سه‌شنبه 21 آذر 1396 - 2:35
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

بابك راكخواه

 

گزارشي از راه‌اندازي و فعاليت‌ مدارس قرآن

 

راه‌اندازي 10 هزار مدرسه قرآن از سه سال پيش و نيز بيش از هزار و 300 مدرسه تخصصي قرآن از شروع سال تحصيلي جاري نقطه عطفي در فعاليت‌هاي قرآني آموزش و پرورش بعد از انقلاب بوده است، اما موفقيت فعاليت اين مدارس بي‌گمان نيازمند برنامه‌ريزي دقيق، نظارت و ارزيابي آن است. 

راه‌اندازي و فعاليت 10 هزار مدرسه قرآن از سوي وزارت آموزش و پرورش، شروعي براي اجراي فعاليت‌هاي قرآني و ارتقاي آموزش‌هاي قرآني در حوزه دانش‌آموزي است تا از اين طريق، كمبودها و ضعف‌هايي كه در چند دهه اخير شاهد آن بوده‌ايم، جبران و فضاي مدارس كشور به فضاي قرآني تبديل شود.

با اعلام خبر راه‌اندازي 10 هزار مدرسه قرآن در سال 89 از سوي وزارت آموزش و پرورش، براساس سهميه‌اي كه به استان‌ها ابلاغ شده بود، هر يك از استان‌ها به راه‌اندازي مدارس قرآن در سه مقطع ابتدايي، راهنمايي و متوسطه پرداختند و فعاليت اين مدارس با شروع سال تحصيلي 89 در شيفت بعداز ظهر مدارس آغاز شد.

در آغاز فعاليت 10 هزار مدرسه قرآن در كشور، وزارت آموزش و پرورش اعلام كرد كه مدارس قرآن كه در شيفت بعدازظهر فعاليت خواهند داشت، به عنوان «كانون محله» فعاليت داشته و علاوه بر ارائه فعاليت‌هاي قرآني و برگزاري كلاس‌هاي روخواني و روان‌خواني قرآن، حفظ، مفاهيم، تفسير و ... براي دانش‌آموزان، براي اولياي دانش‌آموزان و ساير علاقه‌مندان در محله نيز خدمات و آموزش‌هاي قرآني خواهند داشت.

در حالي كه بنا بود، مدارس قرآن در سال نخست با راه‌اندازي 10 هزار مدرسه قرآن آغاز شود و تعداد اين مدارس در سال دوم به 20 هزار مدرسه افزايش يابد، وزير آموزش و پرورش اعلام كرد كه در سال دوم فعاليت مدارس قرآن، قصد نداريم كه تعداد مدارس قرآن را افزايش دهيم، بلكه تلاش داريم تا تمامي تمركز خود را بر كيفي‌سازي فعاليت‌ها و آموزش‌ها در اين مدارس داشته باشيم و سطح آموزش‌هاي قرآني و امكانات مورد نياز در اين مدارس را ارتقا دهيم.

نكته ديگري كه در زمينه فعاليت مدارس قرآن و مدارس تخصصي قرآن، دغدغه خاطر كارشناسان و صاحب‌نظران قرآني كشور است، بحث بهره‌گيري از روش‌هاي آموزشي مناسب و صحيح در آموزش روخواني و روان‌خواني، حفظ و ... بوده كه البته لازم است آموزش و پرورش در كنار توليد محتواي قرآني براي اين مدارس، روش‌هاي آموزش قرآن را با بهره‌گيري از نظرات كارشناسان و صاحب‌نظران قرآني خود و ساير سازمان‌هاي قرآني استخراج كرده و از جديدترين و كارآمدترين روش‌ها براي آموزش قرآن در مدارس بهره بگيرد.

نظارت بر فعاليت مدارس قرآن و مدارس تخصصي قرآن از ديگر الزاماتي است كه بايد همزمان با فعاليت اين مدارس دنبال شود؛ البته اين نظارت نه تنها بايد از سوي مسئولان قرآني وزارت آموزش و پرورش وجود داشته باشد، بلكه به نظر مي‌رسد نمايندگان مجلس شوراي اسلامي و فراكسيون قرآن و عترت مجلس نيز بايد نظارت بيشتري بر فعاليت اين مدارس داشته و حساسيت‌هاي لازم در خصوص نحوه فعاليت مدارس، نوع آموزش در مدارس، استمرار و برگزاري كلاس‌هاي آموزشي و ... را داشته باشند.

در اين گزارش با توجه به اهميت فعاليت مدارس قرآن به منظور تربيت دانش‌آموزان قرآني و ارتقاي سطح توانمندي‌ دانش‌آموزان در حوزه روخواني و روان‌خواني قرآن، تجويد، مفاهيم، تفسير و ... بر آن شديم تا گفت‌وگويي را با مدير امور استان‌ها و مؤسسات قرآني سازمان دارالقرآن‌ داشته و به آسيب‌شناسي و بيان نقاط قوت و ضعف اين مدارس از زبان وي بپردازيم.

 محمدحسين بهبودي، با اشاره به راه‌اندازي 10 هزار مدرسه قرآن از سوي آموزش و پرورش و آغاز فعاليت هزار و 311 مدرسه تخصصي قرآن از شروع سال تحصيلي جاري، اظهار كرد: بحث مدارس قرآن از جمله مباحثي است كه بايد از ريشه پيگيري شود و در اين ميان پرسش‌هاي متعددي از جمله اينكه منشأ راه‌اندازي اين مدارس چه بوده است؟ آيا كار كارشناسي به منظور فعاليت مدارس قرآن انجام شده است؟ و ... پيش مي‌آيد كه آموزش و پرورش بايد به تمامي اين پرسش‌ها پاسخ دهد.

وي با بيان اينكه بحث راه‌اندازي 10 هزار مدرسه قرآن با روي كار آمدن حاجي‌بابايي وزير آموزش و پرورش اعلام شد، ادامه داد: زماني كه خبر راه‌اندازي مدارس قرآن از سوي وزارت آموزش و پرورش اعلام شد، مسئوليت آموزش عمومي قرآن هنوز از سوي شوراي توسعه فرهنگ قرآني به وزارت آموزش و پرورش واگذار نشده بود و آموزش عمومي قرآن متولي ديگري داشت كه البته در اين ميان اين پرسش پيش مي‌آيد كه چرا وقتي متولي آموزش عمومي قرآن در كشور وجود داشت، وزير آموزش و پرورش خبر راه‌اندازي 10 هزار مدرسه قرآن را اعلام كرد.

مدير امور استان‌ها و موسسات قرآني سازمان دارالقرآن‌الكريم با بيان اينكه بحث آموزش قرآن در نظام تعليم و تربيت طي بيش از 30 سال كه از انقلاب اسلامي مي‌گذرد، همواره وجود داشته است، گفت: آموزش‌هاي قرآني همانند آموزش ساير دروس به شكل رسمي و ساعات مشخصي در آموزش و پرورش تعريف شده بودند و به نظر مي‌رسد كه هيچ ضرورتي براي شكل جديد ارائه اين آموزش‌ها از طريق راه‌اندازي مدارس قرآن وجود نداشت.

بهبودي در ادامه اين بخش از سخنان خود با يادآوري اينكه مسئوليت تأليف كتب قرآن تمامي پايه‌ها و مقاطع تحصيلي بر عهده كارشناسان و مولفان سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي است، ادامه داد: وزارت آموزش و پرورش با راه‌اندازي مدارس قرآن 7 كتاب جديدالتأليف را با مسئوليت كارشناساني غير از كارشناسان دفتر تأليف و برنامه‌ريزي آموزشي سازمان پژوهش منتشر كرد كه در اين ميان اين پرسش مطرح مي‌شود كه آيا وزارت آموزش و پرورش كارشناسان و مولفان كتب درسي خود را قبول نداشته كه مسئوليت اين كار را به گروهي خارج از آموزش و پرورش واگذار كرده است.

تأليف كتاب‌هاي مدارس قرآن برخلاف كتاب‌هاي درسي از سوي كارشناسان خارج از آموزش و پرورش انجام شد

به باور بهبودي بسياري از مولفان و كارشناسان سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي نسبت به تأليف كتب آموزشي مدارس قرآن در خارج از آموزش و پرورش منتقد هستند و كار منطقي كه بايد از سوي وزارت آموزش و پرورش انجام مي‌شد، اين بود كه مولفان سازمان پژوهش كه به تأليف كتاب‌هاي درسي مي‌پردازند بايد براي كتاب‌هاي آموزشي مدارس قرآن نيز برنامه‌ريزي مي‌كردند كه البته اجرايي شدن اين مسئله موجب شد كه دو برنامه مختلف با دو زاويه نگاه مختلف در كتاب‌هاي تأليفي آموزش و پرورش ايجاد شود.

اين كارشناس قرآني در بخش ديگري از سخنان خود با عنوان اين مطلب كه يكي از نقاط ضعف مدارس قرآن انتخاب معلمان قرآن اين مدارس بوده است، اظهار كرد: به غير از ماه‌هاي اول فعاليت 10 هزار مدرسه قرآن كه معلمان قرآني خارج از آموزش و پرورش به آموزش در اين مدارس مي‌پرداختند، پس از چند ماه آموزش و پرورش براساس مصوبه شوراي عالي آموزش و پرورش كه اعلام مي‌كرد تمام معلمان مدارس قرآن بايد از كادر آموزش و پرورش باشند، معلمان قرآن خارج از آموزش و پرورش كنار گذاشته شده و معلمان فيزيك، شيمي، رياضي و ... به آموزش قرآن در مدارس قرآن پرداختند.

وي كه معتقد است كه در حوزه آموزش قرآن در نظام رسمي آموزش و پرورش توفيق جدي به دست نيامده، گفت: مقام معظم رهبري حدود 4 سال پيش در جمع قرآنيان كشور فرمودند كه ما در حوزه آموزش قرآن در نظام رسمي آموزش و پرورش توفيق جدي نداشته‌ايم و ايشان اشاره كردند كه قرآن در آموزش و پرورش مهجور است.

بهبودي در ادامه اين بخش از سخنان خود يادآور شد: زماني كه مقام معظم رهبري درباره مهجوريت قرآن در آموزش و پرورش فرمودند، مدارس قرآن هنوز راه‌اندازي نشده بودند و فرمايش ايشان براساس وضعيت موجود گروه برنامه‌ريزي و تأليف كتب درسي سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي بود، پس اگر آموزش و پرورش در بحث آموزش قرآن و كتاب‌هاي درسي ناموفق بود، منطقي نبود كه به سراغ يك گروه جديد براي تأليف كتاب‌هاي درسي مدارس برود، بلكه بهتر اين بود كه وضعيت موجود خود را اصلاح مي‌كرد.

آموزش و پرورش با راه‌اندازي مدارس قرآن يك كار حجيم و بدون پشتوانه و سابقه را انجام داده است

 اين كارشناس قرآني در بخش ديگري از سخنان خود با يادآوري اينكه وزارت آموزش و پرورش با راه‌اندازي مدارس قرآن يك كار حجيم و بدون پشتوانه و سابقه را انجام داده است، ادامه داد: راه‌اندازي و فعاليت مدارس قرآن طي دو سال گذشته خيلي پرهزينه بوده و هزينه‌هاي زيادي را بر دولت تحميل كرده است و اينكه آموزش و پرورش به يك باره خبر راه‌اندازي 10 هزار مدرسه قرآن را از همان شروع كار اعلام كرد، خيلي قابل قبول نبود زيرا سابقه راه‌اندازي مدارس قرآن با اين حجم نه تنها در آموزش و پرورش بلكه در هيچ جاي ديگر وجود نداشت.

مدير امور استان‌ها و موسسات قرآني سازمان دارالقرآن‌الكريم ادامه داد: پس از گذشت يك سال از فعاليت مدارس قرآن، وزير آموزش و پرورش به يك باره اعلام كرد كه تعداد مدارس قرآن را به 50 هزار مدرسه در كشور افزايش خواهيم داد كه البته اين خبر با واكنش‌هاي منفي شديدي از سوي مسئولان و كارشناسان اين حوزه روبه‌رو شد و همين واكنش‌هاي منفي موجب شد تا وزير آموزش و پرورش كه معمولا حرف خود را هيچگاه پس نمي‌گيرد، سكوت كرده و در خبرهاي بعدي خود اعلام كرد كه قصد افزايش مدارس قرآن را نداشته و تلاش مي‌كنيم تا مدارس قرآن را از نظر كيفي ارتقا دهيم.

راه‌اندازي مدارس قرآن يك كار تبليغاتي، نمايشي و ويتريني بود

وي در اين بخش از سخنان خود با عنوان اين مطلب كه تعداد موسسات قرآني كشور در سال 70 حدود 12 موسسه بود و امروز پس از گذشت دو دهه ممكن است به 5 هزار موسسه قرآني در سراسر كشور رسيده باشد، ادامه داد: در شرايطي كه طي 20 سال گذشته 5 هزار موسسه قرآني راه‌اندازي شده است، وزارت آموزش و پرورش چگونه در يك سال 10 هزار مدرسه قرآني در كشور راه‌اندازي كرد؛ كساني كه دستي در اين حوزه دارند به خوبي متوجه مي‌شوند كه اين اعداد و ارقام واقعي نيست و اين كار شدني نيست.

بهبودي با اشاره به بودجه‌ 80 ميلياردي كه وزارت آموزش و پرورش از بودجه نيم‌درصدي قرآن دريافت كرده و به مدارس قرآن اختصاص داده، ادامه داد: رقم اين بودجه‌ها براي آموزش و پرورش رقم بالايي است و در قياس با بودجه‌ها و امكانات موسسات قرآني بسيار بسيار ناچيز است، اما اينكه آموزش و پرورش از بودجه‌ در كجا و به چه صورت استفاده مي‌كند نيز جاي پرسش دارد و در اين ميان با توجه به اين بودجه‌هاي سنگين، مسئولان قرآني آموزش و پرورش نمي‌توانند اعلام كنند كه اگر مدارس قرآن خروجي خوبي نداشته باشد هم اتفاق خاصي رخ نمي‌دهدپف زيرا سرمايه‌گذاري خاصي براي اين مدارس صورت نگرفته است!

 

يكشنبه 19 آذر 1391 - 9:6


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری

 

از اين نويسنده يا گزارشگر