جمعه 2 تير 1396 - 11:26
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان كرمان

 

استراتژي دنياي غرب در مقابله با بيداري اسلامي

 

 

مقدمه

حركت هاي مردمي در چند ماهه اخير و موج بيداري اسلامي را كه از كشور تونس آغاز گرديده و به قيام مردم يمن و بحرين انجاميد و باعث سقوط حكومت هاي ديكتاتوري مثل حسني مبارك در مصر ، معمر قذافي در ليبي ، بن علي در تونس و غيره شد را مي توان نمونه ي قيامي كم نظير در راستاي مقابله با ظلم و وابستگي به بيگانگان برشمرد .

سوال اصلي اينجاست كه با وجود سابقه دار بودن قيام هاي مردمي و تحركات ضد حكومتي در اين مناطق و اوج مولفه ي ظلم ستيزي در اين قيام ها ، چرا اين انقلاب ها از انسجام و استحكام قابل توجهي نظير انقلاب اسلامي ايران برخوردار نيستند ؟

بيداري اسلامي يعني زنده شدن و احياي دوباره ي اين هويت و تمدن اسلامي

تمدني كه فراموش شده ، بيگانه شده و مورد ستيز واقع گرديده است .

اسلام و تمدن اسلامي يك مساله هويتي است و از همين جهت با پروژه ي جهاني سازي در تضاد است .

جهان اسلام در حال حاضر سرشار از بيداري يكپارچه و سراسري بوده و اين جنبش در همه گرايش ها و در تمامي امور زندگي فردي و اجتماعي مردم قابل لمس است .

بنابر آيه شريفه ذيل اسلام بيانگر هويت حقيقي كل بشريت است .

« كنتم خير امه اخرجت للناس تامرن بالمعروف و تنهون عن المنكر و تومنون بالله » خداوند متعال در اين آيه مي فرمايد : شما بهترين امتي هستيد كه براي مردم پديدار شده ايد . به كار پسنديده فرمان مي دهيد و از كار ناپسند باز مي داريد و به خدا ايمان داريد . (1)

1-سوره آل عمران « آيه شماره 110 »

 

بيداري اسلامي

بيداري اسلامي وقتي شكل گرفت كه جهان دچار يك بحران هويت شده و جاني سازي نهايت سود را از بي هويتي برده است .

جهاني سازي هويت هاي ملي ، ديني و مذهبي را تضعيف مي كند چرا كه :

1/ خواهان يكسان سازي فرهنگ هاي بومي و محلي در فرهنگ جهاني است ، در صورتي كه هويت هاي فرهنگي وابسته به مكان ، محله و منطقه ارزش مي يابند .

2/ به دنبال ايجاد جهان وطني است در مقابل وطن خواهي .

مروري بر تاريخ تمدن هاي بزرگ بشري اين حقيقت را آشكار مي كند كه سرآغاز انحطاط و انقراض تمدن ها فراموشي خود ، از خود بيگانه شدن و ستيز با خود است .

خصوصاً وقتي اين « خود » فرهنگ و تمدن اسلامي باشد مساله براي مسلمانان اهميت ويژه اي پيدا مي كند .

مساله هويت كه مطرح مي شود با مساله جهاني شدن فرهنگي نسبت برقرار مي كنيم .

جهاني شدن فرهنگي عبارت است از شكل گيري و گسترش خاصي در عرصه جهاني كه باعث همگوني زندگي فرهنگي در جهان مي شود .

3/ جنبه كلي اين جهاني شدن فرهنگي عبارت است از :

الف: گسترش تجدد غربي ( مهم ترين وجه جهاني شدن فرهنگي )

ب: گسترش فرهنگ مصرفي و سرمايه داري

ج : جهاني شدن فرهنگ آمريكايي

وقتي پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي ، ساموئل هانتينگتون صحبت از تقابل تمدن ها مي كند به اين نكته اشاره دارد كه نيروي جديدي ( اسلام ) وارد عرصه بين المللي شده كه با گفتمان مسلط جهان غرب ( جهاني سازي ) در تقابل است .

اكنون گفتمان بيداري اسلامي كه به گفتمان مسلط جهان اسلام تبديل شده است در مقابل گفتمان مسلط غرب يعني حهاني سازي قرار گرفته و جنگ تمدن هاي هانتينگتون به وقوع پيوسته است .

يكي از مقولات جدي آسيب پذير در اين پروسه جهاني شدن فرهنگي هويت ديني است .

آگاهي فردي و اجتماعي مسلمانان نسبت به شبيخون برنامه ريزي شده غرب در قالب جهاني سازي و روال سركوب هويت اسلامي و تهي ساختن آن از محتواي مكتبي موجب همدلي ، اتحاد ونزديكي بيشتر مسلمانان مبتني بر اصول و موارد مشترك و ثابت ديني آن ها شد .

مسلمانان از سازمان ها و كنفرانس هاي اسلامي به عنوان خاستگاهي براي تحقق اين اهداف و ديدگاه ها بهره برداري كردند و در اين ميان پيروزي انقلاب اسلامي اميدهاي ملت هاي مسلمان را تقويت كرد .

استراتژي انديشمندان غربي

بيداري اسلامي شماري از انديشمندان و پژوهشگران غربي را به مطالعه خطرات نفوذ آن بر انديشه غربي و ليبرالي كه نمود آن را در جهاني سازي مي بينيم سوق داد .

جف هينس مي گويد : « اسلام به مثابه يك نظام ديني ، اجتماعي و فرهنگي كوشيده تا جايگاه پيشگامي جهاني را داشته باشد و از طريق ايجاد يك جامعه ديني بين المللي تبديل به ديني جهاني شود » .

احساس خطر از جانب بيداري اسلامي موجب شد يورش ها ي رسانه اي سازمان يافته اي از سوي صهيونيسم جهاني صورت گيرد كه در آن اسلام و مسلمانان را به عنوان تروريست ، افراط گرا و دشمنان تمدن تصوير مي كردند .

از جمله نمودهاي بيداري اسلامي آگاهي بسيار زياد در ميان مسلمانان نسبت به برنامه ها و نقشه هايي است كه در مورد آنها براي سلب انديشه ، عقيده و موجوديت ايشان صورت مي پذيرد .

تاكيد بر مرجعيت اسلام به معناي انزوا و عزلت گزيني نيست بلكه گشودگي در برابر جهان و همراهي با آن در پرتو داده هاي فرهنگي اسلام و مستند به اجتهادهاي روشنگرانه است .

موقعيت مسلمانان در بيداري اسلامي با بهره گيري از شبكه هاي اجتماعي و گسترش آگاهي و شناخت ، تبليغ مسائل ديني و تشريعي و تاكيد بر ضرورت پاسداري از شالوده هاي اسلامي تجلي پيدا كرده است .

جريان معكوس و مخالف جهاني سازي با نهضت بيداري اسلامي تحقق پيدا كرد .

روندي كه بر خلاف هنجارهاي جهاني بر محوريت اسلام به عنوان منبع سلامت و سعادت زندگي مسير متفاوتي را دنبال مي كند .

اتفاقي كه به اعتقاد بسياري از كارشناسان ادامه مسير انقلاب اسلامي در ايران تفسير شد .

در طول تاريخ معاصر ايران اسلامي اگر نگاهي به جنبش ها و تحركات مردمي بيندازيم حضور پر رنگ علما و روحانيون ديني در اين حوادث واضح و آشكار است .

در تك تك اين اقدامات حضور علما در كنار عامه ي مردم و رهبري واحد آنها در جريانات سبب حركت رو به جلوي قيام و تلاش در جهت مصونيت حركت از انحرافاتي از جمله وابستگي به بيگانگان بوده است .

حركت علماي اسلامي و شيعي در ماجراي مبارزه با اعطاي امتياز رويتر ، حماسه عظيم مردم ايران به رهبري ميرزاي شيرازي در لغو امتياز توتون و تنباكو ، ايفاي نقش عالمان ديني و با بصيرتي چون شيخ فضل الله نوري در انقلاب مشروطه ، تحركات و تلاش هاي آيت الله كاشاني در ملي شدن صنعت نفت ايران و پايه گذاري قيام اسلامي مردم ايران به رهبري امام خميني (ره) و پيروزي آن را مي توان به عنوان مصاديق بارزي از حضور علماي شيعي در راستاي تحقق حركات اسلامي و عدم انحراف آنها دانست .

با بررسي حركت ها و جنبش هاي چند ماهه اخير ديده مي شود هر چند اين قيام ها حمايت مردمي بسيار قوي و مستحكمي دارند اما از عدم حضور عالمان با بصيرت ديني ضربه مي خورند .

لذا مي بينيم پتانسيل عظيم مردمي كه با شدت بر مواضع ظلم ستيز تكيه دارد با دخالت نيروهاي منحرف و وابسته و وعده هاي اصلاحات روبنايي نظير آنچه در مصر مي بينيم به هدر مي رود و نتيجه ي كاملي حاصل نمي شود .

اين مشكل هر چند در كشوري همچون بحرين كم رنگ تر است و در ميان رهبران معترضين روحانيون نيز ديده مي شود اما حلقه ي مفقوده ي تحركات مردم بحرين را مي توان در نبود رهبري واحد و مقتدر نظير امام خميني (ره) در انقلاب اسلامي ايران و يا ميرزاي شيرازي در ماجراي لغو امتياز توتون و تنباكو دانست .

زماني كه حركتي نظير قيام انقلابي مردم ايران شكل مي گيرد و تمام ملت ايران در برابر دستگاه ظلم و ديكتاتوري شاه مي ايستد و حكومت طاغوت را نفي مي كنند امام خميني (ره) تئوري نظام سياسي خود را كه همان « جمهوري اسلامي بر مبناي ولايت فقيه » مي باشد مطرح كرده و حكومتي مشخص بر مبناي اسلام را جايگزين رژيم طاغوت مي كند كه اين امر نمايشگر انطباق فقه پوياي تشيع با نيازهاي هر زمان است كه مي تواند در هر زمان و مكاني نظري متناسب با شرايط آن زمان و مكان ارائه دهد .

با اين حال در تحركات و قيام هاي اخير جاي خالي نظريه ي جايگزين به وضوح احساس مي شود در واقع تلاش هاي عظيم و گسترده ي مردم و جانفشاني هاي آنان با نبود تئوري جايگزين تا حد زيادي به هدر مي رود و مردمي كه تا حد مرگ بر مواضع ظلم ستيز خود تكيه دارند در اينكه چه چيزي را جايگزين دستگاه ظلم كنند سرگشته و حيران اند .

در چنين وضعيتي عده اي مي توانند با وعده ي اصلاحات و بهبود اوضاع از نظام ظلم و ستم محافظت كنند و مردم معترض را از آرمان و حد مطلوب غافل سازند .

پيروزي انقلاب اسلامي در ايران آثار و نتايج متعددي از جمله استقلال و پيشرفت بر جاي گذاشت كه اكثر اين دستاوردها مورد خشنودي غرب واقع نشد چراكه ظهور حكومتي اسلامي كه قطع يد اجانب و بيگانگان از امور كشور جزء ابتدائي ترين شعارهاي آن محسوب مي شد اجازه ي دخالت غربي ها را در امور كشور ايران به آنها نمي داد و از سوي ديگر جمهوري اسلامي ايران با ايفاي نقشي فعالانه در عرصه هاي سياسي ، اقتصادي ، فرهنگي و غيره خود را به عنوان رقيبي سرسخت در كنار مدعيان اداره ي دنيا قرار داد و اين امر براي كشوري چون آمريكا كه خود را به عنوان يكي از دو قطب برتر جهان مي ديد امري سنگين و غير قابل پذيرش بود .

اين ضربه ي عظيم و مهلك از طرف انقلاب اسلامي بر آمريكا و متحدانش سبب شده است كه امروز اين كشورها از ترس وقوع انقلاب اسلامي ديگري نظير آنچه در ايران رخ داد قد علم كرده و با تمام توان و طراحي نقشه هاي شيطاني و با ياري دست نشاندگان قسم خورده ي خود چون عربستان ، تركيه ، امارات و غيره به مقابله با مردم و كشتار آنان بزنند و به بهانه ي قتل عام مردم مظلوم و بي دفاع بحرين ، پايگاه نظامي و منافع خود را در منطقه حفظ نمايند .

اميد است با روشنگري هاي نخبگان و خواص جهان اسلام و فاش نمودن اهداف استعماري آمريكا و غرب شاهد آگاهي و هوشياري هر چه بيشتر ملل مختلف اسلامي در منطقه باشيم و با ايفاي نقش تاريخي و پر اهميت عالمان ديني ، ثمره ي شيرين اين انقلاب ها كه همان شكست ظالم و پيروزي مظلوم است را نظاره كنيم .

 

نتيجه گيري

جهان امروز ميدان تقابل دو گفتمان غالب و تعيين كننده جهان اسلام و غرب و به نوعي تحقق پيش بيني هانتينگتون مبنب بر جنگ تمدن هاست .

در يك سو گفتمان بيداري اسلامي قرار دارد كه با هدف احياي فرهنگ و تمدن اسلامي و بازپس گيري هويت فردي ، اجتماعي و ديني – مذهبي مسلمانان پا به ميدان گذاشته است و در طرف ديگر گفتمان مسلط غرب قرار گرفته كه با جهاني سازي به دنبال هويت زدايي ، گسترش تجدد غربي ، گسترش فرهنگ مصرفي و همه گير شده فرهنگ آمريكايي است .

بر خلاف دو دهه گذشته كه گفتمان جهاني سازي تنها گفتمان مسلط مطرح بود ؛ اكنون گفتمان بيداري اسلامي با هدف احياي تمدن اسلامي و يكپارچه سازي مسلمانان پا به عرصه گذاشته و با قدرت در مقابل جهاني سازي ايستاده است .

فارغ از اينكه اين تقابل به كجا خواهد انجاميد ، يكي از مهم ترين پيامدهاي آن تقويت هويت اسلامي و اتحاد مسلمانان كشورهاي مختلف خواهد بود . 

 

منابع و ماخذ 

1/ جهاني شدن و پيامدهاي آن تاليف عبدالجليل كاظم الوالي

2/ جهاني شدن از اختيار تا نفي تاليف مركز مطالعات وحدت عربي

3/ آثار جهاني شدن بر جوامع خليج فارس تاليف محمد شيانيا

4/ آسيب شناسي موج بيداري اسلامي در منطقه تاليف سيد مهدي موسوي

 

 

مهدي تيموري كارشناس پژوهش

محمود جمالي زاده محقق و پژوهشگر اداره كل تبليغات اسلامي استان كرمان

 

 

 

سه‌شنبه 5 دی 1391 - 8:53


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری