يكشنبه 30 مهر 1396 - 9:59
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

داود خسروي

 

هنرمندان در حال و هواي محرم

 

گزارشي از برخي فعاليت هاي هنري در محرم امسال

1-«نمايش طوفان»:

اين روزها و همزمان با ايام محرم و عزاداري امام حسين(ع) و يارانش فداكارش، تالار قشقايي تئاتر شهر ميزبان اجراي نمايشي متفاوت از يك تئاتر ديني به نام «طوفان» است كه حول محور شخصيت مسلم بن عقيل(ع) پسرعم و فرستاده امام‌حسين(ع) به كوفه پيش از واقعه عاشورا درامي را شكل مي‌دهد.

به گزارش ايکنا «طوفان» داستان عزيمت مسلم به عنوان فرستاده مخصوص امام‌حسين(ع) به كوفه جهت بررسي اوضاع و شرايط اين شهر و آگاهي از ميزان پايبندي مردم نسبت به آن چيزي است كه در اعلام وفاداري در قالب نامه به امام(ع) نوشته‌اند.

اما وي و همراهانش در منزلي نزديك به كوفه درگير طوفاني صحرايي مي‌شوند كه همين امر موجب گم كردن راه مي‌شود و نتيجه آنكه مسلم در آن شرايط در رؤياي خود به مكاشفه‌اي از رويدادهاي آينده و آنچه كه بر سر خودش و ساير خاندان اهل بيت(ع) مي‌آيد مي‌رسد.

حال و هواي نمايش‌هايي كه سيدحسين فدايي‌حسين آنها را به رشته تحرير درآورده است همواره همين‌گونه بوده است كه به شكل مستقيم به روايتي از تاريخ ديني پرداخته و حداقل مي‌توان اين شيوه روايي وي را در نگارش آثاري همچون «بانوي بي‌نشان» و «غريبه شام» ديد.

با اين فرض بيننده پيش از آنكه به تماشاي نمايش «طوفان» بنشيند تصوري معمول از يك اجراي تئاتر ديني با استفاده از امكانات و لوازم متداول صحنه‌اي اينگونه آثار دارد و با همين خيال پاي در سالن نمايش مي‌گذارد.

اين در حاليست كه صحنه نمايش «طوفان» عاري از هر گونه وسايل و دكور حجيم خود را به بيننده اينگونه معرفي مي‌كند كه تنها يك نيمكت چوبي و چند عدد صندلي در آن موجود است و تعدادي بازيگر كه با يك پيراهن و شلوار امروزي سياهپوش شده‌اند و مبهوت به اطراف نگريسته و در صحنه قدم برمي‌دارند.

اينكه آيا اداي ديالوگ‌هاي صحنه كه در اصل نمايشنامه با استفاده از زباني فاخر و به دور از زبان محاوره‌اي نوشته شده است تا چه حد به فضاي طراحي شده كارگردان كه هيچ الماني از يك كار تاريخ مذهبي را ندارد همخواني داشته باشد نياز به صبر و شكيبايي دارد همچنان‌كه شايد در ابتداي نمايش كمي اين عدم تجانس ميان گفتار نمايش و فضاي آن بيننده را منزجر كند.

گروهي بازيگر با شكل و شمايلي يكسان كه بعدها به سبب نوع برخوردي كه همه آنها با يكي از ميان خود دارند معلوم مي‌شود كه او مسلم بن عقيل است، بر سر اين مسئله كه در طوفان صحرا راه رسيدن به كوفه را گم كرده‌اند و به همين دليل با يكديگر نزاعي دارند و نتيجه آنكه تنها كنش و واكنش هاي آنها به عنوان ميزانسن طراحي شده از سوي كارگردان تنها به بازي با صندلي و نيمكت و افت و خيزي كه به بيان خود در زمان اداي ديالوگ مي‌دهند خلاصه مي‌شود.

كارگردان اين نمايش با زيركي خاصي از سويي به استفاده از شيوه‌اي معمول در نمايش ايراني كه به «بازي در بازي» مشهور است و بيننده با تنها تغييري در شكل ظاهر بازيگران بايد او را در صحنه‌هاي مختلف به جاي شخصيت‌هاي گوناگون نمايش فرض كند، پرداخته است.

و از سويي ديگر بدين وسيله کارگردان خواسته علاوه بر پيشرفت روند نمايش كه مكاشفه مسلم بن عقيل و به يقين رسيدن اوست، بيننده را نيز به كشف و شهودي در بازخواني واقعه و همراه شدن به سبب كنجكاوي نسبت به رويداد صحنه وادار نمايد.

به طور حتم اگر در شكل اجرايي نمايش «طوفان» كارگردان بيش از حد خود را درگير با متن مي‌كرد و يا قصد آن را داشت كه وفاداريش در شيوه اجرايي نمايش نيز همچون گفتار بازيگران تابع فضاي ترسيم شده نويسنده باشد در نتيجه در عمل شاهد اجرايي همانند همه تئاتر‌هاي ديني كه در آن از دكور حجيم، استفاده از لباس‌هاي پر زرق و برق بوديم.

در صحنه اي مواجهه مسلم با ابن زياد روايت مي‌شود در حالي‌كه در كمال ناباوري و خرسندي، مسلم، ابن زياد را در خيال خود در موقعيتي مي‌بيند كه توسط يك آرايشگر مشغول اصلاح سر، آن هم به شيوه امروزي است و نكته جالب توجه آنكه كارگردان چه استفاده بجا و مناسبي از تيغ آرايشگر كه به دست ابن زياد مي افتد در جهت تهديد و ارعاب مسلم كرده است.

نمايش سرشار از چنين صحنه‌هايي است كه از فضاي امروزي براي روايتي تاريخ، استعاره شده است و بيننده نمونه‌هاي گوناگوني از اين بيان نمادين را همچون استفاده فلاسك و ليوان به جاي مشك و پياله آب و... را مشاهده مي‌كند تا آنجا كه آرام آرام ذهن بيننده به ايجاد همخواني ميان اين روايت تاريخي با استفاده از اسلوب و شيوه‌هاي زندگي امروزي عادت مي‌كند.

نمايش «طوفان» و نگاه خلاقانه كارگردان به روايت يك داستان تاريخ ديني براساس الگوهاي اجرايي امروزي و استفاده از وسايل و شيوه‌هاي معمول و مورد دغدغه انسان معاصر، راهي روشن براي نگرشي متفاوت در اجراي چنين آثاري را بازمي‌نماياند و مصالح تازه‌اي را به كارگردانان كه دغدغه توليد تئاتر ديني دارند پيشنهاد و در اختيار آنها مي‌گذارد.

يادآور مي‌شود، نمايش «طوفان» تا 17 آذر هر روز به غير از شنبه‌ها ساعت 19 در تالار قشقايي به روي صحنه مي‌رود.

2-اجراي يك نمايش خياباني با موضوع محرم 

نمايش خياباني «غريب كوفه» به نويسندگي و كارگرداني افشين قاسمي در دهه اول محرم در دانشكده‌هاي هنر اجرا مي‌شود.

به گزارش خبرگزاري قرآني ايران(ايكنا)، نمايش خياباني «غريب كوفه» كه به نويسندگي و كارگرداني افشين قاسمي، توسط گروه تئاتر هيئت محبين اهل‌بيت(ع) دانشگاه هنر و بسيج دانشكده هنر و معماري دانشگاه آزاد اسلامي تهيه شده است، دهه اول محرم در دانشكده‌هاي هنري اجرا مي‌شود.

اين نمايش كه به موضوع شهادت مسلم بن عقيل مي‌پردازد از شنبه 27 آبان،اجراهاي خود را آغاز مي‌كند و تا آخر هفته به ترتيب در دانشگاه هنرهاي كابردي دانشگاه هنر، پرديس هنرهاي زيباي دانشگاه تهران، دانشكده هنر و معماري دانشگاه آزاد اسلامي، دانشگاه سوره، دانشگاه هنر كرج رأس ساعت 13 اجرا مي‌شود.

اين گزارش همچنين حاكي است، نمايش عروسكي «قاصدك از بابايم خبر داري؟» به نويسندگي و كارگرداني افشين هاشمي نيز از يکشنبه به مدت 4 روز در تالار فارابي دانشگاه هنر به روي صحنه مي‌رود.

اين نمايش كه به موضوع انتظار حضرت رقيه(س) براي ديدار پدرش امام‌حسين(ع) مي‌پردازد صبح‌ها ويژه مدارس مناطق 6 و 7 شهرداري تهران اجرا مي‌شود و بعداز ظهر ها نيز رأس ساعت 17 اجراي عموم به شكل رايگان خواهد داشت.

علاقه‌مندان براي ديدن اين نمايش مي‌توانند به تالار فارابي واقع در دانشگاه هنر به نشاني خيابان ولي عصر(عج)، روبروي خيابان بزرگمهر، جنب دانشگاه صنعتي اميركبير مراجعه نمايند.

3-ساخت يک اثر حجمي با موضوع عاشورا

مهرداد طلايي کيوان خالق اثر حجمي عاشورا گفت: تاکنون دو اثر حجمي با موضوع عاشورا ساخته‌ام و تصميم دارم هر ساله يک اثر حجمي با موضوع عاشورا بسازم.

مهرداد طلايي کيوان هنرمند نقاش و مجسمه‌ساز در گفت‌وگو با خبرگزاري فارس درباره تابلو «عاشورا» که در خانه هنرمندان ايران به نمايش درآمده است گفت: اين دومين کار حجمي من با موضوع عاشوراست،‌ سال گذشته نيز اثر ديگري را با همين موضوع کار کرده بودم و قصد دارم که هر ساله اگر توفيقي داشته باشم يک اثر با موضوع عاشورا بسازم.

او در توضيح اين اثر حجمي گفت: اين اثر با استفاده از فلزات مختلف همچون برنج، مس، برنز، نقره و ... روي چوب کار شده است که از الگوها و نشانه‌هاي ايراني در ساخت آن بهره گرفته‌ام.

وي با اشاره به سبک سقاخانه‌اي اين اثر افزود: در اين اثر از المان‌هايي چون دست پنج تن که حالت راز و نياز دارد و رو به آسمان است به سبک آثار سقاخانه‌اي به کرات استفاده کرده‌ام.

او درباره تفاوت اين اثر با اثر ديگري که سال گذشته رونمايي کرده است گفت: اين دو اثر با يک مضمون و شبيه به هم کار شده است اما اين بار آن را سه برابر بزرگتر کار کرده‌ام که ظاهر آن نيز متفاوت از کار سال قبل من است.

اين هنرمند نقاش درباره آثار نقاشي خود نيز توضيح داد: در آثار نقاشي رنگ و روغن با موضوعات مختلف باستاني و مذهبي کار مي‌کنم که به نظر خودم به سبک امپرسيونيسم نزديک است.

او درباره فروش آثار حجمي خود با موضوع عاشورا هم گفت: اين آثار را قيمت‌گذاري نکرده‌ام و نمي‌دانم آيا استقبالي از آنها مي‌شود يا نه اما کار ما هنرمندان خلق آثار است و حمايت و استقبال از اين آثار از دست ما خارج است و درخواست‌هاي فرهنگي در کشور آن را تعيين مي‌کنند، ولي با توجه به حال و هواي اين اثر، مناسب ارائه در فضاي محرم است.

مهرداد طلايي کيوان متولد سال 1349 است که نزد استاداني چون کاظم چليپا، ناصر پلنگي و حسين خسروجردي آموزش ديده است و حالا در مقطع کارشناسي نقاشي مشغول تحصيل است.

طلايي تاکنون چندين نمايشگاه انفرادي از آثار نقاشي و حجم خود در گالري‌ بهزاد،‌ دانشگاه شاهد، گالري ملت و خانه هنرمندان ايران برپا کرده است.

آثار او در کشورهاي ايرلند و ژاپن نيز در نمايشگاه‌هاي انفرادي به نمايش گذاشته شده است.

او در روزهاي آينده نيز نمايشگاه تازه‌اي از آثارش را شامل حدود هشت تابلو رنگ و روغن و ديجيتال آرت با موضوعات مختلف در ايرلند برپا خواهد کرد.

4-اجراي 10 مجلس تعزيه در دهه اول محرم

مدير دفتر تعزيه از اجراي حداقل 10 مجلس تعزيه با محوريت واقعه عاشورا همزمان با فرا رسيدن محرم در محوطه باز تئاتر شهر خبر داد.

حجت‌الاسلام و‌المسلمين رحيم جعفري، مدير دفتر تعزيه اداره كل هنرهاي نمايشي در گفت‌و‌گو با خبرگزاري ايكنا با اعلام اين خبر گفت: توافقاتي با گروه‌هاي تعزيه تهراني به منظور تأمين و برگزاري 10 مجلس تعزيه با محوريت موضوعي واقعه عاشورا براي اجرا در محوطه باز تئاتر شهر به عمل آمده است.

وي ادامه داد: البته زمان دقيق برگزاري اين مجالس هنوز نهايي نشده است و براساس برخي نظرات كارشناسي قرار است در دهه اول محرم اين كار صورت گيرد اما نظري هم وجود دارد تا اين كار را از شب پنجم محرم آغاز كنيم تا به شكلي بخشي از دهه دوم محرم نيز اجراي تعزيه داشته باشيم.

جعفري تأكيد كرد: به دليل فرصت ناچيزي كه براي برنامه‌ريزي اجراي اين مجالس تعزيه داشتيم لذا امسال تنها از گروه‌هاي تهراني براي اجراي برنامه دعوت به عمل آمده است و ان‌شاء‌الله در سال‌هاي آتي و در فرصتي مناسب از ظرفيت‌هاي شهرستاني در اين عرصه نيز استفاده خواهيم كرد.

وي با اشاره به اينكه در محرم علاقه‌مندان حداقل شاهد اجراي 10 مجلس تعزيه خواهند بود گفت: البته در جشنواره «تئاتر صاحبدلان» چند مجلس تعزيه با موضوع پيامبر(ص) به اجرا درآمد كه با توجه به موضوع اهانت به ساحت پيامبر(ص) مي‌توانيم آنها را نيز در جدول اجراهاي تعزيه ويژه ماه محرم بگنجانيم.

 

 

 

چهارشنبه 1 آذر 1391 - 13:46


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری