سه‌شنبه 2 آبان 1396 - 5:38
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

علي الله سليمي

 

گلچين سرمقاله هاي نشريه کمان

 

 نگاهي به کتاب «حرف ما» نوشته:مرتضي سرهنگي

 

کتاب «حرف ما» نوشته مرتضي سرهنگي گزيده اي از سرمقاله هاي نشريه کمان است که انتشار آن از مدت ها قبل متوقف شده، اما کساني که با ادبيات پايداري کشورمان در سال هاي اخير آشنايي دارند، بي گمان ايامي را به ياد مي آورند که نشريه دو هفته نامه« کمان» با محوريت موضوع پايداري ملت مسلمان ايران در ارتباط با هشت سال دفاع مقدس منتشر مي شد. اين نشريه اکنون به دلايلي که دست اندرکاران آن بارها اعلام کرده اند، منتشر نمي شود، اما نقش و جايگاه آن در زمان انتشار به گونه بود که اکنون هم که چند سالي از تعطيلي آن مي گذرد، همواره به عنوان يکي از اسناد معتبر و قابل استناد در حوزه ادبيات پايداري کشورمان مورد توجه محققان و پژوهشگران قرار مي گيرد.

هدايت الله بهبودي و مرتضي سرهنگي، دو ستون استوار نشريه کمان بودند که اکنون هم از چهره هاي شاخص ادبيات پايداري در کشورمان محسوب مي شوند و همواره در راه اعتلاي اين گونه ادبي نو پا در کشورمان تلاش مي کنند. آن دو در طي سال هاي اخير، با خلاقيت ها و نوآوري هايي که در عرصه ادبيات پايداري داشته و دارند، ثابت کرده اند که ادبيات پايداري در کشور ما به هيچ عنوان ادبيات مقطعي نبوده و نيست، بلکه در برهه هاي مختلف تاريخي حرفي براي گفتن دارد که در مقاطع گوناگون گاه فقط  لحن و ادبيات آن تغيير مي کند و در مواردي هم ممکن است اصلاً تغييري در کار نباشد و همان حرف هايي که براي ديروز زده شده، امروز هم کاربرد داشته باشد. شايد از اين رهگذر است که مرتضي سرهنگي اکنون تشخيص داده بخشي از حرف هايش که در زمان انتشار نشريه کمان به عنوان سرمقاله در آن نشريه منتشر شده، اکنون هم انتشار يابد. البته در تصميم تازه، قالب و ابزار ارائه مطلب يا همان سرمقاله ها تغيير کرده و به جاي ستون« حرف ما» در گوشه اي از نشريه کمان، در قالب کتاب مستقلي با همان عنوان(حرف ما) نوشته هاي مرتضي سرهنگي منتشر شده است.

اين کتاب پانصد و پنجاه و نهمين محصول دفتر ادبيات و هنر مقامت است که در بخش« يادداشت» هاي، جنگ ايران و عراق، بيست و پنجمين کتاب

 

 

 

 

محسوب مي شود. مرتضي سرهنگي در ابتداي اين کتاب نوشته است:« اين سرمقاله ها در زماني که نوشته مي شدند هيچ معجزه اي نکردند اما حرف هايي بود که بايد گفته مي شد و اکنون پس از سه سال وقتي آن ها را به مرور مي خوانيم چندان هم خاموش نيستند...با اين که مي دانم معجزه اي در کار نخواهد بود اين 30 سرمقاله را از ميان 103«حرف ما» که خودم مي نوشتم انتخاب کرده ام به دست شما مي سپارم.»

 در انتهاي تمامي سرمقاله هاي گردآوري شده در اين کتاب، تاريخ دقيق سال، ماه و روز قيد شده که احتمالاً و طبعاً مربوط به تاريخ انتشار نشريه کمان است که در آن شماره اين سر مقاله چاپ شده است. ترتيب زماني نوشته شدن سرمقاله ها در ارائه آن ها در کتاب حرف ما رعايت نشده، اما نويسنده سعي کرده ترتيب موضوعي نوشته ها را رعايت کند.

اولين سرمقاله اي که در اين کتاب قرار داده شده با عنوان« رئيس جمهور جديد» به ماجراي جا به جايي قدرت از احمد حسن البکر(رئيس جمهور پيشين عراق) به صدام حسين است که در آن به استفاده از ترفندهاي امنيتي و زور اشاره شده است. تاريخ اين سرمقاله 29بهمن 1381 است. در دومين سرمقاله هم با عنوان « اراده و بهانه»، به دو عنصر ايدئولوژي حزب بعث و ثروت سرشار و کمک هاي جهاني به رزيم صدام پرداخته شده است.(22شهريور1379) به اين ترتيب، در هر يک از نوشته هايي که در اين کتاب آمده است، به يک موضوع مرتبط با دفاع مقدس اشاره شده که به لحاظ تعداد مصالب، تنوع خاصي در کتاب حرف ما ديده مي شود.

سرهنگي سعي کرده در انتخاب نوشته به زواياي گوناگون جنگ گوشه چشمي داشته باشد؛ از موضوع بمباران شيميايي، سينماي جنگ، مطبوعات دفاع مقدس و جوخه هاي تکريتي گرفته تا ادبيات جنگ، ضرورت حفظ آثار دفاع مقدس و اسنادي که از اين واقع بزرگ بر جا مانده و موضوعات ديگر که همگي در راستاي لزوم توجه به ارزش ها و پيامدهاي دوران هشت سال دفاع مقدس ملت بزرگ ايران در مقابل دشمنان قسم خورده اين ملت به سرکردگي دولت صدام حسين قرار مي گيرد.

از ويژگي هاي شاخص اين سرمقاله ها، بخش يا همان پاراگراف پاياني نوشته است که نويسنده در جمع بندي موضوع، نظر اختصاصي خود را به طور مستقيم بيان مي کند. به عنوان مثال، در يکي از سرمقاله ها با عنوان«ظاهر گرايي»، نويسنده با استناد به مجموعه حوادثي که به ظاهرگرايي در موضوع دفاع مقدس منجر مي شود، در بخش پاياني مطلب زير ميان تيتر« حرف ما اين است:» نوشته است:« امروز بيش از ديروز به درک و فهم حقيقت دو تحول بزرگ انقلاب و جنگ نيازمنديم. اين نياز با گذشت روزها بيشتر مي شود. گريز از ظاهرگرايي و رفتن به سوي حقيقت، استحکام بخشيدن به تفکري است که خودآگاهي را براي ما به ارمغان مي آورد.» (ص37)

از ديگر ويژگي هاي اين کتاب، ارائه اطلاعات و استنادات دقيق تاريخي است که به لحاظ تسلط نويسنده به منابع معتبر تاريخي قابل توجه است.

يکي از اسنادي که در کتاب حرف ما به آن اشاره شده مربوط به حملات شيميايي دولت عراق عليه نيروهاي نظامي و افراد غير نظامي ايراني است:« ايران در کنفرانس خلع سلاح شيميايي که در دي ماه 1367 در پاريس برگزار شد، اسنادي ارائه کرد که تعداد حمله هاي شيميايي عراق را از ژانويه1981تا مارس1988[دي ماه1359 تا اسفند1366] 242مورد حمله و با 44 هزار قرباني نشان مي داد...»  (ص25)

در مجموع، سرمقاله هاي ارائه شده در کتاب حرف ما نشان مي دهد که بسياري از حرف هاي زده شده درباره موضوع دفاع مقدس در محدوده هاي زماني خاص و معيني خلاصه نمي شوند، چرا که اکثر آن ها حامل پتانسيل و ظرفيت هايي اند که در شرايط و زمان هاي مختلف قابل بهره برداري و استفاده هستند. کتاب حرف ما را انتشارات سوره مهر در 132 صفحه منتشر کرد که به فاصله کوتاهي از توزيع آن در بازار کتاب ايران تجديد چاپ شد.

 

يكشنبه 10 دی 1391 - 13:34


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری