جمعه 24 آذر 1396 - 17:14
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

زينب احمدي

 

جامعه علويان سوريه (از پيدايش تا قرن بيستم)

 

جامعه علويان سوريه (از پيدايش تا قرن بيستم)

نويسنده: عباس برومند اعلم

نوبت چاپ: اول

شمارگان: 1000 نسخه

بها: 46000 ريال

انتشارات اميرکبير

تحقيق درباره جامعه علويان سوريه که اقليتي فعال و پويا در عرصه سياسي اجتماعي خاور نزديک محسوب مي­شوند از جهات مختلف مهم است. اهميت اين امر به ويژه زماني درک مي­شود که بدانيم درباره اين جامعه تاکنون جز چند مقاله محدود و و پراکنده حتي يک کتاب يا رساله تحقيقي و جامع به زبان فارسي تدوين نشده است.

در متن پيشگفتار اين کتاب از زبان عباس برومند اعلم، مي­خوانيم:

«انتخاب موضوع بکري دشواري­هاي خاص خود را داشت و مطالعات مقدماتي فراواني را مي­طلبيد. در اين مدت علاوه بر مطالعات فراوان با برخي از نخبگان و آشنايان به مسائل جهان اسلام و سوريه نيز مصاحبه و مشاوره انجام دادم. مصاحبه با آيت الله نسخيري از چهره­هاي شناخته شده کشورمان در حوزه جهان اسلام ديدار و گفتگو با مهندس شيخ الاسلام سفير سابق کشورمان در سوريه و جناب آقاي پاک آيين رييس وقت اداره آسياي شرقي وزارت خارجه و نيز مشاوره ارزشمند حجت الاسلام موسوي کاظمي وابسته مطالعاتي سابق کشورمان در سوريه که در ارائه ايده­ها و گشودن افق در مسير تحقيق بسيار مفيد بود. از آن جمله است که سپاس بي شائبه خود را در اينجا تقديم حضور همه آن­ها مي­نمايم.»

در طول اين نوشتار تلاش شده است تا در حدود امکانات و نيز منابع در دسترس به پرسش­هاي ذيل پاسخ داده مي­شود:

1- ريشه­هاي علويان سوريه (نصريه) را در کدام مقطع تاريخي بايد جستجو کرد؟

2- مناطق سکونت علويان کجاست و چه ويژگي­هايي دارد؟

3- اين فرقه در طول تاريخ خود از پيدايش تاکنون شاهد چه تحولات مهمي بوده است؟

4- مختصات مذهبي و اصول و عقايد اين فرقه چيست؟

5- بستر تکوين و تحول عقايد نصريه چگونه بوده است؟

در اين کتاب يک فرضيه به عنوان فرضيه اصلي دنبال مي­شود که در کنار چند فرضيه فرعي مطرح و بررسي مي­شود.

فرضيه اصلي: علويان سوريه از شيعه اماميه منشعب شده­اند و به دليل شرايط خاص تاريخي و جغرافيايي دچار انحرافات غلوآميز گشته­اند.

فرضيه­هاي فرعي:

1- پيدايش نصريه به قرن دهم هجري و دوران غيبت صغرا برمي­گردد.

2- زندگي در مناطق ثغور و عواصم با توجه به شرايط فرهنگي اين مناطق باعث تحول در عقايد نصريه گشته است.

3- شرايط تاريخي و فشار حکومت­هاي متعصب بر ضد نصريه باعث زندگي پنهاني آنان و گرايش آن­ها به کتمان گرايي عقيدتي شده است.

4- حملات و اشغال صليبي و همزيستي طولاني مدت با مسيحيان منجر به رسوخ عقايد مسيحيت در مباني نصريه شده است.

در اين نوشتار با شناسايي عوامل موثر و دخيل در فرايند شکل گيري و تحول عقيدتي علويان آن­ها را به دو دسته کلي شرايط تاريخي و شرايط جغرافيايي تقسيم کرده و پس در ذيل هريک عوامل موثر را معرفي کرده و تاثيرات آن را نويسنده برشمرده است. بنابراين گرچه به دليل فقر مطالعاتي در زمينه علويان سوريه به زبان ناگزير بوده است که توصيفات در خدمت هدف کلي بررسي فرضيه قرار گيرد. سه نمودار پاياني در بخش ضمايم به خوبي طي اين فرايند را به تصوير کشيده است. اين ضمايم که به نظر مفيد و لازم مي­آمد شامل نمودارها و متن دو کتاب مقدس نصريان و نيز کتب ضميمه است که پايان بخش اين نوشتار است.

اين کتاب در نه فصل تدوين و تنظيم شده است که عناوين هرکدام به ترتيب عبارتند از: تعريف واژگان، نقد و بررسي منابع و مآخذ، پراکندگي جغرافيايي علويان سوريه، ثغور شامي و عواصم،  تاريخ علويان سوريه، تاريخ علويان سوريه (از قرن نهم تا عصر حاضر)، اصول عقايد علويان سوريه، بستر تکوين و تحول عقايد علويان بايسته­هاي پژوهشي درباره علويان سوريه.

عناوين هرکدام از فصول که درباره آنها سخن به ميان آمده است به شرح ذيل است:

فصل اول:

نصريه، غلو، ثغر، عواصم.

فصل دوم:

منابع تاريخي و جغرافيايي قديم، منابع عقايد و ملل و نحل و تحقيقات جديد.

فصل سوم:

سواحل شام، جبال نصريه، ساير مناطق.

فصل چهارم:

ويژگي­هاي فرهنگي، قومي و اجتماعي ثغوز و عواصم، مناطق علويان و ثغوز شامي.

فصل پنجم:

نگاهي به پيشينه حلب و سواحل شام، حلب و سواحل شام از فتوحات اسلامي تا قرن سوم هجري، پيدايش نصريه، دوران حمدانيان حلب و نشري نشيع، حسين بن حمدان حضيبي و انتقال دعوت نصيري به شام، علويان، از سقوط حمدانيان تا ظهور سلاجقه شام، دوران فاطميان و تعامل علويان با اسماعيليان، امارت­هاي شيعي در حلب و سواحل شام، حملات صليبي در اين دوران، علويان از ظهور سلاجقه تا حمله تيمور به شام، سلاجقه شام و جنگ با صليبي­ها، زنگيان حلب و تعصبات مذهبي، ايوبيان، روش­هاي نظامي – سياست­هاي مذهبي، مماليک، دو حمله بزرگ به شام و تبعات آن.

فصل ششم:

حيات علويان در عصر امپراتوري عثماني، اوضاع علويان در اواخر حکومت عثماني، مدحت پاشا، بارقه­اي از تحول در حيات علويان، پيامدهاي جنگ جهاني اول براي علويان، علويان در دوران استعمار فرانسه، دولت علويان لاذقيه، علويان از استقلال سوريه تا روي کار آمدن حافظ اسد.

فصل هفتم:

تثليث معني، اسم و باب، عقيده درباره ائمه(ع) و نظريه باب، حلول و تناغ، تاويل گرايي و کتمان عقيدتي، شريعت و رويکرد به آن، ايتام خمسه و مراتب روحاني، نگاه علويان به برخي از صحابه، برخي رجال برجسته و مکتب معتبر علويان.

فصل هشتم:

ساختار مذهبي و عشيره­اي جامعه علويان، حکومت­ها، فشار سياسي و تعصبات مذهبي، بستر قومي و عقيدتي منطقه، مسيحيت، تصوف، جنگ­هاي صليبي و پيامدهاي آن.

فصل نهم:

نمودارها، کتب ضميمه، متن کتاب المجموع، متن کتاب تعليم الديانه النصيري، فهرست منابع، فهرست مقالات و نمايه.

گفتني است، جامعه علويان سوريه (از پيدايش تا قرن بيستم) تاليف عباس برومند اعلم با شمارگان 1000 نسخه و قيمت 46000 ريال از سوي انتشارات اميرکبير منتشر شده است.

 

 

دوشنبه 10 مهر 1391 - 10:28


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری