يكشنبه 26 آذر 1396 - 22:57
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

ققنوس

 

 

 

ققنوس /پيش خوانيها ، نوحه ها ، گوشه ها و مرثيه ها در تعزيه نواحي ايران

تحقيق ، گردآوري و تنظيم : جهانگير نصري اشرفي

چاپ و شمارگان :  دوم / 2200 نسخه

ناشر : سوره مهر

 

سپاس نامه ، مقدمه چاپ دوم ، حروف و نشانه هاي فونتيک ، پيش سخن ، يادآوري چند نکته ، حوزه تحقيق ، موسيقي سنتي در تعزيه ، موسيقي آييني و مذهبي در تعزيه ، پيش خواني ، نوحه و مرثيه ، پيش خواني در تعزيه ، نغمات بومي در الحان تعزيه ، برخي از تعزيه خوانان و نوحه خوانان اين مجموعه / گيلان ، قزوين ، لرستان ، طالقان ، سمنان ، هرمزگان ، زنجان ، آذربايجان ، اصفهان ، گلستان ، مازندران و مرکزي / اشعار : پيش خوانيها ، نوحه ها ، گوشه ها و مرثيه ها در اين مجموعه ، نمايه عنوان پيش خوانيها ، نوحه ها ، گوشه ها و مرثيه ها در اين مجموعه ، فهرست و همچنين تصاوير عناوين اصلي کتاب حاضر را تشکيل مي دهند . جهانگير نصري اشرفي در سپاس نامه ابتداي کتاب حاضر اثر خود را بخشي اندک از مجموعه گردآوريها و تحقيقاتي مي داند که پيرامون تعزيه نواحي ايران و در طول سالهاي 1372 تا 1378 انجام داده است. رضا مهدوي نيز در ابتداي کتاب تحت عنوان مطلب فرهنگ شفاهي: نقطه عزيمت به سوي آينده بيان مي کند که فرهنگ شفاهي ازجمله موسيقي ، يکي از اساسي ترين بخشهاي فرهنگ تاريخي و ملي ايرانيان محسوب مي شود و از همين رو بسياري از دستاوردهاي معنوي و مادي در تاريخ ايران را از طريق جست و جو در بقاياي فرهنگ شفاهي قابل دستيابي مي داند . مهدوي مي افزايد که شتاب روزافزون تغييرات ساختاري در بنيانهاي اجتماعي و اقتصادي چند دهه اخير بسياري از منابع شفاهي را در معرض نابودي و فراموشي قرار داده است . وي مجموعه اين تحولات ناگزير را ايجاب کننده اين مي داند که مسئولان فرهنگي – هنري کشور نسبت به اين مقوله با حساسيت و مسئوليت بيشتري برخورد کنند.  رضا مهدوي تاکيد مي کند که در اين راستا انتشار آثاري همچون ني نوازان ، هفت اورنگ ، آئينه و آواز ، موسيقي حماسي ، موسيقي محلي زنان نواحي ، منقبت خوانان ، عشاير و اقوام ( کوچ ) و ... تا ققنوس آغاز راهي است که اميد است به نتايجي اميدبخش ختم شود .

جهانگير نصري اشرفي در مقدمه چاپ دوم کتاب خود يادآور مي شود که مجموعه حاضر اگرچه با هدف ايجاد منبع صوتي از موسيقي مذهبي ايران در دستور کار قرار گرفته است ولي در عين حال حاکي از روند و چگونگي وام دهي و وام گيري و نيز آموزش انواع موسيقي هاي موجود در ايران است . اينگونه است که که بخش قابل ملاحظه اي از تصانيف و نيز گوشه هاي نسبتا ً قديمي خاص موسيقي مذهبي و غيرمذهبي مربوط به دوران مشروطه در مجموعه وي قابل رديابي است.

در بخش موسيقي آييني و مذهبي نواحي در تعزيه کتاب حاضر مي خوانيم :

اگرچه اکثر نمونه هاي موسيقي مذهبي مورداستفاده در تعزيه ، به طور طبيعي ماخوذ از موسيقي سنتي و يا موسيقي بومي نواحي ايران هستند اما فرم و چارچوب ويژه و پذيرفته شده آنها و سابقه ذهني حسي مردم نواحي موجب شد تا هنرمندان تعزيه در کشف و به کارگيري اين گونه نغمات در مجالس تعزيه همت گمارند .اينگونه نغمات و مراسم و مناسک مربوط به آنها از پيشينه اي بس طولاني تر نسبت به تعزيه خواني برخوردارند و در فرهنگ موسيقايي بسياري از نواحي ، اين گونه نغمات با مواري از مناسک ديني و مذهبي عجين شده است و به دليل استمرار تاريخي موجبات دلبستگي هاي عميقي را فراهم مي کند. اين خاطره انگيزي مذهبي براي مردم قطعا ً اصلي ترين دليل اهميت دادن و توجه به تعزيه خوانها به اين گونه آواهاست . کشف تاريخ دقيق شکل گيري ، تثبيت و عموميت همه آواهاي مذهبي کاري دشوار بوده و بررسي آن به مطالعات دامنه دار و جداگانه اي نيازمند است. با اين همه نقش ويژه تعدادي از اين گونه آواها در مجموعه پرتعداد و حجيم الحان تعزيه بسيار ناچيز است اما پيش زمينه هاي تقدس آميز اين الحان از نظر کيفي تاثيري به مراتب فراتر از کميت آنها دارد . به طور کلي مي توان گفت مجموعه آوازهاي مذهبي آييني مورد استفاده در موسيقي تعزيه مشخصا ً به دو گروه قابل تقسيم هستند .

ققنوس /پيش خوانيها ، نوحه ها ، گوشه ها و مرثيه ها در تعزيه نواحي ايران به قلم جهانگير نصري اشرفي در چاپ دوم خود با شمارگان 2200 نسخه و با قيمت 2000 تومان توسط انتشارات سوره مهر انتشار يافته است .

 

 

يكشنبه 8 بهمن 1391 - 13:32


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری