يكشنبه 29 مرداد 1396 - 19:49
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

زينب احمدي

 

سه رساله مفرد و هفت برآورده در تفسير و تاويل

 

سه رساله مفرد و هفت برآورده در تفسير و تاويل             

نويسنده: منوچهر صدوقي سها

شمارگان: 2000 نسخه – چاپ اول

قيمت: 120000 ريال

مجموعه حاضر که به عنوان مجلد آغازين: «موسوعه النصوص التاويليه المختاريه» زيور چاپ مي­پذيرد، في الواقع: مجلد پنجمين «سلسله المختارات التفسير» لمستنبط است که از سال 1387 تا به سال 1389 در طهران به همت انتشارات حکمت به شرح ذيل منتشر شده است:

مجلد نخستين: به عنوان مدخل حاوي رسائلي مفرد و نيز برآورده منتخب­هايي چند در تحقيق: «تفسير و تاويل و محکم و متشابه و ظهر و بطن و اين قبيل معاني، از نهج البلاغه تا حديقه حکيم سنائي، چهل و سه متن.»

مجلد دوم: به همان شرح از جواهر القرآن غزالي تا قانون تفسير مرحوم کمالي دزفولي – طلاب همراه با چهل و يک متن است.

مجلد سوم: به عنوان مقدمه حاوي رسائلي مفرد و نيز برآورده­اي چند از تفاسير عقلاني برخي فلاسفه الهي، از کتاب الدين و الدوله ابن ربن طبري تا تفسير سوره يونس مرحوم قزويني- سي و دو متن.

مجلد چهارم: به عنوان «التفسير المنتسب الي مولنا جعفر بن محمد الصادق – که متني است عرفاني، واجد کمال اهميت به گونه­اي که به ديباچه و موخره آن به تبيين آورده­ام، فاکسيميله نسخه داراي شماره 65 کتابخانه نافذ پاشاي سليمانيه اسلامبول است که يکي از دو و يا حداکثر سه نسخه­اي است از تفسير مزبور که تا به حال تحرير به سراسر جهان شناخته گشته است.»

مجلد پنجم: برخي مآثر تاويلي شيخ اکبر محي الدين ابن عربي، درگذشته 638.

مجلد ششم: برآورده بحرالحقايق و المعاني «شيخ نجم الدين دايه رازي» درگذشته 651.

مجلد هفتم: برآورده «هتک الاستار و کشف الاسرار» جمال الدين صفدري، درگذشته 696.

مجلد هشتم: برآورده «عرايس» روزبهان درگذشته 606. و «التنبيه» فخر رازي، درگذشته 606 و «تفسير» شهاب الدين سهروردي صوفي، درگذشته 632 و «اوصاف الاشراف» خواجه نصير طوسي، در گذشته 627 و «انوار التنزيل» قاضي بيضاوي در گذشته حوالي 690 (تا پايان سده هفتم).

و بر همين گونه دامنه خواهد گسترد تا برسد به پايان سده دوازدهم هجري قمري حاوي متوني شامخ والا همچون «حقايق التاويل» مولي عبدالرزاق کاشاني و «نجم القرآن» علاءالدوله سمناني و «اسرار القرآن» شاه نعمه الله ولي و «عين الاعيان» قاضي حمزه فناري و «تفسير» محقق جامي، و امثال آن.

در ادامه، در بخشي از ديباچه اين کتاب مي­خوانيم:

«در تعرفه کلي مجمل متون وارد به مجلد حاضر مي­خوانيم:

مجلد نخستين: مونوگراف: «رساله القدر» است از آن حسن بصري درگذشته سال 110 هـ.ق که صحت نسبت آن با او به لحاظ ورود در الفهرست ابن نديم و امثال آن مفروغ عنه است.

اين رساله بر پايه نسخي چند و جمله ناقص به همت h.riter به نمره 2 سال 1933 مجله dirisl انطباق يافته است و متعاقباً به رساله احمد اسماعيل البسيط، ابوالحسن البصري مفسراً نام آن: عمان، دارالفرقان، 1405، عيناً نقل شده است و آن به لحاظ نقص مورد اشعار نسخ و عدم صحت آن و از سوئي ديگر تعهد نوع مستشرقين و اتباع آن از مستغربين! به حفظ اغلاط نسخ مخلوط در نسخه مصحح! خوش علي ماهي في نفس الامر عليها! مي­نمايد که چندان محل اعتبار نيفتاده باشد ...

پايه طبع حاضر رساله موصوف، نسخه­اي است منقح شامخ به خط شريف سيد حيدر آملي، دارنده تفسير المحيط الاعظم به مجموعه­اي يگانه و الحاوي رسائلي متعدد که قسمت نمره 1022 به کتابخانه مرکزي دانشگاه تهران مضبوط است و به تعرفه آن من جمله مي­توان درنگريست به: علي نقي منزوي: فهرست کتابخانه اهدايي آقاي سيد محمد مشکوه، دانشگاه تهران، 1330، ص 70.

دومين: مونوگراف: «بيان معاني الفاظ القرآن الکريم» است که منسوب است با ابوالحسن علي بن عبدالله بن عباس، درگذشته 117، از طبقه ثالثه تابعين از اهل مدينه، و هرچند که بگشتم سخني از آن به جايي نيافتم و از اين روي علي العجاله در باب صحت اين نسبت با او هيچ نتوانم گفت، و نسخه آن هم گويا يگانه و مخصر به همين مي­بوده باشد که پايه طبع حاضر افتاده است.

سومين: برآوردي است از «کتاب الصدق» ابوسعيد حزاز، که سابقا به همت a.jarbepry به سال 1937 توام با ترجمه انگليسي به کلکته زينت طبع يافته است و متعاقباً چاپ ديگري نيز از آن به دست دکتر عبدالحکيم محمود به قاهره معمول شده است و پايه طبع حاضر مخلوطي است غيرمورخ از آن که تحت نمره 1374 به کتابخانه شهيد علي پاشاي سليمانيه مضبوط است.

چهارمين: برآورده­اي است از رساله «جواب کتابٍ من الريِّ» ابوعبدالله محمد بن علي حکيم ترمندي، که سابقاً به همت b.radtke به سال 1992 به مطبعه کاتوليکه مبروت، حليت طبع يافته است، و پايه طبع حاضر نسخه ممتاز مورخ به 593 حاوي رسائل حکيم است که تحت شماره 1571 به کتابخانه راشد افندي اسلامبول مضبوط است.

پنجمين: مونوگراف: «کلام في آيه الميثاق» جنيد بغدادي درگذشته 298 است که سابقاً به همت دکتر علي حسن عبدالقادر در حليت انطباع يافته است.

ششمين: برآورده­اي است از کتاب «القرأات» ابوعبدالله احمد بن محمد الکاتب السياري، از روات سده سوم و از مشايخ شيخ کليني صاحب کافي درگذشته 329 که «کتاب التنزيل و التحريف» نيز ناميده شده است، و اخيراً به اهتمام آقاي دکتر محمدعلي امير معزي با مقدمات و موخراتي مفصل به لايدن حليت انطباع يافت و نسخه­اي چند از آن نيز به ايران رسيد ولکن هنوز بهر ما خرمائي است بر نخيل!

هفتمين: برآورده­اي از «کتاب اللمع» ابونصر سراج طوسي، درگذشته 387 که چنانکه بيامد هرچند که بگشتم و بپرسيدم مخلوطي از آن فرادست نيامد و از اين روي اين برآورده از مطبوع آن به نقل اندر آوردم:

کتاب اللمع في التصوف: تاليف ابي نصر عبدالله بن السراج الصوفي:

edited by r.a.nicholson leyden: brill, 1914.

هشتيمن: برآورده­اي از «الفصول» ابوحنيفه محمد بن عبدالوهاب کرامي، از دانايان سده چهارم که داستاني مي­دارد و بس دراز و دلکش به شرح وارد به گفتار شامخ والاي چهره ديگر محمدبن کرام سجستاني ريخته خامه پرمايه استاد دکتر محمدرضا شفيعي کدکني و پايه طبع حاضر آن نسخه داراي شماره 1888 کتابخانه مرکزي دانشگاه طهران است که سابقا متعالق مي­بوده است به مرحوم باستاني راد – طالب ثراه – و نه به درستي، معنون است به المجالس شيخ احمد غزالي.»

نهمين: برآورده­اي است از «البياض و اسواد» خواجه ابوالحسن سيرجاني، از دانايان سده چهارم و پايه طبع حاضر آن نسخه بي نام کتاب و نويسنده و بي آغاز و انجام داراي شماره 425 کتابخانه ملي ملک است.

دهمين: برآورده­اي است از «تهذيب الاسرار» ابوسعد عبدالملک بن محمد خرگوشي نيشابوري در گذشته 407، که طبعي از آن به ابوظبي معمول آمده است، و پايه طبع حاضر آن نسخه­اي است کامل ممتاز مورخ به سال 863 به کتابت علي بن يوسف الخلوقي، مضبوط تحت شماره 1157 به کتابخانه شهيد علي سليمانيه اسلامبول و بحمدالله و منه، عکسي از آن با من بنده مبذول است.

عناوين اصلي اين بخش­ها شامل رساله القضاء و القدر، بيان معاني الفاظ القرآن الکريم، برآورده از کتاب الصدق، برآورده از جواب کتابٍ من الرِّيّ، کلام في آيه الميثاق، برآورده از کتاب القراءات، برآورده از کتاب اللمع، برآورده از الفصول، برآورده از البياض و السواد من خصائص حکم العباد في نعت المريد و المراد و برآورده از تهذيب الاسرار است.   

اين کتاب در 396 به قلم منوچهر صدوقي سها در چاپ نخستين خود با شمارگان دو هزار نسخه و قيمت 120 هزار ريال از سوي انتشارات اميرکبير منتشر شده است.

 

 

دوشنبه 25 دی 1391 - 12:26


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری