شنبه 25 آذر 1396 - 6:39
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

آرش معظمي

 

رونمايي از "شش دفتر" مرحوم پزشكيان

 

مجموعه شعر «شش دفتر» شامل سروده‌هاي مرحوم محسن پزشکيان، عصر روز دوشنبه 27 شهريور و با حضور جمعي از شاعران انقلاب اسلامي و در حاشيه نخستين شب از برنامه شب‌هاي شعر حافظ در تالار مهر حوزه هنري برگزار شد.

تأثير شعري که به شعار نزديک باشد، کوتاه‌مدت است

 در اين مراسم يوسفعلي ميرشکاک، شاعر و منقد معاصر در سخناني با تقدير از محمد رضا ترکي براي گردآوري و انتشار اين مجموعه شعر در فرهنگستان زبان و ادب فارسي اظهار کرد: در ماجراي از دست رفتن محس پزشکيان کسي مقصر نبوده است. او در واقعه‌اي درگذشت که قرار بود به شهر قم و محضر حضرت امام (ره) برساندش و اين تقدير او بوده است.

 وي افزود: نحوه مواجهه خانواده وي با اشعار و آثار برجاي مانده از او نيز در اين سال‌ها تامل برانگيز بوده است. مي‌دانم که همسر وي به دليل علاقه‌اش به او، امکان ورود کسي به خلوت خودش و دسترسي به آثار پزشکيان را فراهم نمي‌کرد و در واقع تنها خود او در اين فضا زندگي مي‌کرد و به هر شکل پس از 30 ‌سال ورود به شعر او جاي تقدير دارد.

 اين شاعر ادامه داد: من با شعر پزشکيان دو سال بعد از درگذشتش، در شهر کازرون آشنا شدم؛ به ويژه با غزل‌هايي که او با سبک و سياق محلي سروده بود و الحق بايد اذعان داشت که او در برانگيختن شاعران جنوب ايران به شاعري آن هم با  لهجه کازروني و برازجاني و بوشهري تاثير بسزايي داشته است و موجي را برانگيخت که تا خوزستان نيز ادامه پيدا کرد.

 ميرشکاک با بيان اينکه در بيان شعري به زبان محلي جنوب ايران هنوز شاعري قابل مقايسه با پزشکيان ظهور و بروز نکرده است، گفت: لحن سخن او در اين اشعار حيرت‌انگيز است و البته کساني که با اين لهجه آشنا باشند از اين اشعار لذت دو چندان مي‌برند.

 وي همچنين با يک دهه شاعري پزشکيان در گونه اشعار فارسي بدون لهجه جنوبي اشاره کرد و گفت: در آثار اوليه، اين شاعر چندان چهره مشخص و آشکاري از خود ندارد و گاه نيز تاثيرپذيري شعرش از سپهري و اخوان را مي‌توان در او ديد و گاهي هم تاثير از شاملو و نيما را، اما آشنايي او با شاعراني چون آتشي و نعمتي باعث مي‌شود او بر مدار بومي‌گرايي و جغرافيا و استفاده از واژه‌هاي محلي در شعر گام بردارد و شعر او را از اين حيث داراي اميد کند و جنوب و ويژگي‌هاي آن را به يکي از شاخصه‌هاي مهم شعر او هم تبديل سازد.

 ميرشکاک افزود: با اينکه مرگ نابهنگام پزشکيان باعث شد که مراتب فعاليت بيشتر براي او فراهم نشود، اما در همين آثار برجاي مانده از او نيز مي‌توان فضاي جنوب را به خوبي شناخت؛ آن هم در زمانه‌اي که نام‌هاي بي‌سواد در شعر اطرافمان زياد شده است.

 اين منتقد ضرباهنگ زباني و لحن شعر پزشکيان را با شعر منوچهر آتشي بسيار نزديک دانست و تاکيد کرد: ورود پزشکيان به عرصه شعر انقلاب باعث شد که فضا شعري او فضايي مبتني بر انقلاب اسلامي شود. هرچند که شاعران در اين دوره بيش از هر چيزبه زباني بگرفته از زبان ادبي مشروطه روي آورده بودند.

 ميرشکاک همچنين افزود: شعر زماني که به شعار نزديک مي‌شود، تاثيرش بيشتر مي‌شود، اما اين تاثير موقتي است و قابل انتقال نيست، تنها داشته و نداشته خود شاعر است که باعث مي‌شود او پياده نماند و يا اينکه فراموش شود. شعر پزشکيان نيز از اين منظر قابل توجه است. او در اوج همدستي با امام و مردم بود که از دست رفت و شايد اگر زنده مي‌ماند، مي‌توانست اين فضا را کمال دهد، اما گويا انسان آنقدر که مي‌نمايد در تقدير از خود اختياري ندارد.

 وي با اشاره به بخش ادبيات انقلاب اسلامي فرهنگستان زبان و ادب فارسي که اين اثر را منتشر کرده نيز گفت: اميدواريم اين بخش از فرهنگستان نسبت به ساير بخش‌هاي آن که سال‌ها موجب خنده بوده است، بتواند کارش را همچنان با اين کيفيت ادامه دهد و اين گونه شاعران را به عنوان بخشي از تذکره فراهم نيامده 200 سال اخير شعر فارسي معرفي کند.

پزشکيان براي من هميشه معلمي غيرمستقيم بود

 در اين مراسم مصطفي رحماندوست در سخناني به بيان خاطراتي از آشنايي خود با مرحوم محسن پزشکيان پرداخت و گفت: من با محسن در سال 49 و در دانشگاه همکلاس بوديم. او بسيار خوب شعر مي‌گفت و اين در خاطرم مانده، اما از سال 52 به بعد همديگر را نديديم.

 رحماندوست افزود: يادم هست در يکي از سال‌هاي دوران دانشجويي در زاهدان خشکسالي آمده بود و ما که در آن زمان شور انقلابيگري داشتيم براي کمک به آنجا رفته ‌بوديم. در اين سفر و در راه بازگشت، من شعري گفته بودم که هرگز در هيچ کجا هم منتشرش نکردم؛ براي اينکه بسيار بد بود، اما به خاطر دارم که محسن تحت تاثير آنچه ديده بود شعري بسيار تاثير برانگيز سروده بود و من در جا حفظش کردم و هرگز از خاطرم نرفت.

 اين شاعر تاکيد کرد: محسن در زمان دانشجويي برايم معلمي غيرمستقيم بود که وقتي فهميدم از دست رفته بسيار تاسف خوردم و مطمئنم که اگر زنده مي‌ماند بسياري از قله‌ها را فتح مي‌کرد.

تقدير، محسن را از من جدا کرد

 محمد تمدن از ديگر دوستان و نزديکان محسن پزشکيان نيز در اين مراسم در سخناني شاگردي با پزشکيان را افتخار خود دانست و گفت: براي من داغ محسن همواره زنده است. من در تابستان سال 53 در سفر بودم که محسن بازداشت شد و وقتي از سفر بازگشتم من هم پس از مدتي دستگير شدم. آنچه برايم آرامش بخش بود، احتمال ديدن محسن در فضاي زندان بود اما از دست سرنوشت يک هفته قبل از انتقال من به زنداني که محسن در آن بازداشت بود، وي آزاد شد و من در حبس ماندم تا سال 56 و پس از آزادي هم ديگر فرصت ديدارش را نداشتم تا زماني که از دنيا رفت.

ناشناخته ماندن محسن پزشکيان جرم ماست

 محمدرضا ترکي، نيز آخرين شاعر حاضر در اين مراسم بود که در سخناني به معرفي محسن پزشکيان و شعر او پرداخت.

 ترکي با بيان اينکه همه ما در مورد معرفي پزشکيان و شعر او کوتاهي بسياري کرده‌ايم، گفت: اين جرم ماست که تا امروز نتوانستيم شعر او را بشناسيم. در کنار او شاعران ديگري هم هستند مانند مرحوم محمدرضا حشمتي‌زاده که حق مطلب درباره وي ادا نشده است و در پيدايش شعر جنوب ايران تاثير بسزايي داشته است.

 وي افزود: نعمتي‌زاده را در واقع مي‌توان يکي از شاعران تاثير گذار در پزشکيان دانست که هرچند در ابتدا به عرفان گرايش داشت، اما در نهايت به عرفان گرايش پيدا کرد و خودش را در اين موضوع يافت. او حتي تا واپسين روزهاي جنگ تحميلي نيز در جبهه‌هاي جنگ بود اما در باره او و شعرش کوتاهي شد.

محمد رمضاني فرخاني، مهدي مظفري ساوجي، ناصر حامدي و رحيم زريان نيز از ديگر شاعراني بودند كه در اين مراسم به قرائت آثارشان پرداختند.

 

 

سه‌شنبه 28 شهريور 1391 - 10:50


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری