چهارشنبه 4 مرداد 1396 - 17:8
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

پاي منبر معرفت

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان گلستان

 

بدخلقي از ديدگاه معصومين و آثار سوء آن

 

 

 در حديث نبوي آمده كه سعد بن معاذ به خاطر بدخلقي با اهل خانه‌اش پس از دفن دچار فشار قبر شد.

 بداخلاقي از طريق پيشگيري و درمان برطرف مي‌شود، اما پيش‌گيري از بد اخلاقي از زمان طفوليت بايد انجام گيرد. والدين بايد عملاً محاسن اخلاقي را به فرزندان خود تعليم دهند و آنان را از بد خلقي دور سازند.

نكته ديگر اجتناب از معاشرت با افراد بد اخلاق است. امام علي(ع) مي‌فرمايد: (اياك ومصاحبة الفساق فان الشّر بالشر ملحق‌؛ از مصاحبت با گناه كاران پرهيز كن كه پيوند بد، سرانجام شر و بدي به بار مي‌آورد.) اما در مرحله درمان بايد توجه داشت كه علاج و درمان بيماري‌هاي اخلاقي همانند بيماري‌هاي جسمي، مبتني بر چهار شرط اصولي است ۱. آگاهي از وجود بيماري‌؛ ۲. شناخت منشأ بيماري و راه علاج آن‌ ۳. تصميم مريض براي درمان بيماري‌ ۴. انجام برنامه‌هاي درماني. بنابراين كسي كه به بدخلقي خود پي برد، در مرحله بعد بايد منشأ كج خلقي را بشناسد.

صفات ناپسند و از جمله بدخلقي، علل متعددي دارد كه مهمترين آنها سوءعادت و عقده‌هاي دروني و بيماري‌هاي جسمي مي‌باشند. اگر خلق بد تنها ناشي از سوء عادت باشد، بايد در ترك آن كوشيد و عادت بد را با جايگزين كردن عادت پسنديده از صفحه خاطر محو كرد. علي(ع) مي‌فرمايد: (روّضوا انفسكم علي الاخلاق الحسنة‌؛ خود را به اخلاق نيك عادت دهيد) اگر بدخلقي، معلول عقده روحي يا بيماري جسمي باشد، بايد اين عقده گشوده شود و بيماري حاصل از آن درمان گردد. مرحله ديگري كه در درمان بدخلقي مهم است، تصميم قاطع براي درمان مي‌باشد، چرا كه شناخت بيماري و منشأ آن به تنهايي كفايت نمي‌كند.

چه بسا افرادي از بدخلقي رنج مي‌برند و اظهار تنفر مي‌كنند، اما در مقام عمل با اراده جدّي به علاج آن نمي‌پردازند. اين تصميم وقتي اتخاذ مي‌شود كه انسان به آثار بدخلقي آگاهي پيدا كند.

در روايات معصومين به مفاسد بدخلقي اشاره شده كه در اينجا به بعضي از آنها مي‌پردازيم:

۱. عذاب دروني: رسول اكرم(ص) مي‌فرمايد: (من ساء خلقه عذّب نفسه‌؛ كسي كه بدخلق است، خود را عذاب مي‌دهد.)

۲. فساد عمل: بدخلقي، عمل خوب انسان را تباه مي‌كند. پيامبر اكرم(ص) مي‌فرمايد: (الخلق السيي يفسد العمل كما يفسد الخل العسل‌؛ بدخلقي عمل را فاسد مي‌كند، همان طوري كه سركه عسل را فاسد مي‌كند.)

۳. تنگ شدن روزي: علي(ع) مي‌فرمايد: (من ساء خلقه ضاق رزقه‌؛ كسي كه بدخو باشد، روزيش تنگ مي‌شود).

۴. دشواري زندگي: علي(ع) مي‌فرمايد: بدخويي، زندگاني را دشوار مي‌کند و موجب رنج و عذاب نفس است.

۵. فشار قبر: در حديث نبوي آمده كه سعد بن معاذ به خاطر بدخلقي با اهل خانه‌اش پس از دفن دچار فشار قبر شد.

امر ديگري كه اراده انسان را در تغيير بدخلقي تقويت مي‌كند، توجه به آثار و فوايد حسن خلق است كه در روايات اسلامي بدان اشاره شده است. در اينجا به ذكر دو روايت اكتفا مي‌كنيم:

رسول اكرم(ص) مي‌فرمايد: (ما يوضع في ميزان امرئ يوم القيامة افضل من حسن الخلق‌؛ در روز قيامت در ترازوي عمل انسان، چيزي بهتر از اخلاق پسنديده گذارده نمي‌شود.)و در جاي ديگر مي‌فرمايد: براي صاحب اخلاق پسنديده مانند اجر روزه داري كه شب‌ها به عبادت سر كرده، پاداش مقرر شده است.

پس از طي اين مراحل، با مراقبت از نفس، محاسبه عمل و با تكيه بر پايگاه مستحكم ايمان به خدا، به تدريج بايد عادت ناپسند بدخلقي را ترك و عادت پسنديده خوش خلقي را جايگزين آن كرد.

 

گردآوري : اعظم اسدي كارشناس فرهنگي اداره كل تبليغات اسلامي گلستان

 

 

دوشنبه 9 بهمن 1391 - 10:11


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری