پنجشنبه 8 تير 1396 - 1:24
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

نيما نوربخش

 

ارائه مفاهيم مذهبي به زباني کودکانه

 

نگاهي به گروه فيلمسازي فيلم تلويزيوني «بچه هاي ابري»(سيد جمال سيد حاتمي) به مناسبت پخش از سيما

 

سيد جمال سيد حاتمي فيلمسازي را از انجمن سينماي جوان آغاز کرده است. او پس از آن، سالها در کنار افرادي مثل کامبيز صميمي مفخم و در آثاري مثل الو الو من جوجو ام، کلاه قرمزي و پسر خاله و سمندون دستيار صحنه و برنامه ريز بود.

سپس سيد حاتمي با غلامرضا رمضاني در سريال مدرسه مادربزرگ ها و با کمال تبريزي در مجموعه دوران سرکشي همکاري داشت. او همچنين دستيار مجيد مجيدي بوده است.

اولين اثر بلند سيد حاتمي، بچه هاي ابري جايزه بهترين فيلم ويدئويي بيست و يکمين دوره جشنواره کودک و نوجوان همدان را دريافت کرده است.

داستان فيلم تلويزيوني بچه هاي ابري به کارگرداني سيد جمال سيد حاتمي و تهيه کنندگي رضا جودي، شامل سه بخش اصلي در سه شب از دهه اول محرم مي شود.

شب اول به آشنايي محمدعلي (پسرکي 9 ساله) با حسينيه اي که پدرش او را به آنجا مي برد و کساني که در آن جا رفت و آمد مي کنند، مي گذرد.

شب دوم او با زهرا دخترکي 7 ساله که با پدرش(از مبارزان سياسي) به حسينيه آمده آشنا مي شود. در اين شب به اتفاق آنان (زهرا و پدرش) به منزل ايتام و مستمندان براي کمک و دستگيري مي روند.

در شب سوم پخش توطئه آميز يک اعلاميه سياسي در حسينيه(مربوط به گروه هاي سياسي معتقد به مبارزه مسلحانه) به هجوم ساواک براي دستگيري پدر زهرا و بستن حسينيه منجر مي شود که اين موضوع با فرار محمدعلي و خارج کردن اعلاميه ها از حسينيه که نهايتاً به تير خوردن او مي انجامد عقيم مي ماند.

احمد فيلي، كاوه مهدوي، بهرام كميجاني و بازيگران خردسال، مليكا ناظريان و حامد زياران در اين فيلم از توليدات سال 86 مرکز سيما فيلم بازي کرده اند. مليكا ناظريان و حامد زياران در جشنواره کودک ديپلم افتخار بهترين بازيگر کودک را براي فيلم بچه هاي ابري به دست آوردند.

مليکا ناظري، متولد سال1379 در خانواده اي هنرمند بزرگ شده است. خواهر بزرگش مريم ناظري در عرصه تئاتر فعاليت مي کند و در حال حاضر هم کار منشي صحنه را انجام مي دهد.

شقايق خواهر ديگرش که از سن 3 سالگي از تئاتر وارد سينما شد، او را به دنياي سينما و تلويزيون وارد کرد. مليکا ناظري از سن 4 سالگي شروع به فعاليت در عرصه هنري نموده است.

مليکا ناظري در فيلم هاي سينمايي خاطره (نادر طريقت) و هرچي تو بخواي (محمد متوسليان) ، صندلي خالي(سامان استرکي)، به همين سادگي(رضا مير کريمي)، کارناوال مرگ(حبيب الله کاسه ساز) و سريال هاي پاي پياده(اصغر توسلي)، به دنيا بگوييد بايستد(محمد رضا آهنج)، پريدخت(سامان مقدم)، يک وجب خاک(علي عبدالعلي زاده)، جاده در دست تعمير(حسين تبريزي) و تله فيلم هاي زيارت(صادق کرميار)، هميشه مادر(شاهد احمد لو)، ماهرخ (حميد رضا حافظي)، مادر(مسعود رسام)، زني از کوچه پشتي(علي توکل نيا) و... به ايفاي نقش پرداخته است.

حامد زياران متولد 2 شهريور ماه  1376 است. او در فيلم‌هاي سينمايي خاطره (نادر طريقت) و ترانه كوچك من (مسعود كرامتي)، فيلم‌هاي تلويزيوني آژانس دوچرخه (مسعود كرامتي) و من و شيطان (عليرضا طالب‌زاده)، مجموعه‌هاي تلويزيوني كلاه قرمزي‌ 88 (ايرج طهماسب)، عمليات 125 (محمدرضا آهنج) و ستاره هاي آسمان و چند تيزر و برنامه تركيبي بازي كرده‌ است.

سيد حاتمي درباره انتخاب فيلمنامه بچه هاي ابري براي کارگرداني مي گويد: «پنج، شش سال پيش عليرضا طالب زاده نويسنده فيلمنامه مي خواست اين فيلم را کار کند و من دستيارش بودم. اما اتفاقاتي افتاد و کار نکرد.

اين هميشه توي ذهن من بود که يک فيلمنامه خوب يک گوشه اي افتاده و کسي آن را کار نکرده و وقتي قرار شد يک فيلم بسازم، به عنوان اولين گزينه به اين قصه فکر کردم.

از همان ابتدا که فيلمنامه را خواندم، قصدم اين بود که اين فيلم را با محوريت کودک و نوجوان بسازم، با اين که فيلمنامه کمي رويکرد بزرگسالانه داشت ولي در بازنويسي محوريت کودک و نوجوان را بيشتر کردم.»

سيد حاتمي درباره مضمون فيلم بچه هاي ابري مي گويد: «داستان فيلم بچه هاي ابري در فلاش بک(رجعت به گذشته) روايت مي‌شود در واقع من سعي کردم روابط جامعه و مسائل مذهبي را از ديد دو کودک بررسي کنم اين دنياي ذهني کودکان است که فيلم بر اساس آن شکل گرفته است و مسائلي چون انقلاب و مبارزات سياسي قبل از انقلاب از ديد آن ها بررسي مي شود.

در واقع در اين فيلم خواستيم بخشي از تاريخ معاصر را بررسي کنيم و با زمينه سازي مناسب همچنين موضوع قيام انساني عاشورا را مطرح کنيم و تلفيق عاشورا با وقايع انقلاب انساني، فضايي براي بيان مفاهيم مورد نظر ايجاد کرد. به هر حال ساخت فيلمي که بتواند با کودکان ارتباط برقرار کرده و مفاهيم متعالي مد نظر داشته باشد سخت است.»

سيد حاتمي درباره ويژگي هاي فيلمش مي گويد: «من فکر مي کنم کار خيلي کودکانه شده است. ارتباط کودکانه دو تا بچه است. به غير از فصل آخر فيلم که باز هم فکر مي کنم بچه اصلي خيلي کودکانه مي افتد توي ماجرايي که مربوط به انقلاب است.

اما آن بچه اصلا توي آن حال و هوا نيست و خودش نمي داند دارد کار انقلابي مي کند. کودکانه وارد يک بازي مي شود و آن بازي را هم براي اين دوست دارد که قرار است يک تعداد اعلاميه را ببرد برساند به بخش زنانه مسجد که يک دختري هم  آنجاست و در واقع به اين بهانه مي خواهد دختر را ببيند.

من فيلم را(در جشنواره کودک) در سينما با بچه ها ديدم. روز اول پخش شد و همه آمده بودند که يک فيلم کودک ببينند. و من ديدم که همه بچه ها دارند نگاه مي کنند. خنده ها، ترس ها و هيجان هايشان را از نزديک ديدم.

حس کردم فيلم با بچه ها خوب ارتباط برقرار کرده است. اگر چه آدم بزرگ ها هم خوششان آمد. اصلاً وقتي فيلم را مي ساختم و در صحبتهايي که با آقاي تبريزي داشتم، قرار بود که ما يک کار کودک بسازيم. يک دستي هم در فيلمنامه برديم تا برود به سمت يک کار کودکانه تر.»

سيد حاتمي در مورد اينکه چرا خودش فيلمنامه نمي نويسد، مي گويد: «نوشتن خيلي سخت است. ترجيح مي دهم يک نفر بنويسد و من نهايتاً بازنويسي کنم. طرح  مي دهم اما نويسنده نيستم.»

سيد حاتمي درباره تفاوت فيلم افرادي که از طريق دستياري وارد فيلمسازي مي شوند با آنهايي که خودشان از همان ابتدا به عنوان کارگردان وارد سينما مي شوند، مي گويد: «اين که آدم يکباره وارد فيلمسازي بشود خيلي خوب است. وقت آدم تلف نمي شود. مثلاً خود تبريزي هيچ وقت دستياري نکرده است. از اول شروع کرده است به فيلم ساختن.

اما خوب عده اي هم هستند که از دستياري شروع مي کنند. هر دو خوب است. اما بعضي وقتها دستياري باعث مي شود که آدم انديشه هايش را گم کند. مثلاً دستياري چند تا کارگردان را انجام مي دهد با چند ساختار سينمايي متفاوت و در آخر بين همه اينها گير مي كند که بالاخره کدام يک از اينها شيوه خود اوست و هيچ وقت هم فيلمساز نمي شود.

اما اين که از ابتدا وارد فيلمسازي بشوي شايد باعث اين گردد که آدم سبک خاص خودش را کشف کند و بالا برود. اگر چه من در همين فيلم اول خودم وقتي دکوپاژ مي کردم اصلا به اين فکر نبودم که دارم مثل تبريزي يا افراد ديگري که با آنها کار کرده ام دکوپاژ مي کنم يا نه.

دستياري خيلي مهم است. بعضي ها اصلاً در فکر کارگردان شدن نيستند. مي خواهند يک دستيار يا برنامه ريز درجه يک باشند و حتي يک عده در اين کار کاملاً حرفه اي هستند و همه دوست دارند با آنها کار کنند. نمي شود گفت دستياري راهي براي رسيدن به کارگرداني است. به خصوص در مورد برنامه ريزي اين ديگر جا افتاده است.»

سيد حاتمي در مورد اينکه ترجيح مي دهد فيلم بزرگسال کار کند يا فيلم کودک مي گويد: «واقعا نمي دانم. الان اگر دو تا فيلمنامه به من بدهند که يکي کار کودک باشد و ديگري بزرگسال و هر دو هم خوب باشند، قطعا بزرگسال را انتخاب مي کنم.

اما در نهايت دوست دارم اگر فيلم کودک مي سازم، فيلم خيلي دلنشيني باشد. و بچه ها از ديدنش لذت ببرند؛ مثل فيلم کلاه قرمزي.  اما متاسفانه امروز سينماي کودک ما هم مثل خيلي عرصه هاي ديگر دچار بازيهاي روشنفکري شده است.

ديگر دنياي کودکان و بزرگسالان را نمي شود از هم جدا کرد. بيشتر فيلم ها تنها آثاري در زمينه بچه ها هستند. من اميدوارم اگر قرار است فيلم کودک بسازم يکي از آنهايي باشم که فيلم خوب مي سازند. فيلم هايي که واقعا بچه ها دوست دارند.»

محمد حاتمي بازيگردان فيلم، درباره حضور بازيگران کودک در فيلم مي گويد: «البته من تصور نمي‌کنم کار کردن با بازيگران کودک راحت باشد چون ايجاد ارتباط بين اين بازيگران و فضاي فيلم سخت است به همين دليل ما قبل از فيلم با بازيگران تمرين زيادي کرديم.»

جودي تهيه کننده فيلم نيز مي گويد: «شرايط توليد اين فيلم سخت بود ما در زمستان سردي فيلمبرداري مي کرديم و از حداقل امکانات برخوردار بوديم گاهي حتي بسياري از عوامل تا پاسي از شب کار مي کردند.

 حاصل کار خوشبختانه رضايت بخش است و فيلم توانسته ارتباط خوبي بين موضوعات مطرح شده برقرار کند از يک طرف از جذابيت هاي لازم براي مخاطبان کودک برخوردار است و از طرف ديگر موضوعات مهمي چون عاشورا و انقلاب را مطرح کند.»

مليکا ناظري درباره اينکه کدام نقش را از ميان فيلم هايي که بازي کرده دوست دارد، مي گويد: «تقريبا همه کارها، بيشتر از همه آنها فيلم بچه هاي ابري که به خاطر بازي در اين فيلم جايزه بهترين بازيگر کودک را در جشنواره کودک و نوجوان همدان از آن خود کردم.

بهترين خاطره من در عرصه بازيگري همان زماني بود که نام مليکا ناظري را در جشنواره همدان به عنوان بهترين بازيگر کودک اعلام کردند و من بي اختيار اشک شادي در چشمانم حلقه زد.»

خسرو باباپور (کارشناس روابط عمومي) درباره فيلم مي گويد: «فيلم بچه هاي ابري – نخستين اثر بلند سيد جمال سيد حاتمي- فيلمي است که با ورود به دنياي کودکان به نوعي تاثير آموزه هاي ديني و فرهنگ اسلامي را در شکل گيري شخصيت بچه ها به تصوير مي کشد و به زندگي از ديدگاه کودکان و وقايع گوناگون آن به نحو شايسته اي پرداخته است.

اين فيلم براي اولين بار در بيست و يکمين جشنواره بين  المللي فيلمهاي کودکان و نوجوانان همدان به نمايش درآمده و موفقيت هايي از جمله دريافت پروانه زرين بهترين فيلم ويدئويي و ديپلم افتخار بهترين بازيگر براي دو بازيگر خردسال و جايزه ويژه استانداري همدان(در بخش جنبي) کسب نمود.»

 

 

سه‌شنبه 5 دی 1391 - 9:1


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری