتند. مركز موسيقي حوزه‌هنري يادآور مي‌‌شود كه بسياري داعيه‌ي اين را دارند كه تعزيه‌خواني موسيقي رديف و دستگاه را حفظ كرده است ،‌ درحالي كه به جرات مي‌توان گفت تمامي هنرهاي مذهبي آئيني در گونه‌هاي خود ، ‌چونان « مقتل خواني » ، « منقبت‌خواني » ، « مرثيه‌خواني » و ... اين حفاظت را انجام داده‌اند و تعزيه فقط بخشي را حافظ شده است. اين مركز در پايان اين نغمه‌ها و آواهاي گمنام را مظلوم‌تر از ماهيت مظلوم موسيقي نواحي و مناطق ايران مي‌داند كه كتاب حاضر در نوع خود مي‌تواند سرفصلي براي يك آغاز و نگرش درست به شاخه‌هاي موسيقي قدسي ، مذهبي و آئيني ايرانيان باشد.

مرشد مصطفي طبيب ؛‌ غزل‌خوان و مداح تهران در بخش « گام در وادي معرفت » كتاب حاضر بيان مي‌كند :

اكنون حدود چهل و دو سال است كه رسمي و جدي توي گود زورخانه غزل مي‌خوانم . علاوه بر آنكه در هيئات‌هاي عزاداري به وقت لازم مداحي هم مي‌كنم . منقبت‌خواني و پنديات‌گويي و حديث‌گويي هم انجام مي‌دهم ،‌ شغل من قصابي است اما روحيه‌ام چيز ديگري است ،‌ خيلي دلم مي‌خواست و مي‌خواهد كه گل‌فروشي داشته باشم و آئين سخنوري را هم تا حدي مي‌دانم ،‌ گرچه از هفده‌سالگي غزل‌خواني را شروع كردم اما حدود بيست و دو سالم بود كه اولين غزل دلسوز و تاثيرگذار را در گود زورخانه خواندم ،‌ شروع با يك دو بيتي درباره يتيم بود و پشت بند آن يك سه خطي درباره‌ي صيد و صياد اينگونه بود :

قطره اشكي ديدم از چشم يتيم افتاده است

گفتم الماسي گران در زير پا افتاده است

هركه بشمارد سرشك بينوايان را به هيچ

اين مسلم دان كه از چشم خدا افتاده است

ديدم كه مستعمين به وجد و حال رسيده‌اند ،‌گريه مي‌كنند ، ‌خودم هم به گريه افتادم . غزل‌خواني كار هركسي نيست باب دل سينه‌سوخته‌ها و ستم كشيده‌هاست ، غزل خوان بايد بداند كه اهل مجلس چه حالي دارند ، حال فردي و حال جمعي هر دو را با هم پيوند بزند ،‌ چون با دل دل مردم كار دارد نه با گوش مردم ،‌ بايد تلاش كند حرف دل خودش را به گونه‌ي مردم پسند بزند.

سيري در رساله‌هاي موسيقي ( موسيقي قدسي ،‌مذهبي  و آييني ايران ) به اهتمام هوشنگ جاويد در چاپ نخست خود با شمارگان1100  نسخه و با قيمت 3000 تومان توسط انتشارات سوره‌مهر به چاپ رسيده است.

 

 

چهارشنبه 2 اسفند 1391 - 13:37


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری