دوشنبه 30 مرداد 1396 - 13:7
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

سازمان تبليغات اسلامي

 

قبيله شاعر همه انسان ها هستند

 

جليل صفر بيگي، از شاعران جوان ايلامي است که عناصر بومي و بومزاد در شعرهايش بازتاب فراواني دارد، در گفتگوي زير ضمن معرفي اين شاعر به بررسي مجموعه شعر «سونات بلوط» سروده جليل صفر بيگي، شاعر ايلامي پرداخته ايم. اين مجموعه را انتشارات شاملو  روانه بازار کرده است. شاعر در اين مجموعه که  در قالب رباعي سروده شده، برعکس سنت هاي رايج از عناصر بومي استفاده کرده است. از صفر بيگي تاکنون آثار زيادي منتشر شده که از جمله آنها مي توان به "چرا پرنده نباشم" (نشر اکنون) "شکلکي براي مرگ"نشر فراگاه، "هيچ"(نشر هنر سبز)، "عاشقانه هاي يک زنبور کارگر" (نشر نوح نبي) اشاره کرد:

 

_ چرا اين اندازه عناصر بومي و بومزاد در مجموعه شعرهاي شعر از جمله «سونات بلوط» پررنگ است؟

 دليل اينکه در رباعي هاي اين مجموعه برعکس سنت هاي رايج از عناصر بومي استفاده شده است يکي فقدان عناصر بومي در شعر فارسي و خصوصا شعر فارسي ايلام است. احساس مي کردم که بايد به گونه اي اين فقدان برطرف شود و ديگر اينکه وجود يکي سري معضلات و مشکلات اجتماعي مختص منطقه ايلام مانند خودسوزي و ... بود که در راس انتخاب موضوعات شعريم قرار دادم. در اکثر رباعي ها نوع طنز نيز به چشم مي خورد که به نظر من طنزتمهيد خوبي براي بيان مسايل اجتماعي است و بعضي حرفها را هم مي توان به طور مستقيم بيان کرد زيرا ارزش هنري کار را پايين مي آورد به هر حال طنز يکي از مشخصه هاي رباعيات اين مجموعه است و جا دارد بگويم يکي ديگر از عناصري که دراين مجموعه بسيار بر آن تاکيد شده درخت بلوط است که هيچگاه دربرابر طنزها وجاهت خود را از دست نداده وبه صورت نماد و سمبلي براي مقاومت باقي مانده است

 

_ويژگي بومي در رباعي اخير، حتي اگر نگوييد شعرهاي صفربيگي است اما پس از خواندن آنها مي‌توان حدس زد که اين شعر يک شاعر ايلامي است، دليل اين شناسنامه چيست، چطوري به آن رسيدي؟

 -بوم زاد من-ايلام-از بسياري جهات بکر است.و در اطراف من مضامين زيادي براي شعر شدن هست.وضعيت خاص جغرافيايي و نيز اوضاع اجتماعي اينجا مي توانست دست مايه ي شعرهاي زيادي باشد که من سعي کرده ام از مولفه هاي بومي و محلي اينجا استفاده کنم و به نوعي اين مولفه ها به شعرم هويت داده اند.

 

_ اينکه يک شعر رسانندة مفاهيم قومي باشد خوب است يا بد؟

 - مفاهيم به کار گرفته شده در شعرهاي اخير من قومي نيستند.به جغرافياي خاصي هم تعلق ندارند درست است که عناصر بومي در شعر من برجسته شده اند ولي از اين عناصر براي بيان دردهاي اجتماعي همه ي بشريت استفاده شده است.مثلا فقر در همه جا هست خودکشي در همه جا هست و... اين ها به قوميت خاصي تعلق ندارند. اگر زاويه ي ديد شاعر اين قدر تنگ شود که فقط مسائل اجتماعي يک قوميت را بيان کند در ارتباط با ديگر مخاطبان شکست مي خورد.قوم من همه ي بشر است و مخاطبم نيز.

 

مفاهيم بومي ايلام تاچه اندازه در شعر شاعران ايلامي کاربرد داشته است؟

 شعر زماني مي تواند به موفقيت دست پيدا کند که شاعران بتوانند به صورت حرفه اي به آن نگاه کنند و زمينه حرفه اي نيز فراهم شود که متاسفانه در ادامه روند شعر ايلام اين اتفاق رخ نداد. از سوي ديگر موج گرايي را مي توان از ديگر معضلات شعر ايلام دانست که گريبانگير اکثر شاعران غزل سراي ايلام شده . شاعران اين منطقه تحت تاثير موج گرايي هاي شعر پايتخت قرار گرفتند و از مسير اصلي خويش خارج شدند.

 

 مفاهيمي انساني که در شعر شما هم کاربرد فراواني دارد، چگونه در شعرهايتان تعريف مي‌شود؟

 - بعضي مفاهيم کلي هستند مثل مرگ عشق زندگي و... که پرداختن به آنها منجر به کلي گويي مي شود و اين مضامين کلي اگر از زاويه ديد جديدي به آنها پرداخته نشود کليشه مي شوند.من سعي کرده ام به جاي پرداختن به کلان روايت ها به خرده روايت ها بيشتر توجه کنم .در واقع جزيي نگري اين فرصت را فراهم مي کند که دقيق تر به آمال و آلام انسان معاصر پرداخته شود.مفاهيم شعرهاي من اغلب همين جزييات زندگي انسان معاصرند.

 

 _ غزل معاصر به و به تعبيري قالب‌هاي کهن فارسي در رويارويي با شعر مدرن وارد فضايي شده‌اند که نسبت به شعر مدرن غيرقابل فهم‌تر هستند. آخر اين راه به کجا مي‌رسد؟

 -من قالبي نگاه نمي کنم.غزل هنوز زنده است تا وقتي که شعر باشد و شاعر، غزل هم به حياتش ادامه مي دهد.وضعيت ساير قالب هاي شعر فارسي هم همين طور است.امروزه رويکردي که مخاطبان به قالب هاي کوتاه شعر فارسي مثل رباعي و دوبيتي دارند شايد بيشتر از هر قالب ديگري است.اين قالب ها ظرفيت اين را دارند که کماکان مخاطب داشته باشند. شايد نتوان براي اين راه نهايتي متصور شد.

 

_ مجموعه شعر عاشقانه هاي يک زنبور کارگر ادامه شعر دهه هفتاد است درباره اين مجموعه توضيح مي دهيد؟

 -عاشقانه هاي يک زنبور کارگر، شامل شعرهاي سپيد و اغلب کوتاه من است که بيشتر در حال و هواي شعر دهه هشتاد نفس مي کشند .سعي کرده ام ساده بگويم و کوتاه.درست مثل رباعي .بعضي شعرهاي اين مجموعه هم نيمايي هستند . کوتاه نويسي را دوست دارم ودر اين شعرها سعي کرده ام به دغدغه هاي زندگي انسان معاصر بپردازم باز هم با نيم نگاهي به عناصر بومي و محلي خودم.

 

 

 

سه‌شنبه 11 مهر 1391 - 9:23


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری