جمعه 28 مهر 1396 - 10:34
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان بوشهر

 

پرورش امام صادق(ع) در دامان مادري پاكدامن

 

مادر در متن تاريخ اسلام به عنوان يک نهاد و يک مرکز سازنده اي مورد توجه بوده است. چنانکه از تاريخ اسلام بر مي آيد زن از اوان طلوع اسلام پا به پاي مرد پيش رفته همانطوري که حضرت خديجه سلام الله عليها اولين زني بود که به پيامبر گرامي اسلام صلي الله عليه و آله  ايمان آورد يا اولين زن شهيده اسلام سميه بوده است. زنان تاکنون نقش وسيعي در پيشبرد اهداف اسلامي و تشيع و انساني داشته اند. نقش تربيتي، پرورشي زن و مادر در جامعه از همين جمله ي پر ارزش پيامبر گرامي اسلام صلي الله عليه و آله که فرمودند: بهشت زير گام مادران است هويدا است. تمام بيدارگري هاي تشيع مرهون مادراني است که با بيدار کردن حس مسئوليت در فرزندان آنها را بيدار کردند و فهماندند که جامعه نياز به روشن بيني دارد.

در رأس آنها مادارن پاک چهارده معصوم عليهم السلام بويژه رئيس مذهب حقه اثني عشري حضرت امام جعفر صادق عليه السلام مي باشند. لذا برآن شديم که بيانگر ارج و عظمت مقام مادر آن امام همام يعني جناب ام فروه اي  که الگوي زنان جامعه نيز است باشيم و نوشتاري کوتاه در خصوص اين شخصيت موثر در مذهب تشيع تقديم شما خواننده گرامي کنيم.

مادر بزرگوار امام صادق عليه السلام بانوي ارجمندي بنام فاطمه که به ام فروه شهرت داشت مي باشد . ام فروه دختر قاسم بن محمد است . قاسم با امام سجاد عليه السلام پسر خاله بودند و از فقهاي برجسته شيعه و از اصحاب مورد اطمينان امام سجاد عليه السلام به شمار مي آمد. امام صادق عليه السلام او را از اصحاب موثق امام سجاد عليه السلام ياد کرده است.

مسعودي ، مورخ ومحدث معروف در کتاب اثبات الوصيه مي نويسد: پدر ام فروه قاسم از افراد مورد اطمينان اصحاب امام سجاد عليه السلام بود و ام فروه از پرهيزکارترين زنان عصرش بود و امام سجاد عليه السلام به او فرمود: اي ام افروه من براي گنهکاران از شيعيانمان در هر روز و شب صدبار دعا و طلب آمرزش از خدا مي کنم . زيرا ما صبر مي کنيم در اموري که آن را مي دانيم ولي آنها صبر مي کنند در اموري که نمي دانند.(1)

محدث خبير مسعودي در مروج الذهب روايت مي کند که ام فروه از همه بانوان عصرش با تقوي تر بوده است. در شأن و مقام او همين قدر کافي است که امام صادق عليه السلام فرمود: « وَ کانَت اُمّي ممّن امَنَت و اَتَّقَت وَ اَ صَنَت و اللهُ يحب المُحسنين» مادرم بانوي با ايمان ، با تقوا به قدري داراي مقام ارجمند بود که پسرش امام صادق عليه السلام را به عنوان «اِبنُ  المُکَرَّمَه » پسر مادر ارجمند ياد مي کردند.(2)

وي از نظر عفت ، شرافت و فضيلت از بزرگان زنان عصر خود بوده است . وي در خانه پدري پرورش يافته که از چهره هاي درخشان زمان خود بوده و فقه و معارف اسلامي را نيز از شوهر بزرگوارش امام محمد باقر عليه السلام فرا گرفته است . وي به درجه اي از فضيلت و کمال رسيده بود که مرجع زنان اهل شهر و ديارخود شده و در امور مهم ديني به او مراجعه مي کردند

در فخر و شرافت او همين بس که مادر امام بزرگي از ائمه مسلمين شده است . شوهرش امام محمد باقر عليه السلام و ديگر افراد بزرگوار خاندان نبوي با اين بانوي محترمه با نهايت احترام و تجليل رفتار مي کرده اند.(3)

امام صادق عليه السلام فرمودند:« مادرم از کساني بود که ايمان داشت ، پرهيزکار  و نيکوکار بود و خداوند نيکوکاران را دوست دارد.

از عبدالاعلي روايت شد: ام فروه را ديدم که پوششي بر او بود و به طور ناشناس طواف کعبه مي کرد. با دست چپ خود استلام حجر الاسود کرد و دست چپش را بر آن ماليد ، مرد به او گفت: اي کنيز خدا از سنت حج خدا کرده اي او در پاسخ گفت: ما نيازي به دانش تو نداريم.

با مشيت و قدرت لا يزال الهي فروغ ولايت و امامت از افق مدينه در دامان حضرت ام فروه فرزندي والامقام متولد شد و شادي و بشارت افراد خاندان علوي رافرا گرفت . آنان به يکديگر مژده ي بشارت فرزند بزرگي مي دادند که آمدنش همچون طلوع خورشيد بود و هنگامي که با ولادت اين مولود مبارک زمين نور و روشنايي به خود گرفت. زن قابله براي دادن بشارت به پدرش امام محمد باقر عليه السلام به سرعت وارد اتاق شد اما ديد جد بزرگوارش امام زين العابدين عليه السلام در اتاق نشسته است . آن زن تبريک ولادت مولود جديد به امام سجاد عليه السلام تبريک گفت و موجي از شادي و سرور در چهره ي امام پديدار گشت چرا که او مي دانست اين مولود تازه به دنيا آمده به زودي تمام پرچم هاي دين را بر خواهد افراشت و سنت جدش سيد المرسلين صلي الله عليه و آله را زنده خواهد کرد. قابله به امام سجاد گفت: که اين نوزاد چشم آبي و زيبا دارد. امام سجاد تبسمي کرد و فرمود: بله اين چشم ها شبيه چشمان مادر من است . امام زين العابدين عليه السلام به اتاقي که نوزاد در آن بود رفتند او را بوسيدند و مراسم شرعي ولادت را براي او به اجرا در آوردند و در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه گفتند .

آري طلوع خورشيد امام صادق عليه السلام اينگونه بود که بهترين شخص روي زمين امام سجاد عليه السلام در گوش او نجوا کرد «والله اکبر» و «لا اله الا الله» امام سجاد عليه السلام با اين کلمات که خود سر عالم وجود مي باشد آن حضرت را تغذيه روحي نمود تا اينکه اين کلمات سرود زندگي آينده ي اين مولود باشد.

ام فروه خواهري معروف به «ام حيکم» داشت که همسر اسحاق عريضي پسر عبدالله بن جعفر بن ابيطالب بود. ام حکيم داراي فرزندي بنام قاسم بود او جعفري بغدادي است که دانشمندي پرهيزکار و بلند مقام و موثق بود که زمان امام رضا عليه السلام و ساير امام عليه السلام را درک کرد و از وکلاي ناحيه مقدسه حضرت مهدي موعود عجل الله تعالي فرجه الشريف بود و در ميان خاندان ابوطالب در ارجمندي نسب هيچکس مانند او نبوده است زيرا او از جانب پدر ومادر به عبدالله بن جعفر بن ابيطالب عليه السلام مي رسيد. (4)

قبر مطهر اين بانوي ارجمند در قبرستان بقيع مي باشد.

 

1-    مادران چهارده معصوم عليه السلام – سيد عبدالله حسيني دشتي-ص 94

2-    شجره طيبه- سيد محسن حجازي زاده

3-    اصول کافي ج 1 ص 472

4-    نگاهي بر زندگي چهارده معصوم- حاج شيخ عباس قمي ص 228-230

 

جواد احمدي منفرد

کارشناس قرآني اداره تبليغات اسلامي شهرستان دشتي

 

سه‌شنبه 21 شهريور 1391 - 11:52


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری