جمعه 24 آذر 1396 - 17:33
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

نيما نوربخش

 

تمركز بر تقويت نمايشنامه‌هاي ديني

 

گزارشي از ديدگاه هاي دو کارشناس درباره وضعيت تئاتر ديني

 

 

1-نظرات يک عضو شوراي حمايت از آثار نمايشي استان‌هاي كشور:

كمبود متن و يا نبود متون نمايشي قابل توجه در زمينه آثار نمايشي ديني به عنوان يك معضل در اين عرصه مشهود است و شهرستان‌ها بيشتر از تهران با اين معضل روبرو هستند لذا شوراي حمايت از آثار نمايشي در اين مورد به شكل زيربنايي توجه و تمركز جدي بر تقويت نمايشنامه‌هاي ديني دارد.

عبدالحي شماسي، عضو شوراي حمايت از آثار نمايشي استان‌هاي كشور در گفت‌و‌گو با خبرگزاري قرآني ايران(ايكنا) گفت: «به موازات اجراي طرح استقرار گروه‌هاي نمايشي در سراسر كشور كه با استقبال خوبي نيز از سوي گروه‌هاي تئاتر فعال در شهرستان‌ها نيز مواجه شده است ضرورت ايجاد شوراي حمايت از آثار نمايشي استان‌هاي كشور احساس مي‌شد كه خوشبختانه اين مهم به موقع انجام شد.»

وي با اشاره به اينكه نخستين جلسه اين شورا چهارشنبه اين هفته با حضور اعضا برگزار مي‌شود گفت: «به طور حتم يكي از مهم‌ترين مباحثي كه از همان ابتدا در جلسات اين شورا مورد بررسي قرار خواهد گرفت، توجه به توليد متون نمايشي است كه پشتوانه اصلي اجراهاي مورد قبول نمايشي است.»

به شكل زيربنايي بايد حمايت از نمايشنامه‌نويسان ديني صورت گيرد.

شماسي ادامه داد: «عرصه تئاتر ديني نيز به عنوان زيرمجموعه‌اي از كليت نظام تئاتري و همانند آن به معضل دارا بودن متن خوب و قابل قبول نمايشي و اگر در چشم‌انداز بلندمدت تئاتري به ايجاد نظام تئاتري حرفه‌اي و توليد آثار فاخر تئاتري مي‌انديشيم بايد از همين ابتدا حمايت همه‌جانبه‌اي از نمايشنامه‌نويسان شهرستاني در توليد محتوايي مطلوب داشته باشيم.»

وي تصريح كرد: «تئاتر شهرستان‌ها ظرفيت چشمگيري در زمينه توليد تئاتر حرفه‌اي به ويژه تئاتر ديني دارند و كه نمونه بارز آن حضور در جشنواره «تئاتر صاحبدلان» است اما در بررسي اجمالي كه در زمينه توليدات شهرستان‌ها به عمل مي‌آيد اين امر به وضوح قابل مشاهده است كه پيشرفت در امر نمايشنامه‌نويسي ديني متناسب با پرورش خلاقيت ساير اعضا و عوامل توليد يك تئاتر رشد نداشته است.»

اين نمايشنامه‌نويس و كارشناس تئاتر گفت: «متأسفانه تنها جشنواره‌ها و ساير رويدادهاي رسمي تئاتر كشور هستند كه مجالي براي به منصه ظهور رسيدن تئاتر شهرستان‌ها ايجاد مي‌كنند و به نظر من بزرگترين مشكل در برخورد با گروه‌هاي تئاتر شهرستاني پرداختن به برنامه‌هاي مقطعي و فصلي همچون برگزاري جشنواره‌هاست كه اين مسئله بايد تبديل به يك جريان پويا و مستمر شود.»

شوراي حمايت از آثار نمايشي استان‌ها ضمانت اجرايي توليدات تئاتر ديني است.

وي تأكيد كرد: «طرح استقرار گروه‌هاي نمايشي با هدف بازشناسي و يا شناسايي گروه‌هاي مستعد تئاتري در شهرستان‌ها اساساً با اين هدف كه بايد ميزان اين ظرفيت و قابليت مشخص شده و مطابق و متناسب با آن برنامه‌ريزي مدون صورت گيرد در حال اجراست.

پس از اين مرحله ايجاد شوراهايي همچون شوراي حمايت از آثار نمايشي استان‌هاي كشور به دستور مستقيم مدير دفتر طرح استقرار گروه‌هاي نمايشي مي‌تواند ضمانت اجرايي اين طرح و نظارت بر برنامه‌هاي حمايتي به عمل آمده از گروه‌هاي نمايشي شهرستان‌ها را به ويژه در زمينه توليدات تئاتر ديني تأمين كند.»

شماسي در پايان گفت: «خوشبختانه از زمان اجراي اين طرح گروه‌هاي فعال تئاتري بسياري در شهرستان‌ها ثبت‌نام كرده‌اند كه براساس بررسي‌هاي به عمل آمده درصد قابل توجهي از آنها نيز متقاضي توليد آثار نمايشي با موضوعات ديني و ارزشي هستند كه البته نظارت اوليه توسط شوراي نظارت بر نمايش كه در هر استان داير است به انجام مي‌رسد و از فردا كه جلسات شوراي حمايت از آثار نمايشي استان‌هاي كشور برگزار مي‌شود و ان‌شاء‌الله استمرار نيز خواهد داشت با هدف تقويت توليدات نمايش ديني به شكل زيربنايي كار حمايتي از توليد نمايشنامه را آغاز خواهيم كرد.»

2-نظرات يک نويسنده و کارگردان تئاتر:

متأسفانه ملاك حمايت از تئاتر ديني توسط شوراي حمايت و يا هر اهرم حمايتي معاونت هنري يك جنبه‌‌نگري و يك‌سويه‌ است و هر اثر توليدي كه منطبق بر الگوهاي رايج روايت ديني است در اولويت حمايت قرار مي‌گيرد.

سيدعلي موسويان، نويسنده و كارگردان تئاتر در گفت‌وگو با خبرگزاري ايكنا، با بيان اينكه همواره توليد تئاتر ديني بر يك جنبه استوار بوده است، افزود: «هر بار كه صحبت از آن مي‌شود فوراً توجهات به يك شكل متعارف از اين نوع توليدات معطوف مي‌شود و آن اينكه حتماً بايد همه عناصر صحنه از بافت دكور، لباس و يا گويش بازيگران بايد به قرون گذشته بازگردد.»

وي ادامه داد: «البته اين نگرش، ديدگاهي مورد قبول است و اين گونه توليدات مخاطب خاص خود را داراست چنانكه شاهد هستيم كه با به روي صحنه رفتن اين توليدات، معمولاً سالن‌هاي نمايش هم با انبوهي از مخاطبان مواجه مي‌شود اما نبايد اين نكته را فراموش كرد كه ديدگاه و نگرش هنري و پرداختن به تئاتر ديني و موضوعاتي از اين دست را نيز مي‌توان با ديدي هنرمندانه و منطبق با سلايق مخاطب امروزي نيز توليد كرد و به نوعي علاوه بر تأمين رضايت اين قشر از مخاطبان، سليقه مخاطب عام را نيز ارتقا داد.»

پرداخت تكراري موضوعات ديني در توليدات تئاتري موجب عدم استقبال مخاطب عام شده است.

موسويان تصريح كرد: «متأسفانه مسئولان معاونت هنري و اداره كل هنرهاي نمايشي در پرداختن به توليدات ديني و حمايت از آثار نمايشي با مضامين ديني تنها به سراغ پرداخت‌هايي متعارف در توليد اين تئاتر مي‌روند و نتيجه اين مي‌شود كه اين توليدات پس از مدتي تكراري شده و به دليل آنكه مكرر يك قصه روايت مي‌شود ديگر حتي مخاطب عام نيز از آن استقبالي نمي‌كند.»

وي كه با نويسندگي و كارگرداني نمايش ديني«من پانزده سال گريه نكردم» در سي و يكمين جشنواره بين‌المللي «تئاتر فجر» حضور دارد، گفت: «چنين تلقي از تئاتر ديني خلاقيت را از كارگردانان تئاتر ديني و ساير عوامل آن مي‌گيرد و به سبب تكرار و پافشاري مسئولان بر توليد اين‌گونه آثار بر مدار ساختاري واحد، آرام آرام از اقبال و اشتياق مخاطبان از تئاتري كه راوي موضوعات و داستان‌هاي ديني است كاسته مي‌شود.»

موسويان به نمايش «طوفان» به عنوان نمونه‌اي از تئاتر ديني كه با استفاده از ساختارشكني پرداختن به اين موضوع، توانست حرف تازه‌اي براي مخاطب داشته باشد اشاره كرد و گفت: «زبان و زمان قصه «طوفان» به شكلي بود كه معمولاً برداشتي همچون ساير نمايش‌هاي ديني با همان مختصاتي كه به آن اشاره شد انتظار مي‌رفت اما كارگردان با استفاده از مؤلفه‌هاي نمايش مدرن به روايتي نو از نمايش ديني رسيده بود كه ممكن است آنگونه كه شايسته است براي مخاطب جذاب نباشد اما بدنه تئاتر حرفه‌اي و ساز و كار حمايتي همچون شوراي حمايت از آثار نمايشي مي‌توانست با حمايت و پشتيباني همه جانبه اين تئاتر را به عنوان الگويي نو در پرداختن به موضوعات ديني معرفي كند كه چنين نشد.»

نياز به حمايت از محتوايي جسورانه عاري از وهن و تخريب در توليد تئاتر ديني و ارزشي هستيم.

وي ضمن تأكيد بر اينكه نمايش ديني به روي آوردن به ساختارهاي نوين تئاتري نيازمند است گفت: «در زمينه محتوا نيز ما بايد از توليداتي حمايت كنيم كه محتوايي جسورانه در طرح مسائل ديني و ارزشي داشته باشند و ملاك در حمايت و يا عدم حمايت از آنها تنها توجه به اين نكته باشد كه آن محتوا توهيني به مسئله‌اي ديني نكند و در صدد تخريب باورهاي اعتقادي برنيايد.»

موسويان گفت: «به طور مثال نمايش «ترن» كه هم‌اكنون نيز بر روي صحنه اجرا مي شود نگاهي جسورانه به دور از توهين و تخريب دفاع مقدس دارد و به گونه‌اي روايتگر مسائل و مشكلاتي است كه از جنگ تحميلي باقي مانده است و هنوز بازماندگاني از جنگ هستند كه با آن دست به گريبانند؛ تا كي ما به دفاع مقدس به نگاهي تكراري و كليشه‌اي مي‌خواهيم بپردازيم و از اين راه قصد داريم مخاطب خود را سرخورده كنيم؟»

وي در پايان گفت: «در شرايط كنوني بيش از هر زمان ديگري ما نياز به نگرشي نو نسبت به تئاتر دفاع مقدس به عنوان يك موضوع ارزشي داريم و از بيان خيلي از مسائلي كه به عنوان حقايق جنگ است نبايد ابايي داشته باشيم و مسئولان نيز در بعد حمايتي كه البته در مورد اين نمايش و امثال آن را با بي‌مهري مواجه شد، بايد شرايطي فراهم آورند كه پرداختن به موضوعات ديني و ارزشي به زبان تئاتر به دغدغه اصلي براي فعالان تئاتري تبديل شود.»

 

 

دوشنبه 25 دی 1391 - 12:41


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری