پنجشنبه 27 مهر 1396 - 23:36
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

نيما نوربخش

 

نيازمند توجه و اهتمام بيشتر مسئولان

 

گزارشي از نظرات دو کارشناس درباره مشکلات توليد آثار در عرصه تئاتر ديني

 

1-نظرات يک مدرس و پژوهشگر تئاتر:

اينكه بودجه تئاتر ديني چقدر در نظر گرفته شده مهم است اما از آن مهم‌تر نحوه هزينه‌كرد آن است؛ متأسفانه در اغلب اوقات شاهد هستيم كه به دليل نبود برنامه‌ريزي درست اين بودجه صرف كارهاي سطحي و بدون مغز مي‌شود كه هيچ اثر مؤثري در جهت جلب رضايت مخاطب تئاتر ديني ندارد.

اميركاووس بالازاده، مدرس و پژوهشگر تئاتر در گفت‌و‌گو با خبرگزاري قرآني ايران(ايكنا)، با بيان اينكه متأسفانه نه فعالان تئاتر و نه مسئولان تعريف درستي از تئاتر ديني كه خواسته باشند براساس آن نمايشي توليد كنند و يا بر روي روند توليد آن نظارت داشته باشند ندارند، گفت: «در نتيجه اتفاقي كه در عرصه تئاتر ديني مي‌افتد اين است كه هر از گاهي با توليد آثاري سطحي و بدون مغز در عرصه تئاتر ديني مواجه مي‌شويم.»

وي ادامه داد: «توليدات تئاتر ديني به دليل گنگ و نامفهوم بودن اين مقوله از سوي فعالان تئاتري و نپرداختن ريشه‌اي به مفاهيم و موضوعات ديني حاصل عدم يك نظام نظارتي مشخص و با برنامه، موجب مي‌شود كه به اين تئاتر به شكل مقطعي و مناسبتي و تنها به صرف پرداختن به يك دسته موضوعات و سوژه‌هاي دم‌دستي و بدون مغز پرداخته شود كه اين مطلوب مخاطب نيست و نتيجه اينكه هر بار صحبت از تئاتر ديني مي‌شود با واكنش منفي مخاطبان روبرو مي‌شويم.»

كار پژوهشي از تعزيه در كنار توليد و اجراي آن صورت نمي‌گيرد.

بالازاده تصريح كرد: «البته گاه نيز شاهد هستيم كه مسئولان از سر دلسوزي و اهتمامي احساسي، بعضي مواقع و در مناسبت‌هاي ويژه همچون برگزاري جشنواره‌هايي با موضوع ديني به اين‌گونه تئاتري توجه ويژه‌اي قائل مي‌شوند و مثلاً با انبوهي از اجراهاي مجالس تعزيه به عنوان گونه‌اي از تئاتر ديني روبرو مي‌شويم كه اين خوب است و در نوع خود قابل دفاع.

اما پرسش اصلي اينجاست كه در كنار حمايت از توليد آثاري همچون مجالس تعزيه، چه ميزان كار پژوهشي در مورد شناساندن اين‌گونه نمايش سنتي ايراني به مردم توجه شده است كه در جواب بايد بگويم هيچ؛ و اگر مورد استثنايي هم وجود داشته باشد تنها با دلسوزي خود نگارنده و ناشر اين اتفاق مي‌افتد و هيچ حمايت دولتي از اين روند صورت نمي‌گيرد.»

اين مدرس تئاتر با اشاره به اينكه اختصاص بودجه حمايتي از تئاتر ديني و اينكه اين بودجه در چه زمينه‌اي صرف مي‌شود دو مقوله جداي از هم است گفت: «بايد بگويم كه مورد دوم بسي مهمتر است چرا كه در عمل با اين مسئله مواجه بوده‌ايم كه بودجه‌هاي اختصاص يافته به تئاتر ديني هر چند كم هم در صورت برنامه‌ريزي درست مي‌توانند تا اندازه‌اي به اعتلاي اين نوع تئاتر منجر شوند اما به دلايلي مثلاً بحث رويداد محوري، بيشتر از اينكه خواسته باشيم تئاتر ديني محبوبيت ويژه‌اي نزد مخاطب پيدا كند به برگزاري فلان جشنواره و همايش و... به هر قيمتي فكر مي‌كنيم لذا بودجه اندك تئاتر ديني نيز آنگونه كه بايد و شايد صرف نمي‌شود.»

آثار فاخر تئاتر ديني بايد از دل پژوهش‌ها سربرآورده و براي توليد به افراد كار‌بلد سپرده شوند.

وي تصريح كرد: «به نظر من برگزاري بسياري از رويدادهاي تئاتر ديني كه در آن صرفاً دعوت از چند گروه تئاتري براي توليد آثاري با موضوعات ديني مطرح است كه عملاً هيچ غنا و كيفيتي را هم براي تئاتر ديني ما به ارمغان نمي‌آورند امري بي‌فايده است و بودجه تئاتر ديني امروزه بيش از هر چيز ديگر بايد صرف پروسه تحقيقاتي و مطالعاتي و پژوهشي اين عرصه شود.

در كنار اين مسئله و از دل اين پژوهش‌ها، آثار مكتوب نمايشي شكل گيرند و توليد آنها به دست كارگرداناني سپرده شود كه كار بلد هستند تا هم از نظر منابع محتوايي به اغنا برسيم و هم اينكه در طول سال و در مقاطع گوناگون تئاتر ديني براي بر روي صحنه بردن داشته باشيم.»

بالازاده در پايان گفت: «اهرم‌هاي حمايتي همچون شوراي حمايت از آثار نمايشي بايد دامنه اختيارات خود را از بررسي صرف يك اثر نمايشي با موضوع ديني و اينكه اين نمايش قابليت لازم براي اختصاص بودجه و حمايت را داراست، فراتر برده و با حمايت از پژوهش‌هاي تئاتري در اين زمينه، به آثار مكتوب نمايشي، تأليفات پژوهشي و... در زمينه تئاتر ديني پرداخته و آنها را نيز مورد حمايت قرار دهند. »

2-نظرات يک نويسنده و كارگردان تئاتر ديني:

شناخت بضاعت گروه‌هاي نمايشي شهرستان‌ها در گروي اجراي دقيق طرح استقرار گروه‌هاي نمايشي است كه با صدور آئين‌نامه جديد آن و با جديت مسئولان در حال اجراست كه در اين صورت توجه به سرمايه‌گذاري در توليد تئاتر به ويژه تئاتر ديني را بيشتر مي‌شود.

يعقوب صديق‌جمالي، نويسنده و كارگردان تئاتر ديني در گفت‌و‌گو با خبرگزاري ايكنا گفت: «به طور حتم توليد تئاتر فاخر ديني يكي از دغدغه‌هاي اصلي مسئولان فرهنگي و هنري از ساليان قبل تا به امروز بوده است و البته تا به امروز نيز با تبيين ساز و كار‌هاي حمايتي تا اندازه‌اي در اين عرصه موفق عمل شده است.»

وي گفت: «با سابقه‌اي كه در امر توليد تئاتر با موضوعات ديني دارم بايد به اين نكته اشاره كنم كه اين‌گونه نمايش مخاطب خاص خود را دارد و شايد به دليل طرح موضوعي كه در داستان نمايش به آن توجه شده است استقبال از آن تنها از سوي طيف خاصي از مخاطبان صورت گيرد كه همين درصد هم به نوبه خود قابل توجه است و بايد به نگرش و دغدغه تماشاگران تئاتر ديني احترام گذاشت و خوراك مناسبي را مهيا و به آنها عرضه كرد.»

گروه‌هاي نمايشي شهرستان همچون گروه‌هاي تهراني متوقع نيستند.

مسئول گروه نمايشي «كتل تبريز» تصريح كرد: «تئاتر شهرستان از بضاعت بسيار خوبي در زمينه توليد و اجراي تئاتر ديني و قرآني برخوردار است و بايد به اين نكته هم توجه كرد كه در عين اين شايستگي و توان همچون گروه‌هاي نمايشي تهراني متوقع نيستند بلكه با اعمال يك حمايت معقول در حدي كه بتوانند مخارج توليد و اجراي يك تئاتر را فراهم كنند آثار خوب و مطلوبي را توليد مي‌كنند.»

صديق‌جمالي كه نمايش ديني «در سايه‌سار سوگ سكوت» را به مناسبت اربعين حسيني در تبريز به صحنه خواهد برد ادامه داد: «به طور حتم ساز و كار حمايتي اعمال شده از سوي هر نهاد وابسته به معاونت هنري همچون شوراي حمايت از آثار نمايشي نسبت به تئاتر شهرستان‌ها به شناخت مؤثر گروه‌هاي نمايشي و بضاعت موجود در آنها بستگي دارد و اجراي طرح استقرار گروه‌هاي نمايشي در اين راستا بسيار تعيين كننده است.»

اين فعال تئاتر شهرستاني تأكيد كرد: «البته طرح استقرار گروه‌هاي نمايشي، طرح نويي نيست و از دو سال پيش اجراي آن آغاز شد و حتي پروانه كاري نيز براي چند گروه شهرستاني صادر شد و فعاليت‌هايي شكل گرفت اما با صدور آئين‌نامه جديد و اصلاح بخش هايي از بندهاي آن اميد مي رود كه اين طرح هر چه پربارتر به اجرا در‌آيد.»

ضمانت اجرايي طرح استقرار گروه‌هاي نمايشي مهمترين دغدغه گروه‌هاي شهرستاني است.

وي گفت: «مهمترين دغدغه موجود در ميان گروه‌هاي نمايشي شهرستان‌ها ضمانت اجرايي اين طرح است كه اميدوارم با همين دقتي كه از آغاز وجود داشت ادامه پيدا كند و دستخوش تغييراتي همچون اعمال سليقه‌ و نوع نگرش متفاوت مديريتي نشود چرا كه در شرايط كنوني تنها روش مؤثر در تشخيص توانايي گروه‌هاي شهرستاني به ويژه در توليد و اجراي تئاتر ديني اجراي دقيق اين طرح است.»

اين كارگردان تئاتر در پايان گفت: «شهرستان تبريز و استان آذربايجان شرقي مشكلي در زمينه مكان و فضاي نمايشي ندارد و به نسبت 15 گروه نمايشي حرفه‌اي فعال در آن، فضاي مناسب نمايشي براي تمرين و توليد و اجراي نمايش فراهم است و اميدوارم مسئولان با توجه و اهتمام بيشتر نسبت به اين گروه ها راه را براي شكوفايي استعدادهاي شهرستاني به ويژه در توليد تئاتر ديني هموار كنند.»

 

 

يكشنبه 3 دی 1391 - 12:29


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری