شنبه 29 مهر 1396 - 11:51
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

پاي منبر معرفت

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان اصفهان

 

رمز جاودانگي عاشورا

 

همه‏ ما معتقديم در طول تاريخ بشريت واقعه كربلا جريان بى‏نظيري است كه از نظر ارزش قابل مقايسه با هيچ حادثه ديگرى نيست. اما ممكن است سؤالاتى پيرامون اين واقعه براي بعضي مطرح بشود.

در جريان كربلا ظلم‏هاى فوق‌العاده‏اى به فرزندان پيغمبر اكرم (ص) روا داشته شد. در جنگ نابرابرى بين ياران سيدالشهداء(ع) كه هفتاد و دو نفر بودند، با طرف ديگر که از سى هزار تا صد و بيست هزار نفر گفته شده، آن همه جنايت بر عليه اهل‌بيت(ع) مرتكب شدند و سرانجام پير وجوان و حتى طفل شيرخوار آنان به شهادت رسيدند و عده‏اى از بانوان حرم سيدالشهداء(ع) به اسارت برده شدند. ما تك تك اين جنايات را کمابيش در جريانات ديگر هم مى‏بينيم. مثل جنايت‌هايى كه در عصر حاضر، رژيم سابق عراق در حلبچه و جاهاى ديگر مرتكب شد و بسيارى از مردم بي‌گناه، از مرد و زن و طفل به صورتي بسيار فجيع به شهادت رسيدند؛ يا حوادثى كه در فلسطين اتفاق مي‌افتد، ظلمهايى كه رژيم صهيونيستي و حاميانش بر فلسطينى‏ها روا مي‌دارند.

حال اگر کسي بگويد به فرض كه حادثه كربلا چند درجه هم از اينها شديدتر بوده، ولى آن چنان نيست كه بگوييم اين جريان قابل مقايسه با هيچ داستان ديگرى نيست. ديگران هم اهداف ارزشمندى مثل دفاع از آب و خاك و شرفشان داشتند و براي آن مبارزه كردند و در اين راه به شهادت رسيدند. نهايتاً هدف اصحاب كربلا از اهداف ديگران شريف‌تر بوده، اما چنين نيست كه کسان ديگري داوطلبانه جان خود را براى اهداف بلند انسانى فدا نكرده باشند. با وجود اين، چه سرّي در نهضت عاشورا نهفته كه مى‏گوييم اين جريان در تاريخ بى‏نظير است و نظير آن نه واقع شده و نه خواهد شد. اين ماجرا از چه اهميتي برخوردار است كه چهارده قرن مردم، اين چنين در ايام محرم سر از پا نمى‏شناسند؛ جان و مال خود را براي برگزاري مراسم عاشورا و محرم صرف مي‌کنند؛ اين عزاداري‌ها، سينه‌زنى‏ها و زنجير زنى‏ها، اطعام‌ها و نظاير آن نشان از اين است كه حادثه عاشورا فوق‌العادگى خاصي دارد.و رمز و رازهايي دارد.که تا اين حد جاودانه مانده است.

حادثه عاشورا يك انتخاب آگاهانه و از روي بصيرت بوده است. همه كسانيكه در اين واقعه شركت كردند از سرانجام خود آگاهي داشتند و به‌صورت اتفاقي و از سر غفلت آنجا نيامده بودند.

ويژگي مهم حادثه عاشورا، تلفيق شگفت‌انگيز و شورآفرين مظلوميت با عزت و اقتدار است. جمعيتي اندك با ابزارآلات محدود جنگي در مقابل لشکري کاملا مجهز و ستيزه جو؛ در محاصره آب و عطش، اما از هيچ‌كدام ذره‌اي سستي، ترس و پشيماني از اين حضور نه ديده شد و نه شنيده گرديد. لذا هيچ حادثه‏اى به عظمت ‏«كربلا»نمى‏رسد و در اين حد،در ذهنها وزندگيها زنده نيست و اينگونه فراگير زمانها و مكانها و انسانها نگشته است و موج آن مثل‏عاشورا هميشه متلاطم نمانده است.رمز آن در چند مساله نهفته است،از جمله:

1-خدايى بودن آن :

حركت‏حسين‏«ع‏»،جهاد و شهادتش،انگيزه و محركش همه و همه‏براى خدا بود و هر چه كه‏«لله‏»باشد،رنگ جاودانه مى‏گيرد.نور خدا خاموشى ندارد وجهاد براى حق، همواره امتداد مى‏يابد. پايان زندگانى هر كس به مرگ اوست جز مرد حق كه مرگ وى،آغاز حيات اوست براى خدا فراموش نمى‏شود و نورش خاموش نمى‏گردد،چونكه رنگش خدايى ونورش الهى است. حماسه حسيني- مرتضي مطهري- انتشارات صدرا- تهران- دوازدهم- 1379 ش

براساس آيه كريمه ما عندكم ينفدو ما عندالله باق.آنچه كه نزد شما باشد سرانجام فاني و نابود مي‌شود اما آنچه كه نزد خدا باشد و رنگ بوي خدايي بگيرد همانند ذات پاكش جاودانگي پيدا مي‌كند.

و حسين بن علي (ع) در يك روز هر چه داشت براي خدا و در راه احياي دين خدا و سنت رسول خدا فدا كرد و با خون سرش امضاء نمود لذا رنگ ابدي پيدا كرد و هرگز گرد و غبار غفلت و فراموشي آن را نمي‌گيرد چون كه قيام امام حسين (ع) رنگ و بوي دنيا نداشت تا فناپذير گردد . لذا در يك بيان نوراني هدف حركتش را اين گونه بيان فرمود. اني لم اخرج اشرا و لابطراً و لا مفسداً و لا ظالماً و انما خرجت لطلب الاصلاح في امه جدي.  امام حسين و ايران- كورت فويشلرآلماني ترجمه دكترمنصوري- انتشارات جاويد- تهران -چهارم

 هدف من براي قيام، ظلم و فساد و فتنه‌گيري نيست بلكه فقط براي اصلاح امت جدم رسول خداست و در اين راه، جان خود را براي نجات بندگان خدا و هدايت آنها نثار كرد.

و بذل مهجته فيك ليستنقذ عبادك من الجهاله و حيره الضلاله. در راه خدا جان خود را فدا كرد تا بندگان خدا را از ناداني و گمراهي نجات دهد. حماسه عاشورا-جمعي از نويسندگان- مركز چاپ و نشر مجمع جهاني اهل بيت- تهران- اول- 1381

 

2- افشاگري هاى اسراى اهل بيت :

هر انقلابى،يك بازو مى‏خواهد و يك زبان،خون و پيام،عمل و تبليغات.خطابه‏هاى زينب و سجاد«عليهما السلام‏»و سخنان بازماندگان كربلا دردوران اسارت، نقش مهمى در افشاگرى چهره دشمن و خنثى كردن تبليغات دروغين‏امويان و آگاهى مردم از ماهيت قيام و شخصيت‏سيد الشهدا و شهيدان عاشورا داشت وسبب شد امويان نتوانند پرده بر جنايات خويش بكشند و آن حادثه را از يادها ببرند.

 3-احياگريها :

در تعليمات ائمه،تاكيد فراوان شده كه براى امام حسين‏«ع‏»وشهداى كربلا گريه كنند،نوحه بخوانند،شعر بسرايند،عزادارى كنند.زيارت روند،برتربت امام حسين سجده كنند.اينها همه سبب شده كه مكتب عاشورا و حادثه كربلا ومظلوميت امام حسين‏«ع‏»و شهداى كربلا،بصورت زنده و جاويد و فراگير باقى بماند. نقش‏«ياد»،«بكاء»،«زيارت‏»،«شعر»و«مرثيه‏»در جاودانه ساختن عاشورا مهم است.

4 -كيفيت‏حادثه :

نفس حوادث عاشورا و اوج فداكاريها و اخلاص ياران امام و اوج‏خشونت و بى‏رحمى سپاه كوفه نسبت به سيد الشهدا و غربت و مظلوميت و عطش در اوج‏خود،همه و همه اين حادثه بى‏نظير را ماندگار ساخته است.

5 - وعده الهي :

و لا تحسبن الذين قتلوا في سبيل الله امواتاً بل احياء عند ربهم يرزقون.- آل عمران 169

كساني كه در راه خدا كشته شده‌اند را مرده مپنداريد بلكه زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزي مي خورند .

و لا تقولوا لمن يقتل في سبيل الله اموات بل احياء و لكن لا تشعرون. بقره 154

به آنها كه در راه خدا كشته مي‌شوند مرده مگوييد بلكه زنده‌اند ولي شما نمي‌فهميد.

اين دو آيه شريفه صراحت كامل دارند كه هر كس آرم قتل في سبيل الله را داشته باشد زنده جاويد است و هيچ كس حق ندارد آنها را مرده پندارد. اگر شهدا زنده جاويد هستند و حيات ابدي دارند بمراتب سيد و سالار شهيدان جاودانه خواهد بود.

و دليل بر جاودانه و حيات ابدي سيدالشهداء اين است كه عاشورا هر روز و هر زمان پيام دارد و حسين (ع) در قلوب همه ارادتمندان جا دارد و وقتي محرم مي‌رسد مردم خودبخود و بدون هيچ هزينه و هرگونه تهديد عزاداراي مي‌كنند لباس سياه مي پوشند در و ديوار را سياه پوش مي‌كنند . اين‌ها دليل بر زنده بودن امام حسين (ع) و پويايي عاشورا است.

6 - جلوه‌هاي‌ اخلاقي‌ و تربيتي‌ در قيام‌ عاشورا

الف‌- زهد وعبادت‌ امام‌:

 امام‌ حسين‌ (ع) چنان‌ زاهد و با ايمان‌ بود كه‌ كسي‌ را ياراي‌برابري‌ با ايشان‌ نبود. امام‌ به‌ دنيا و مافيها بي‌ علاقه‌ و مشتاق‌ لِقاي‌ پروردگار خود بود. درراه‌ اعتلاي‌ دين‌ نه‌ تنها هرگونه‌ مصائب‌ و آلام‌ را تحمل‌ مي‌نمود، بلكه‌ با كمال‌ عشق‌ زبان‌به‌ شكرگزاري‌ مي‌گشود. آن‌ حضرت‌ براي‌ حفظ‌ احترام‌ كعبه‌ از مكه‌ خارج‌ شد تا مباداخونش‌ در حرم‌ ريخته‌ شود و حرمت‌ بيت‌ الله‌ الحرام‌ از بين‌ برود، و يا شب‌ عاشورا كه‌ مهلت‌گرفت‌ تا شب‌ را به‌ نماز و تلاوت‌ قرآن‌ به‌ سر برد، حتي‌ در ظهر عاشورا نيز آخرين‌ نماز خودرا در برابر تيراندازان‌ دشمن‌ در حالي‌ كه‌ از پيكر مباركش‌ خون‌ مي‌چكيد به‌ جا آورد.

طبري‌ از عبدالله‌ بن‌ زبير نقل‌ مي‌كند كه‌ هم‌ چون‌ شهادت‌ آن‌ حضرت‌ را شنيد،گفت‌: به‌ خدا سوگند، مردي‌ را كشتند كه‌ قيامش‌ در شب‌ طولاني‌ و روزه‌اش‌ در روز بسياربود.

ب‌-  صبر و شكيبايي‌:

 صبر و شكيبايي‌، يا در برابر مصيبت‌ و گرفتاري‌ است‌ يا براي‌پذيرفتن‌ مشقات‌ ناشي‌ از طاعات‌ و عبادات‌ است‌ و يا براي‌ جلوگيري‌ از هواهاي‌ نفساني‌ وشهوات‌ حيواني‌ بر اثر ترك‌ معصيت‌ است‌. تاريخ‌ هيچ‌ شخصيتي‌ را هم‌ چون‌امام‌حسين‌ (ع) به‌ خود نديده‌ است‌ كه‌ در برابر مصائب‌ و مشكلات‌ چون‌ كوهي‌ استوارپابرجا ايستاده‌ باشد.

 تجسّم‌ آخرين‌ وداع‌ امام‌ با اهل‌ بيت‌ خود كه‌ تني‌ چند از زنان‌ داغ‌ديده‌ و اطفال‌ خردسال‌ به‌ دورش‌ جمع‌ شده‌ بودند، قلب‌ هر شخص‌ را جريحه‌ دار مي‌كند ودر همين‌ وداع‌ بود كه‌ دخترش‌ گفت‌: «اي‌ پدر حالا كه‌ خود را تسليم‌ مرگ‌ كرده‌اي‌، پس‌ مارا به‌ مدينه‌ بفرست‌.» امام‌ در جواب‌ فرمود: «هيهات‌ دخترم‌ از اين‌ تمنا درگذر و صبورباش‌.

چه‌ صبري‌ از اين‌ بالاتر كه‌ طفل‌ شيرخوارش‌ را براي‌ طلب‌ جرعة‌ آب‌ مي‌آورد و درمقابل‌ با تير زهرآگين‌ پاسخ‌ مي‌دهند و كودك‌ را در آغوش‌ پدر به‌ شهادت‌ مي‌رسانند وامام‌ (ع) صبر و شكيبايي‌ را از دست‌ نمي‌دهد و با كمال‌ متانت‌ و بردباري‌ به‌ مأموريت‌مقدس‌ خود ادامه‌ مي‌دهد، از اين‌ رو بايد گفت‌: و لقد اعجبت‌ من‌ صبرك‌ ملائكة‌السماء.

ج‌ - رضا به‌ قضاي‌ الهي‌

 و صفات‌ ديگري‌ كه‌ در اين‌ قلم‌ ياراي‌ رفتن‌ در اين‌ بحرنيست‌ و بايد از خود ائمه‌ شنيد كه‌ امام‌ حسين‌ (ع) كيست‌ و چه‌ كرد، قيام‌ عاشورا جلوه‌ گاه‌مكارم‌ اخلاق‌ و مدرسه‌ و دانشگاه‌ تربيت‌ روح‌ و نفس‌ بود.

  از منظر قرآن علت ماندگارى و جاودانگى قيام حسينى(عليه السلام) چيست ؟

از نظر قرآن مجيد ، تاريخ داراى سنت و اصول و قواعدى است که بر آن حاکم است . جريان تاريخ طبق همين ضابطه هاست فناپذيرى و نابودى همه موجودات و جريانهاى تاريخى از مسائل مهمى است که در قرآن مطرح شده است . آن چه رنگ فنا و نابودى به خود نمى گيرد فقط ذات حق تعالى سبحانه است : لذا هرچه بخواهد پايدار باشد بايد در مسير الهى حرکت کند و صبغه خدائى به خود بگيرد . از منظر قرآن تنها حق باقى و جاودانه است و باطل به طور ذاتى فاقد استعداد بقاء است و قابليت استمرار ندارد . «إِنَّ الْبَاطِـلَ کَانَ زَهُوقًا» (اسراء/ 81) باطل جولانى دارد ولى بقاء و دوامى نخواهد داشت و سرانجام از آن حق است .

 1 - علت اينکه باطل فاقد استعداد بقاء است در خود کلمه باطل نهفته شده زيرا چيزى که با قوانين عالم آفرينش هماهنگ نيست و سهمى از واقعيت و حقيقت ندارد ميان تهى و بى ريشه و پوچ است .

2 - هر شخص ، گروه و جريانى به ميزان بهره مندى از حق و حقيقت و به ميزان قرارگيرى در جريان حق از قابليت بقاء و استمرار برخوردار خواهد شد . و لذا همه قيامهائى که در راستاى احقاق حق از سوى حق مداران جهان رخ داده ، باقى است چرا که پيامشان و هدفشان باقى است . پس همه قيامهاى حق طلبانه باقى اند ، امّا نهضت خونين امام حسين جايگاه و پايگاه ممتازى دارد در بهره ورى از حقانيت و در عين حال مظلوميت گوى سبقت را از ديگران ربوده و امام شهيدان و شاهد و سيد آنان معرفى شده ، يارانى که با امام و در خيمه امام ، جريان عاشورا را آفريدند در اوج اخلاص و صفا و حق طلبى و در عين حال مشکلات و سختى ها بودند و قلّه رفيع تحمل و صبر و بردبارى و فداکارى در راستاى احقاق حق را فتح نمودند .شهادت امام بر يگانگى اصحاب خود گواه اين مدعاست که آنها در ميان همه نهضت ها و قيامها ، ويژگى خاصى داشتند . «و لا اعلم اصحابا او فى من اصحابى

 3 - خلاصه آنکه حق مدارى نهضت عاشورا بسان همه نهضت هاى الهى و بلکه عميقتر و ژرفتر ، رمز بقا و جاودانگى آن است.  تفسير نمونه ،آيت الله مکارم و ديگران ، ج 12. ارشاد ، ج 1 ، ص 91

ما بايد سعى کنيم رفتارمان خالص باشد، نه براى خوش‌آمد ديگران؛ هر کار خوبي را براى اين انجام دهيم كه خدا و امام(ع) آن را دوست دارند؛ تا امام(ع) به ما آفرين بگويد. براى عاشق سيدالشهداء(ع) يك آفرين از امام حسين(ع) از همه لذت‌هاى دنيا ارزش‌مندتر است.

گفتيم يکي از معيارهاي ارزش‌مندي هر کار، معرفت شخص به كار و هدفش است. از همين رو ما بايد سعي کنيم بفهميم چه کارهايي مورد رضايت امام حسين(ع) است تا آنها را انجام دهيم. مگر انسان كارى را انجام مى‏دهد كه محبوبش غمگين شود؟!

 

گردآوري: حجت الاسلام و المسلمين سميع الله مردان

رئيس اداره تبليغات اسلامي شهرستان نطنز

 

چهارشنبه 8 آذر 1391 - 11:10


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری