دوشنبه 5 تير 1396 - 11:45
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

دانشنامه اقوام مسلمان

 

 

دانشنامه اقوام مسلمان / جلد دوم  ( باتك‌ها  - بيلين‌ها )

نويسنده : ريچارد ويكز

ترجمه و ويرايش : معصومه ابراهيمي و پيمان متين

چاپ و شمارگان : اول / 3000 نسخه

ناشر : شركت چاپ و نشر بين‌الملل وابسته به موسسه انتشارات اميركبير

 

ويراستاران كتاب حاضر در ابتداي اين اثر يادآور مي‌شوند كه روش تنظيم مداخل اين دانشنامه برپايه الفباي فارسي است . از آنجا كه ويراستاران و نويسندگان متن اصلي  اين اثر – چنانكه در مقدمه كتاب نيز به آن اشاره شده است- هيچ معيار خاصي را براي تلفظ و نويسه‌گرداني اسامي بسيار متنوع اين دانشنامه اختيار نكرده‌اند ،‌ ملاك نسخه فارسي اشهر بودن  تلفظ اسامي شناخته شده – تا حد امكان – بوده است. ويراستاران ادامه مي‌دهند كه مراجع اصلي اين تلفظ‌ها ،‌آثار معتبري چون دايره‌المعارف بزرگ اسلامي ( جلد 1-13 ) ،‌ دانشنامه جهان اسلام (‌جلد 1-9 ) و نيز مجموعه مباحث كشورها و سازمانهاي بين‌المللي بوده است. در تهيه اين دانشنامه در مواردي خاص نيز از منابعي ديگر استفاده شده است اما در هر حال اصل ثبت لاتين واژه‌ها و اسامي مربوطه در پانوشت هرصفحه آمده است.

باتك‌ها / سوزان رادگرز سريگار ،‌ باتونون‌ها / پيتر واتسون و ريچارد ويكز ، باجائوها / آرلو نيمو ، باجائوهاي (‌اندونزي ) / جيمز جي . فكس ، باشقيرها / ويكتور مت ، بالكارها / لري موزس ، بامباراها / ريچارد  ربرتز ،‌ بانتوها ( تانزانياي مركزي ) / جميز برين ، بانتوها (‌شمال شرقي ) / جيمز برين ، بانتوها ( شمال شرقي ) / جيمز برين ، باوين‌ها / ياكوب وردنبرگت ، بجه‌ها / فردريك گامست ، بختياري‌ها / جين گارثويت ،‌براهويي‌ها / نينا اسويدلر و ريچارد ويكز ،‌ بربرها / ويليام اسپنسر ،‌ برتي‌ها / لاديسلاو هولي ، برماها / س .راينا ، برمه‌اي ها / موشه يگار ،‌ بري‌ها / ماري خوزه توبيانا ، بلتي‌ها / پت امرسون و ريچارد امرسون ،‌ بلوچ‌ها / استفان پاستنر ،‌ بنگالي‌ها / پيتر برتوتچي ، بني‌عامرها / دبورا مك ،‌بوتاني‌ها / جي‌. انسو ، بودوماها / كريستين بوكه ، بوروشوها / طاهر علي ، بوسنيايي‌ها / ويليام لاك وود ،‌ بوگي‌‌ها / جان بوون ،‌ بونان‌ها / هنري شوارتز ، بونرات ها / هرالد بيربروخ و همچنين بيلين‌ها به قلم فردريك گامست عناوين اصلي كتاب حاضر را تشكيل مي‌دهد.

در بخشي از مطلب « بختياري‌ها » به قلم « جين گارثويت » كه ترجمه آنرا مرجان كاظميني انجام  داده است مي‌خوانيم :

بختياري‌هاي ايران از نظر تاريخي دو مشخصه مهم مربوط به هم دارند ،‌كوچندگي شباني و طايفگي. مشخصه نخست با اقتصادشان و دومي با ساختار سياسي ،‌ تابعيت و هويتشان سر و كار دارد. تغييرات زيادي براي اصلاح اين صفات مشخص ا تفاق افتاده است. مهم‌ترين حكومتي كه در محو سطوح رهبري اتحاديه‌‌ هاي ايلي نقش داشت ،‌حكومت رضاشاه بود . اين تغيير توام با گسترش جامعه يكجانشيني كوچندگان و اصلاح ارتباطات و فعاليت‌هاي ديگر حكومتي در سطح جامعه محلي ،‌ به تدريج موجبات تغيير هويت و تابعيت آنها را از جامعه قومي طايفگي به دولت -  ملت به وجود آورد. آمار دقيقي از بختياري‌ها در دست نيست. اما تخمين100000 خانوار با حدود 700000 به نظر معقول مي‌رسد. بختياري‌ها همانند همسايگان لرشان ،‌ از مسلمانان شيعي بودند. اصلي‌ترين واحد اجتماعي بختياري‌ها خانواده است كه بعنوان يك واحد توليد و صاحب گله و زمين محسوب مي‌شود . خانواده در پائين‌ترين سطح نظام سياسي واقتصادي جامعه ايلي است. در سطح بالاتر ،‌ خانواده‌ها در تقسيم مراتعشان با هم همكاري مي‌كنند و در سطوح بالاتر از آن ،‌ خود را تحت عناوين متنوع سياسي و يا خويشي و براي اهداف گوناگون دوباره تعريف يا دسته‌بندي مي‌كنند. اين گروه‌ها از كوچك به بزرگ به ترتيب تحت رهبري ريش سفيدان ،‌كلانتران ، خوانين و ايلخاني شكل مي‌يابند.

با آنكه رضاشاه عملا ً اقتدار سياسي خوانين حاكم را از بين برد اما در ساكن كردن اجباري بختياري ها توفيق كمتري يافت. او متوجه شده بود كه مشكل اصلي نوع زندگي شباني بختياري‌ها بود كه نقش مهمي در حفظ وفاداري آنها داشت. دولت رضاشاه ، سياست اسكان اجباري بختياري‌ها را در پيش گرفت تا بدين ترتيب اقتصاد وهويت قومي آنها را درهم شكند و مطمئن شود كه قوم‌گرايي به هيچ وجه تهديدي عليه اتحاد ملت بحساب نخواهد آمد. اطلاعات دقيقي از بختياري‌ها بعد از دوران پهلوي در دست نيست اما پس از بازگشت آيت‌الله خميني به ايران نمايندگان از هر دو دسته ايلخاني و حاجي ايلخاني به حضور او رفتند. در تابستان 1890 ،‌10 بختياري به اتهام دست داشتن در كودتايي عليه حكومت اعدام و عده‌اي زنداني شدند. در حال حاضر بسياري از خانواده‌هاي خوانين در تبعيد بسر مي‌برند.

دانشنامه اقوام مسلمان / جلد دوم  ( باتك‌ها  - بيلين‌ها ) به قلم ريچارد ويكز در چاپ  نخست خود با شمارگان 3000 نسخه و با قيمت 3000 تومان توسط شركت چاپ و نشر بين‌الملل وابسته به موسسه انتشارات اميركبير انتشار يافته است.

 

 

 

 

 

 

 

سه‌شنبه 19 دی 1391 - 12:1


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری