سه‌شنبه 28 آذر 1396 - 1:50
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

گزيده ديوان سعدي

 

 

ضياء آراسته

گزيده ديوان سعدي – متون كهن ادبيات

نويسنده : اسدالله بقايي نائيني

چاپ و شمارگان :‌ اول 89 – 2500 نسخه     

ناشر : سوره‌مهر

 

مقدمه ، گزيده گلستان ،‌گزيده بوستان ، گزيده غزليات ، گزيده ترجيع‌بند ،‌گزيده قصايد و غزليات پندآموز و همچنين گزيده نصيحه الملوك ،‌ رساله در عقل و عشق ،‌مجالس پنج‌گانه عناوين كتاب حاضر را تشكيل مي‌دهند. مقدمه كتاب حاضر بيان مي‌كند كه وقتي سعدي در سال 606 ه .ق در شيراز متولد شد مولانا در بلخ دوساله بود . جالب اينكه خاندان هردو از عالمان دين بودند و نيز هردو قريب سيزده ساله بودند كه وطن مالوف را به قصد شامات و حجاز و عراق ترك گفتند . اسدالله بقايي نائيني ادامه مي‌دهد كه ولادت و دوران جواني اين دو ركن ركين ادب پارسي با هجوم مغول در سال 616 ه .ق  مقارن گرديد چنانكه در سال 628 ه.ق به انقراض دولت خوارزمشاهيان انجاميد. اين فتنه بنيان‌فكن موجب شد تا خاندان مولاناي 13 ساله در سال 617ه . ق عازم شامات شوند و قونيه ، سرانجام مزار بزرگ‌ترين شاعر عارف پارسي‌گوي گردد. بقايي يادآور مي‌شود كه سعدي نيز با وجود امنيت نسبي قلمرو فارس در سال 620 ه . ق كه به شيراز بازگشت و به خدمت شيخ كبير درآمد و هم ، در حال در دستگاه اميرسعد بن ابي‌بكر بن سعد بن زنگي تقرب يافت. قرابت سعدي با اميران فارس نه از سرجاه و مال و مشاهره ،‌ بل به جهت موعظه و ارشاد اينان در خدمت به خلق خدا بود .

نويسنده كتاب در ادامه مقدمه خود بيان مي‌كند كه هنر استاد سخن ، سعدي شيرازي ، در عمارت گلستان و بوستان و باغ غزل‌ ارمغاني‌اش به كار بردن كلمات ظريف و لطيف و وزين و پرمعنايي است  كه از آنها نور مي‌‌‌بارد و هر كلمه به تنهايي شعر است و مضمون‌ها تداعي مي‌كند.سعدي با چنين مصالح پربها و ماندگاري كاخ غزل فارسي را در بوستان و گلستان جاويداني عمارت كرد و زبان و ادب و فرهنگ پارسي را به پشتوانه آن امارت . اسدالله بقايي نائيني ادامه مي‌دهد كه اكسير و رمز و راز شگفت‌انگيز تنها در غزل سعدي نيست . عاشقانه‌هاي استاد سخن در لابلاي ابيات قصيده‌هاي پندآموز و نصيحتگر او نيز همين شيدايي را دارد. تعداد غزل‌هاي سعدي به روايت مرحوم محمدعلي فروغي 721 غزل است و در مقايسه با 500 غزل حافظ به نظر مي‌رسد اگر سعدي نيز چون خواجه شيراز رندانه به سره كردن آنها پرداخته بود لب لبابي فراهم مي‌آمد كه لبالب سرمستي مي‌آفريد. اين امر مهم‌ترين عامل و انگيزه ما در تلخيص گاه بي‌رحمانه ديوان استاد سخن برشمار مي‌آيد كه بنا به ضرورت زمان و سازگاري با احوال خوانندگان و بسترسازي مناسب به منظور جذب و جلب مخاطب بيشتر ،‌گاه تا مرز سلاخي نيز پيش رفته است .

بقايي گلستان سعدي را از نظر مضامين و مطالب اخلاقي و انساني و ساختار هنري تدوين ، در قلمرو ادبيات فارسي و بلكه ادبيات جهان بي‌نظير مي‌داند و يادآور مي‌شود كه اگر مثنوي حماسي با شاهنامه حكيم طوس و مثنوي عاشقانه با خمسه حكيم نظامي گنجوي و مثنوي عرفاني با مثنوي معنوي حضرت مولانا شناخته مي‌شود ، بي‌ترديد مثنوي اجتماعي با نام استاد سخن ،‌سعدي شيرازي عجين شده است. وي در پايان مقدمه كتاب خود بيان مي‌كند ويژگي خاص بوستان سعدي در تنوع مضامين آن است چنانكه سير و غور در آن انسان را به جامعيتي از شيوه و منش انساني رهنمون مي‌گردد.

سعدي شيرازي در غزل شماره 56 كتاب حاضر مي‌‌سرايد :

شب عاشقان بي‌دل چه شبي دراز باشد

تو بيا كز اول شب در صبح باز باشد

عجب است اگر توانم كه سفر كنم ز دستت

به كجا رود كبوتر كه اسير باز باشد

ز محبتت نخواهم كه نظر كنم به رويت

كه محب صادق آن است كه پاكباز باشد

چه نماز باشد آنرا كه تو در خيال باشي

تو صنم نمي‌گذاري كه مرا نماز باشد

 

گزيده ديوان سعدي – متون كهن ادبيات به قلم اسدالله بقايي نائيني در چاپ اول خود در شمارگان 2500 نسخه و با قيمت 5700 تومان توسط انتشارات سوره‌مهر انتشار يافته است.

 

 

 

يكشنبه 1 بهمن 1391 - 9:41


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری