سه‌شنبه 25 مهر 1396 - 23:52
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

علي الله سليمي

 

ناگفته هايي از يک خلبان جنگي

 

نقدي بر کتاب«پرواز روي خاک»؛ خاطرات خلبان منوچهر شيرآقايي

                                                                                                       

کتاب«پرواز روي خاک»؛ خاطرات خلبان منوچهر شيرآقايي است که کار مصاحبه و تدوين آن سيد قاسم ياحسيني انجام داده و در آن، راوي به مراحل مختلف زندگي خود از جمله حدود 3000 ساعت پرواز  در طول دوران هشت سال دفاع مقدس اشاره کرده است. قبل از پرداختن به ويژگي هاي اين اثر، اشاره به اين نکته خالي از لطف نيست که انواع عمليات هاي هوايي که در دوران دفاع مقدس انجام مي شد و خسارات فراواني که از ناحيه همين نبردهاي هوايي به ادوات و نيروهاي دشمن وارد مي شد، بخشي از کارنامه فعاليت هاي خلبانان شجاع کشورمان در آن دوران پرحماسه است که اکنون بازخواني برگ هايي از آن دفتر پر افتخار لطف خاص خود در دارد. البته براي دستيابي به ناگفته هايي از آن اقدامات غرور آميز، بايد پاي صحبت هاي افرادي نشست که حضور مستقيمي در آن نبردهاي هوايي داشتند. از جمله، خلبانان غيور نيروي هوايي که در آن سال ها بي وقفه در پايگاه هاي هوايي کشورمان حضور داشتند و در بيشتر ساعات شبانه روز به حالت آماده باش انواع عمليات هاي رزمي را پوشش مي دادند. با فروکش کردن آتش جنگ و گذشت سال ها از آن ايام، بسياري از آن خلبانان غيور که اغلب آنها چند هزار ساعت پرواز عملياتي در دوران دفاع مقدس داشتند، اکنون پا به سن گذاشته و با دنياي از تجربه، آن هم در يکي از سخت ترين دوران دفاعي کشورمان حالا به دوران بازنشستگي و دنياي سالمندي پا مي گذارند. بهره مندي از تجارب با ارزش آنها در زمانه اکنون هم مي تواند ثمربخش باشد و يکي از راه هاي رسيدن به اين مهم، ثبت و ضبط خاطرات اين افراد است که دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري در اين زمينه هم پا پيش گذاشته و با ثبت و ضبط خاطرات خلبانان دوران دفاع مقدس و تدوين، ويرايش و انتشار آنها، گنجينه ارزشمندي در حوزه تاريخ شفاهي دفاع مقدس تهيه و به آيندگان به يادگار مي گذارد. يکي از جديدترين آثار در اين زمينه، کتاب ارزشمند«پرواز روي خاک»؛ خاطرات خلبان منوچهر شيرآقايي است که کار مصاحبه و تدوين آن را يکي از فعالان با تجربه در حوزه مصاحبه و تدوين خاطرات رزمندگان دوران دفاع مقدس؛ سيد قاسم ياحسيني انجام داده است. اين کتاب محصولي از دفتر مطالعات و ادبيات پايداري حوزه هنري استان بوشهر است که از سوي انتشارات سوره مهر در تهران چاپ و منتشر شده است.

سيد حسيني در مقدمه کتاب اشاره کرده است که ضبط خاطره هاي خلبان منوچهر شيرآقايي حدود 45 ساعت طول کشيده است. او ماحصل اين مصاحبه مفصل را در 26 فصل با عناوين: کودکي، نوجواني، آغاز جواني، جواني و تهران، ورود به ژاندارمري، عشق، عشق و پرواز و ازدواج، انتقال به نيروي هوايي، دانشکده خلباني، آموزش خلباني، اعزام به آمريکا، آموزش در غربت، بازگشت به وطن، تکميل آموزش ها، خيزش انقلابي مردم، انقلاب اسلامي پيروز مي شود، خدمت درپايگاه هوايي بوشهر، شعله هاي سرکش جنگ، زندگي در شرايط جنگي، من براي جنگ، سياهي ها و تلخي ها، مردان نيروي هوايي، بيرون راندن دشمن، ماموريت ها، پرواز در کابين جلو و دوستان شهيد تقسيم بندي و ارائه کرده است. درباره کتاب پرواز روي خاک، اشاره به نکته هم خالي از لطف نيست که روايت خاطره هاي خلباني هايي که ايجکت نکرده اند(از هواپيما به بيرون نپريده اند) و يا در طول پرواز، هواپيماي شان دچار حادثه نشده است، چندان آسان نيست. يک رزمنده نيروي زميني از زماني که از منزلش بيرون مي رود تا روزي که از جبهه به خانه بر مي گردد، خاطره دارد و مي تواند آن را با جزئيات روايت کند، اما يک خلبان يا کمک خلبان که هزاران ساعت پرواز دارد، روايت خاطره هايش محدود است. بيان مسائل فني و تکنيکي پرواز براي مردم و خوانندگان عادي دشوار و خسته کننده است. روايت کارهاي روزمره يک خلبان در کابين نيز تکرار و ملال آور است. از اين رو براي جذابيت روايت، مصاحبه کننده و تدوين گر ناچار است به مسائل حاشيه اي و خاطره هاي فرعي بپردازد تا اثري خواندني و جذاب بيافريند.

اين موضوع در مورد خلبان منوچهر شير آقايي هم صادق است. او به جز يک مورد که هواپيمايش تير مي خورد، در طول هشت سال جنگ تحميلي، با وجودي که سابقه حضور هفت سال و ده ماه جبهه داشته، دچار هيچ سانحه هوايي خاصي نشده و هرگز هم ناچار به ايجکت نشده است. به بيان ديگر، خلبان شيرآقايي در طول دوران هشت سال دفاع مقدس حدود 3000 ساعت پرواز داشته است که در اين زمان هواپيمايش دچار حادثه خاصي نشده است. به همين دليل، خاطره هايي که از پروازهاي متعددش دارد، يکسان است. يک خلبان در آسمان است و همه چيز را ريز و کوچک مي بيند، بر عکس يک رزمنده در زمين که همه چيز را از نزديک و در اندازه واقعي خودش مي بيند. براي جبران اين تکرار، در کتاب حاضر کوشش شده از ابتداي زندگي و تحصيل و مراحل رشد و شکوفايي خلبان منوچهر شيرآقايي در ايران و آمريکا، روايتي خواندني تدوين شود که بي گمان جذابيت آن مخاطبان را تحت تاثير قرار مي دهد.

در پايان کتاب و در بخش عکس ها و اسناد، 33 قطعه عکس و 19 عنوان سند مرتبط با موضوع کتاب ارائه شده و در ادامه هم نمايه مشروح و منظم آورده شده است.

 

 

چهارشنبه 29 آذر 1391 - 9:23


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری